In de naam van de vader

BolsoCh

Sinds 30 oktober, toen Lula voor de derde keer verkozen werd als president van de republiek, werd in Brazilië een hysterische beweging opgestart die rechtstreeks verband hield met Jair Bolsonaro. Een deelname werd als het ware een opdracht. Door de mislukking van de lockout door nep vrachtwagenbestuurders, gefinancierd door bolsonaristische ondernemers, trokken vele honderden demonstranten naar de poorten van de kazernes (en daar staan ze nog steeds), smekend om een militaire tussenkomst in de politiek.

De zelfverklaarde “patriotten” claimen de toepassing van artikel 142 van de federale grondwet die, volgens de tekst, het leger in staat zou stellen om te handelen als een “matigende macht”, in het licht van een vermeende institutionele bankroet van de republiek, gegijzeld door het communisme, globalisme en andere denkbeeldige wezens. Deze staat van catharsis brengt, via een denkbeeldig conflict, de angst voor de vernietiging van Brazilië met zich mee, en is ook de manier waarop de symbolische integratie tussen Bolsonaro en zijn aanhangers plaatsvond. De patriotten blijven, zelfs in het maanlicht, aan de poorten van de kazernes staan, ervan overtuigd dat de strijdkrachten onder de briljante leiding van de kapitein-president zullen deelnemen aan een nieuw staatsgreep avontuur, in de stijl van 1964.

Hierboven: “Voorheen zongen ze (de patriotten) het nationale volkslied, verzameld rond de band van een vrachtwagen. Die band werd inmiddels een transformer”

Arme sukkelaars. Terwijl zij zweten in de zon, of zich laten nat regenen voor de bolsonaristische zaak, slecht gevoed en gehuisvest, opgeschrikt door hersenschimmen, isoleert de kapitein zich in zijn residentie, het Palácio do Alvorada, onbereikbaar, zelfs niet meer deelnemend aan zijn wekelijkse lives via de sociale media. De patriotten lijden, velen onder hen zijn werkloos, hun familiale relaties staan onder druk. Ondertussen genieten de presidentiële zonen van hun idool, ver weg van de schijnwerpers, van het leven, zoals Eduardo die glunderend geniet van de brood en spelen in Qatar, zonder dat hij enige functie vervult, inherent aan zijn parlementaire mandaat.

Bolsonaro is zonder enige twijfel een belangrijke leider. Voor 2018 was zijn politieke carrière bepaald zwak, gekenmerkt door seksistische, racistische en soortgelijke polemieken, zonder grote repercussie. Sinds zijn verkiezing als president konden hij en zijn clan frustraties, onderdrukking en andere perverse impulsen absorveren door zichzelf te projecteren als een vaderlandse leider, deugdzaam, in staat om te vechten tegen het “systeem”, en om Brazilië naar vooruitgang te leiden, met de nodige orde.

Bolsonaro is charismatig en belichaamt de demagogische leiders van weleer, aan wie het gevoel van loyaliteit, plicht en gehoorzaamheid te danken is aan hun buitengewone kwaliteiten, onbevreesd karakter, unieke intelligentie, ononderbroken kracht, kortom allemaal eigenschappen die hem in staat stellen om in te gaan tegen “moluscos” (weekdieren, een bijnaam die soms gebruikt wordt om Lula te beschimpen, in dit geval dus een inktvis), of “Xandões” (Xandão is minister Alexandre de Moraes van het STF en het TSE, een van zijn grootste tegenstanders bij de gerechtelijke macht, en allerlei andere “vijanden” van de natie).

Indien de overheersing van Bolsonaro in de politieke sociologie gebaseerd is op zijn uitstraling, dan zegt de psychoanalise dat zijn eenvoudige en soms zelfs grove communicatie – alsof hij nog steeds rondloopt op de speelplaats van de basisschool – wijst op een vaderfiguur met de opdracht om de wet uit te leggen aan ondergeschikten, de dialectiek van de verlangens te organiseren, en om de mogelijkheden en onmogelijkheden van onderwerpen uit te drukken van de werkelijke en de ideale, symbolische wereld.

Hierboven: “Tijdens een gebed met bolsonaristische manifestanten, vraagt de bekende actrice en bolsonariste Cássia Kis aan God om hen te bevrijden van het communisme”

De patriotten, kamperend in precaire omstandigheden, leunend op vrijwillige donaties, verborgen fondsen en een flinke dosis zelfopoffering, wachten op een energieke actie van hun “vader”, op zijn bevelen en bepalingen van wat ze moeten doen om het vaderland te redden van de ondergang. Of anders gezegd: de zonen van het bolsonarisme verwachten van hun kapitein dat hij de redding van de nationale politiek leidt, in een transformerende actie die in staat is om een verrotte orde en de verloren ideale deugden van de burgers te herstellen.

Maar dat gaat niet gebeuren. De logica van een democratie veronderstelt een rotatie van de macht, zodat bij elke cyclus de huidige constitutionele orde en de soevereine wens van de kiezers gerespecteerd wordt. Tot grote spijt van de bolsonaristen, werd Lula verkozen.

Bovendien is Bolsonaro een zwakke, roekeloze leider, meer gesteld op bravoure dan op daden. In tegenstelling tot wat zijn volgelingen zich voorstellen, heeft de kapitein niet de trots, het humeur en de durf van grote leiders, die in staat zijn hun leven en welzijn op te offeren voor het land en zijn mensen. Onder zijn vele angsten is Bolsonaro bang voor president Lula, voor minister Alexandre de Moraes, voor berispingen uit Washington en hij is bang, heel bang om gearresteerd te worden.

Het profiel van zijn volgelingen is even hol als zijn politieke en militaire strategie. De kapitein is onzeker en niet in staat om een staatsgreep te bespoedigen, net zo min als hij niet in staat is om de overwinning van Lula te erkennen. Hij slaagt er ook niet in om zijn regering op een waardige manier te beëindigen, en om zijn volgelingen te vragen om terug naar huis te keren om hun dagelijkse taken te hervatten, op die manier het land bevrijdend van de politieke onzekerheid die iedereen teistert. Jair Messias Bolsonaro is niet in staat om een democratische oppositie te vormen die bijdraagt aan de Braziliaanse instellingen en aan de pacificatie van het land. Zijn kinderen zijn wezen. Er komt niets meer in de naam van de vader.

Bron (Opiniestuk van Lier Pires Ferreira (doctor in de rechten en professor bij de hogeschool Ibmec) en Renata Medeiros de Araújo Neves (advocaat – doctor psychoanalyse) onder de titel “Em nome do pai”, gepubliceerd bij de krant Jornal do Brasil)

Foto: Marcos Corrêa/PR

De verslagenheid van Bolsonaro

52535998481_669358f218_c

Vrienden en geallieerden van president Bolsonaro beginnen zich zorgen te maken over zijn groeiende verslagenheid. Sinds zijn nederlaag tegen Lula in de 2de kiesronde, vertoont hij een passief gedrag, zonder de energie en de explosies van woede, eigen aan zijn persoonlijkheid. Het beeld dat gisteren te zien was bij TV Brasil waarbij de generaals van het Braziliaanse leger hun eer betuigden aan de president (foto), ging rond op de sociale netwerken met allerlei commentaren over zijn catatonische uitdrukking, een begrafenissfeer, een wake.

Volgens een nauwe vriend geloofde hij dat de manifestaties aan de kazernepoorten, en de wegblokkeringen nog enige veranderingen zouden veroorzaken in het politieke kader, maar kwam hij stilaan tot het besef dat dit wishfull thinking was.

Vorig weekend was hij aanwezig bij de vorming van de kadetten in de militaire academie Agulhas Negras (Rio de Janeiro). Een video opname van dat bezoek toont vicepresident en verkozen senator Hamilton Mourão die aandringt bij Bolsonaro om zijn aanhangers te gaan begroeten in de nabijheid van de plechtigheid, iets wat hij altijd pleegde te doen bij dergelijke aangelegenheden in de voorbije 4 jaren. De president bleef echter zwijgen en verliet de plechtigheid zonder met hen te praten.

Sinds de verkiezingen gaat hij ook niet meer praten met zijn sympathisanten aan het hekje nabij het Alvorada paleis, de presidentiële residentie in Brasília, voorheen ook bijna een dagelijkse gewoonte.

Volgens mensen uit zijn kringen zorgde de aangekondigde vervroegde ‘diploma uitreiking’ (officiële erkenning van de winnaar van de verkiezingen door het kieshof) aan Lula op 12 december, nog voor meer verslagenheid bij Bolsonaro.

“Naargelang de regeringswissel nadert, dringt het feller tot hem door dat het echt afgelopen is, dat de situatie onomkeerbaar is. Zijn droefheid is zorgelijk, misschien heeft hij zelfs medische verzorging nodig”, aldus een politicus die Bolsonaro onlangs bezocht.

Dezelfde politicus gelooft ook dat hij bevreesd is voor “wraakacties” van de gerechtelijke macht nadat hij het presidentsschap (en bijgevolg ook zijn onschendbaarheid) verlaat, meer specifiek vanwege minister Alexandre de Moraes van het hoogste gerechtshof STF.

Valdemar Costa Neto, de voorzitter van de PL (partij van Bolsonaro), zegt tegen politici in de wandelgangen van het parlement dat hij een stevigere- en meer actievere houding verwachtte van de president na de verkiezingen, dit omwille van het idee dat hij de leider zou worden van de oppositie tegen de regering Lula. Echter, zijn passieve houding zorgde ervoor dat zijn geallieerden niet meer weten wat te doen.

Vrienden en politieke partners zijn unaniem in hun kritiek op de houding van zoon 03, volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro, die naar Qatar reisde voor het wereldkampioenschap voetbal met zijn echtgenote, ondanks de moeilijke situatie waarin zijn vader zich momenteel bevindt. Eduardo verdedigde zich door te zeggen dat hij de reis maakte om wat pendrives af te geven met een inhoud die de huidige toestand van Brazilië weergeeft.

Les excuses sont faites pour s’en servir.

Bron

Foto: Estevam Costa/PR

Een kwestie van uren, dagen, een week…

32438241717_03b4e9409d_c

Ministers van het Rekenhof (TCU – Tribunal de Contas da União) omschrijven de uitspraak van hun collega minister Augusto Nardes (foto) als “pure bluf”. In een audio, verstuurd naar de leden van een groep uit de landbouwindustrie bij Whatsapp, bevestigt Nardes dat hij met president Bolsonaro praatte en voedt hij de groep met de theorie dat militairen een staatsgreep voorbereiden om te voorkomen dat Lula president van Brazilië wordt vanaf 1 januari 2023.

De minister alarmeert: “Er is een grote beweging gaande in de Braziliaanse kazernes en het is een kwestie van uren, dagen, maximum een week, twee weken, misschien minder, dat dit voor een krachtig resultaat zal zorgen voor de natie, onvoorspelbaar, onvoorspelbaar”.

Hij zegt eveneens in die audio dat hij niet meer kan loslaten over dat “resultaat” tegen zijn vrienden: “Ik kan niet veel zeggen. Ja, ik beschik over veel informatie die ik wil doorspelen, voor de groep uit de landbouw, waarvan ik alle leiders ken”.

De minister was destijds de rapporteur van de rekeningen van Dilma Rousseff in 2015, toen afgewezen en het opstarten van een impeachment procedure veroorzakend waardoor zij uiteindelijk moest aftreden.

Nardes is ook een volgeling van president Bolsonaro en had vrije toegang bij hem tijdens de vier jaren van zijn regering.

Bij zijn collega’s bestaat nu het gevoel dat hij het moet gaan uitleggen bij minister Alexandre de Moraes (STF), verantwoordelijk voor het fake news onderzoek en het onderzoek naar anti-democratische acties.

Sinds de nederlaag van Bolsonaro bij de verkiezingen, blijven zijn aanhangers berichten verspreiden onder elkaar, een wake aan de kazernes stimulerend waarbij een staatsgreep verdedigd wordt. Doen o.m. mee aan dit verhaal: generaal Braga Netto, kandidaat vicepresident van Bolsonaro; generaal Augusto Heleno, chef van constitutionele veiligheid, en Eduardo Bolsonaro, volksvertegenwoordiger en zoon van de president.

Bron

Foto: Marcos Corrêa/PR

Zwijgen (en wegwezen?)

ClaBols3

Wie de sociale netwerken volgt van president Bolsonaro en zonen Eduardo, Flávio en Carlos, heeft vast opgemerkt dan het aantal publicaties drastisch verminderden, na de overwinning van Lula op zondag 30 oktober. Reeds tien dagen is er sprake van een haast absolute stilte van de clan Bolsonaro. Voorheen waren er dagelijks diverse publicaties, en nu worden de feeds niet of nauwelijks nog gevoed.

Het bevel tot terugtrekking komt van de president in hoogsteigen persoon die categoriek was. Hij vroeg om het finale rapport van de strijdkrachten over het kiesproces af te wachten (dat naar verluidt vandaag zal ingediend worden). Bolsonaro wil er namelijk niet van beschuldigd worden dat hij een discussie opstart over het correcte verloop van de verkiezingen vooraleer hij een verslag in handen heeft dat hij aan zijn volgers kan tonen.

Italiaans burgerschap

Volksvertegenwoordiger Eduardo en senator Flávio Bolsonaro werden deze week gezien in de ambassade van Italië. Beiden proberen al sinds 2019 om het Italiaans burgerschap te bekomen.

Ondervraagd door columnist Rodrigo Rangel, antwoordde de senator dat hij niet van plan is om Brazilië te verlaten: “Ik ben al meer dan vier jaar senator van de republiek Brazilië en ben van plan om me kandidaat te stellen voor een herverkiezing. Vooraleer men allerlei fantastische theorieën begint rond te strooien, wil ik duidelijk maken dat het land verlaten voor mij geen optie is. Mijn familie is van Italiaanse afkomst en ik heb het recht om het Italiaanse burgerschap aan te vragen”.

Een snel onderzoek door de krant O Globo wees uit dat het gemiddelde dagelijkse aantal publicaties bij de sociale media door de clan Bolsonaro, daalde tot minder dan twee, voorheen 26. De president plaatste slechts twee publicaties in een periode van 9 dagen: een live video nadat de overwinning van Lula verklaard werd, en een korte uitspraak waarin hij zijn steun toezegde aan de golf manifestaties die door het land gingen, evenwel met het verzoek om de wegblokkeringen op te heffen.

Bronnen: VejaJornalistas Livres

Foto: Facebook

De toekomst van Bolsonaro

CostaNetoBolso

De bijzonder korte (2 minuten) toespraak van president Bolsonaro, gisteren in de late namiddag, zorgde niet voor het einde van de wegblokkeringen, maar die verminderen in aantal op de derde dag na de 2de kiesronde. Alles wijst erop dat de Braziliaanse democratie, na een hoop lawaai, uiteindelijk de test overleefde. De winnaar werd erkend door de gerechtelijke instantie en de regering verklaarde zich akkoord om mee te werken aan de overgang.

Gedurende drie jaren en tien maanden regeren, zorgde Jair Bolsonaro voor de langste test van de instituten in het Braziliaanse democratische regime. Er waren veel aanvallen op de wetgevende macht, in de eerste jaren van de regering – met Rodrigo Maia als Kamervoorzitter -, aanvallen op het hooggerechtshof Supremo Tribunal Federal gedurende de ganse periode, en bedreigingen voor een staatsgreep in diverse manifestaties, waarvan eentje zelfs vlak voor het commando van het leger, in Brasília.

Tanks bulderden door de Esplanada, maar het democratische systeem bleef overeind. De instituten toonden hun sterkte. De korte toespraak van Bolsonaro was het symbool van het einde van het electoraal dispuut waarin hij verslagen werd. Hij veroordeelde de aanhangers die de vrijheid van komen en gaan van de burgers belemmerden in de straten, en zal de twee maanden die hem nog resten, uitdienen.

In die periode van bijna 4 jaren maakte hij politiek gebruik van het imago van de strijdkrachten voor politieke doeleinden. In zijn regering deelde hij postjes en salarissen uit aan militairen, maar slaagde er nooit in om de koepel van de land-, zee- en luchtmacht volledig onder zijn controle te krijgen.

De militairen, gehoorzaam aan hun grondwettelijke rol, bleven in de kazernes en reageerden niet op de provocaties over een eventueel partnership voor een staatsgreep met Bolsonaro. Het is nu wel duidelijk dat dit niet bestond.

Er werd veel gesproken over de aansluiting van de militaire politie aan een dergelijke mogelijkheid, maar ook dat liep uit op een sisser, net zoals alle presidenten die het pleit verliezen: ook zij buigen zich voor de grondwet en het democratische regime dat bepaalt dat zijn machtsproject ten einde loopt.

Uiteindelijk keert alles in Brasília weer stilaan terug naar normaal. De volgende regering zal zeker geen tuin met bloeiende rozen zijn, maar ook niet het einde van de wereld. Integendeel, Lula werd verkozen met de belofte om de democratie te respecteren en zelfs te versterken, de instituten de vrije baan gevend om te focussen op de echte problemen van het land.

De toekomst van Bolsonaro

Nadat hij verslagen werd door Lula, bracht Bolsonaro de voorbije dagen door in het gezelschap van (o.m.) de voorzitter van zijn partij (PL), Valdemar Costa Neto (foto boven), om het te hebben over de volgende stappen. De partij bood hem een baantje aan met salaris en de opbouw van een politiek kantoor van waaruit hij de oppositie tegen Lula kan organiseren.

Daarnaast suggereerde Costa Neto aan Bolsonaro om in Brasília te blijven, in een woning, bekostigd door de partij, in de edelijke wijk Lago Sul. Daar zou hij kunnen genieten van meer privacy dan in zijn eigen woning in het condomínio Vivendas da Barra, in Rio de Janeiro.

Een ander punt in het voordeel van een permanentie in de hoofdstad is dat zijn zonen, senator Flávio Bolsonaro en volksvertegenwoordiger Eduardo, ook in Brasília wonen om er hun mandaat uit te oefenen. De ‘primeira dama’, Michelle Bolsonaro, geeft er eveneens de voorkeur aan om in Brasília te blijven. De enige van de familie die in Rio de Janeiro blijft, is raadslid Carlos Bolsonaro, die reeds terugkeerde om zijn mandaat weer op te nemen na de periode waarin hij zijn vader hielp in de campagne.

Woordvoerders van de president zeggen dat Valdemar Costa Neto denkt dat Bolsonaro zijn aanhangers kan blijven leiden en hun conservatieve ideeën kan verenigen in het nieuwe politieke kantoor. Volgens de PL vormen hun parlementairen, deel uitmakend van de meest radicale basis en sterk verbonden met Bolsonaro, een derde uit van het totaal van 99 verkozenen.

Met het nieuwe baantje zal Bolsonaro een salaris uitbetaald krijgen dat bovenop zijn militair pensioen (nu R$ 8.919,63) komt. Volgens UOL Notícias zou Bolsonaro nog niet beslist hebben of hij ingaat op dat voorstel.

Bepaalde kranten weten te melden dat hij de overdracht van het presidentiële lint zal overlaten aan vicepresident Hamilton Mourão. Zelf zou hij in de eindejaarsperiode een reisje maken naar het buitenland.

Bronnen: Veja – UOL Notícias

Foto: José Cruz - Fabio Rodrigues-Pozzebom/ABr

Beslissende uren

JusEleit

De lange files van wachtenden in de rij om te stemmen vormen een bewijs dat de Brazilianen zich wel degelijk betrokken voelen met de toekomst van hun land. De burgers moeten vandaag – of later in een 2de ronde – beslissen of de grootste Zuid-Amerikaanse natie verder gaat op de populistische weg van de huidige president, ofwel een totaal andere richting inslaat, beiden weliswaar met reeds bekende gezichten.

Het gaat om een strijd tussen de huidige president Jair Bolsonaro, ook bekend als de “Trump van de tropen”, en zijn uitdager Luiz Inácio Lula da Silva, de 76-jarige linkse voormalige president, gewoon bekend in gans de wereld als Lula.

Lula verkondigt nu al maanden dat het hij het land weer op “normale sporen” wil zetten, terwijl Bolsonaro de klemtoon legt op “propere verkiezingen” – nadat hij herhaaldelijk het Braziliaanse electronische kiessysteem in vraag stelde, een systeem met een goede reputatie.

De resultaten zullen de onmiddellijke toekomst van Brazilië beïnvloeden, maar er zijn ook globale gevolgen, niet het minst het lot van het Amazonegebied.

De voornaamste factoren

Voor de Brazilianen vormt de levensstandaard een belangrijke factor. De armoede steeg zorgwekkend gedurende de pandemie; 30% van de bevolking heeft een inkomen van minder dan R$ 500 per maand (€ 95).

Terwijl de honger terugkeerde onder de regering Bolsonaro, belooft de campagne van Lula een nieuw fiscaal regime dat de bevolking meer koopkracht zal geven.

Bolsonaro, net als vele andere populistische leiders in de wereld, houdt vast aan sociale conservatieve principes, en bouwde een steun op van de machtige en invloedrijke Braziliaanse evangelische leiders.

Een van zijn uitspraken: “God boven alles. Er is niet zoiets als een seculiere staat”. Bolsonaro is tegen gelijke lonen voor vrouwen en keurt zelfs het geweld niet af tegen homoseksuelen: “Mocht ik twee mannen elkaar zien kussen op straat, dan zou ik hen aframmelen”.

Voor de rest van de wereld

Brazilië herbergt het grootste deel van het Amazonegebied in Zuid-Amerika, een slagveld in de strijd tegen de klimaatswijziging.

Onder Bolsonaro ging de ontbossing snel vooruit. Hij verzwakte de controle organen van het milieu en pleit voor de uitbreiding van de landbouw in het gebied. Wetenschappelijke conclusies over de klmaatswijzigingen veegt hij van de tafel, zeggend dat het om “een complot gaat van Marxisten”.

Hij is ook tegen de rechten van de inheemse bevolking tegen wie het dodelijk geweld omhoog ging onder zijn regime.

Lula pleit ervoor om te werken aan de vermindering van de CO2-uitstoot en de ontbossing van het regenwoud.

Aanvaarding van de uitslag

Er bestaat de vrees dat de aanhangers van Bolsonaro de uitslag van de verkiezingen niet zullen accepteren als hij verliest van Lula. De huidige president heeft al verschillende beschuldigingen van verkiezingsfraude geuit, ondanks dat Brazilië een rigoureus systeem heeft met een sterke staat van dienst.

Eduardo Bolsonaro, een van de zonen van de president, was aanwezig in de Verenigde Staten tijdens de gebeurtenissen van 6 januari 2021, toen Trump-aanhangers het US Capitol-gebouw in Washington D.C. bestormden na zijn verkiezingsnederlaag tegen Joe Biden.

Terwijl hij onlangs zei dat hij zou stoppen met politiek als hij verliest, vertelde Jair Bolsonaro later aan een Braziliaanse omroep dat als hij minder dan 60% van de stemmen wint in de eerste stemronde, “er iets abnormaals is gebeurd”.

Indien hij verliest, dan is dat een bewijs dat de golf van populisme en het imago van “sterke mannen” begint af te zwakken. Het zou ook een teken zijn dat Zuid-Amerika weer politiek links begint te worden. Gustavo Petro in Colombia, Gabriel Boric in Chili en Pedro Castillo in Peru behoren tot de linkse leiders in de regio die onlangs de macht hebben overgenomen.

De komende uren worden beslissend voor Brazilië, Zuid-Amerika en de wereld.

Foto: Antonio Cruz/Agência Brasil

Zelfzekerheid

BolsoMichelleGBFun

President Bolsonaro vloog naar het Verenigd Koningrijk om de begrafenis van koningin Elizabeth bij te wonen. Vandaag tekent hij het officiële rouwregister en ontmoet hij koning Charles III.

Bolsonaro werd ontvangen door een groep aanhangers van zijn regering in Londen. Vanop het balkon van de woning van de Braziliaanse ambassadeur, waar hij verblijft, gaf hij een verkiezingstoespraak en zei dat een meerderheid van de Brazilianen niet akkoord gaat met een legalisering van abortus, het verwijderen van de handel in drugs uit de strafwetgeving en met de genderideologie.

BolsoAmbLondon

“Dat is het standpunt van de grote meerderheid van de Braziliaanse bevolking. Ik was in het binnenland van Pernambuco en het onthaal was er eenvoudigweg overweldigend. Het is onmogelijk dat wij niet zouden winnen in de eerste kiesronde”, zo sprak hij met veel zelfzekerheid.

EBMal

Het gezelschap rondom de president bestaat, naast zijn echtgenote Michelle, uit volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro en leden van zijn campagne team, naast dominee Silas Malafaia en de priester Paulo Antonio de Araújo (foto).

Bron

Foto's: Twitter

Wat verzwijgt de president?

BolsoBA

President Bolsonaro vaardigde diverse decreten uit over onderwerpen die voor een periode van 100 jaar verzegeld werden, stekelige thema’s voor hem en zijn familie en zijn aanhangers. Het onderwerp werd geciteerd door ex-president Lula tijdens het debat van vorige zondag, zonder details te geven over de verschillende thema’s die het onderwerp vormen van die verzegeling. Internetgebruikers werden echter nieuwsgierig en de trefwoorden “sigilo de 100 anos” werd opeens een topper bij de zoekmachine Google. De huidige president lanceerde al vier decreten om te vermijden dat bepaalde processen publiek bekend zouden worden.

Bolsonaro maakt hierbij gebruik van de wet “Acesso à Informação” (toegang tot informatie). Volgens die wet kan de toegang tot persoonlijke informatie, gerelateerd aan intimiteit, het privé leven, eer en imago, beperkt worden: “Ongeacht de classificatie van geheimhouding en voor een maximale periode van 100 jaar vanaf de productiedatum, aan wettelijk bevoegde overheidsfunctionarissen en de persoon naar wie ze verwijzen.”

In januari van vorig jaar werd een geheimhouding opgelegd aan de vaccinatiekaart van de president, inclusief de informatie over de dosissen vaccins die hij reeds kreeg. Het is niet bekend of hij zich niet liet inenten, of wel, hiermee ingaande tegen zijn eigen uitspraken, zich toch liet vaccineren. Toen hij hier destijds over ondervraagd werd, antwoordde hij dat hij de laatste zou zijn om zich te laten inenten.

Voormalige zorgminister Pazuello en de zonen Bolsonaro

In mei 2021 liet Bolsonaro een intern proces tegen de toenmalige zorgminister, generaal Eduardo Pazuello, voor 100 jaar verzegelen. Het leger startte dat proces op om de deelname van de generaal aan een politiek evenement te onderzoeken, een maand eerder samen met de president. Het besluit werd genomen door een commissie, samengesteld uit hoge ambtenaren van 7 verschillende ministeries, en gerechtvaardigd was dat de openbaarmaking van het document een risico zou vormen voor de principes van hiërarchie en discipline van het leger.

Het verzoek om toegang te krijgen tot het proces werd ingediend door de krant Folha de São Paulo die ook wilde weten waarom Pazuello niet gestraft werd.

Op het einde van juli bepaalde Bolsonaro opnieuw een verzegeling van 100 jaar over de gegevens van de toegang tot het regeringsgebouw Palácio do Planalto door de zonen van de president, raadslid (RJ) Carlos Bolsonaro en federaal volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro. Dit kwam aan het licht door het tijdschrift Crusoé dat toegang vroeg tot die informatie.

De speciale toegangspasjes tot het paleis van de federale regering werden bevestigd door het secretariaat van de regering aan de parlementaire onderzoekscommissie CPI Pandemia. Tussen april 2020 en juni 2021 bezocht Carlos het paleis minstens 32 keer. Zijn broer Eduardo bezocht het kabinet van zijn vader minstens driemaal, geregistreerd in april 2020.

Beiden namen deel aan samenkomsten van het parallelle kabinet dat Bolsonaro oriënteerde aangaande het beleid van de pandemie, alsmede aan die van het zogenaamde “haatkabinet”, een groep raadgevers die werken in het Palácio do Planalto met de focus op de sociale media, inclusief het beheer van pagina’s die de familie Bolsonaro steunen, nepnieuws verspreiden en politieke tegenstanders aanvallen.

Het MEC schandaal

Op 13 april, te midden van het corruptieschandaal bij het ministerie van Onderwijs dat later zou leiden tot het ontslag van minister en predikant Milton Ribeiro, was er een internetgebruiker die via de sociale media Bolsonaro om uitleg vroeg over de invoering van geheimhouding: “President, kunt u mij antwoorden waarom u alle netelige/controversiële kwesties van uw ambtstermijn 100 jaar geheimhoudt? Is er iets te verbergen?” Bolsonaro antwoordde: “Over 100 jaar zal je het weten”.

LucasEliasTwit

In juli kondigde het Palácio do Planalto de geheimhouding af over Bolsonaro’s ontmoetingen met de MEC-lobbyisten-dominee’s Gilmar Santos en Arilton Moura. Beide worden onderzocht voor de werking van een regeling voor het doorsluizen van onderwijsmiddelen naar gemeenten in ruil voor steekpenningen. Het feit werd openbaar nadat de krant O Globo, via de wet op de toegang tot informatie, de lijst van in- en uitgangen in het Planalto-paleis van beide religieuzen opvroeg, inclusief ontmoetingen met de president.

Het GSI (Kabinet voor Institutionele Veiligheid) onder leiding van minister en generaal Augusto Heleno, meldde dat het verzoek “niet kon worden ingewilligd” omdat de openbaarmaking van informatie het leven van de president van de republiek en familieleden in gevaar zou kunnen brengen.

Rachadinhas

In dezelfde maand legde de federale belastingdienst 100 jaar geheimhouding op in het proces dat het orgaan ervan beschuldigde om senator Flávio Bolsonaro te verdedigen in de “rachadinhas” affaire. Uit documenten die in februari zijn verkregen door de krant Folha de S.Paulo blijkt dat de fiscus gedurende vier maanden vijf ambtenaren mobiliseerde om de beschuldiging van de senator, zoon van de president, te onderzoeken dat zijn belastinggegevens onrechtmatig waren ingezien en doorgegeven werden aan het financiële controle orgaan Coaf.

Eerder had de belastingdienst de documenten vrijgegeven omdat zij het onderzoek als afgesloten beschouwden. Er was echter geen reden om de openbaarmaking te beperken. Volgens de fiscus bevatten de documenten persoonlijke informatie waardoor de toegang tot overheidsambtenaren en degenen die betrokken zijn in het proces, beperkt wordt.

Ex-president Lula kondigde al aan dat hij de verzegeling zal opheffen indien hij verkozen wordt. De presidentiële argumenten dat de informatie persoonlijk is, met betrekking tot intimiteit, privacy, eer en imago – zoals vermeld in de wet “Acesso à Informação” – worden op dezelfde manier verdraaid als de vrijheid van meningsuiting om de verspreiding van nepnieuws en haatpraat te verrechtvaardigen, alles wat de samenleving noch de democratie nodig heeft.

Bron

Foto: Clauber Cleber Caetano/PR

Eduardo Bolsonaro betrokken in de inval van het Capitool?

47416420301_4f8b77dd42_c

De Amerikaanse volksvertegenwoordiger Jamie Raskin bevestigde aan vertegenwoordigers van Braziliaanse entiteiten dat hij Brazilië zal citeren in het onderzoek dat momenteel uitgevoerd wordt door een speciaal comité van de Kamer dat de invasie van het Capitool onderzoekt, op 6 januari 2021, door aanhangers van toenmalig president Donald Trump.

De parlementair ontmoette gisteren een Braziliaans gezelschap in Washington. Volgens de aanwezigen was hij verrast toen hij vernam dat ‘deputado’ Eduardo Bolsonaro, zoon van de president, in de Amerikaanse hoofdstad was enkele dagen voor de inval van het Capitool, en een ontmoeting had met de aanhangers van Trump.

Raskin zei tegen de groep Brazilianen dat een van de lijnen van het onderzoek de internationale connecties nagaat met het Amerikaanse extreem-rechts. Op deze manier kan de aanwezigheid van Eduardo Bolsonaro ingesloten worden in de thema’s die binnenkort geanalyseerd worden door het comité.

Bron

Foto: Alan Santos - PR

De angst van Bolsonaro

BolCad

President Bolsonaro, kandidaat om zichzelf op te volgen in een tweede ambtstermijn, blijft vastlopen op de tweede plaats in de peilingen, en lanceerde dan ook een zwaar offensief om de zaken om te keren, kost wat kost. Zijn plan voorziet de goedkeuring van een pakket van R$ 40 miljard aan nieuwe uitgaven, controversiele allianties, provocaties aan het adres van de ministers van het hooggerechtshof STF en het kieshof TSE, alsmede een reeks aanklachten tegen de corruptie van de partij van zijn tegenstrever Lula, de PT.

Een van de sensationele berichten omtrent dit laatste gaat over een verklaring van Marcos Valério, de man die diensten verleende aan de arbeiderspartij ten tijde van het mensalão schandaal, en daarvoor veroordeeld werd tot 37 jaren gevangenisstraf. Valério zou opgebiecht hebben in het kader van een gerechtelijk akkoord dat de PT relaties zou hebben met de misdaadorganisatie Primeiro Comando da Capital (PCC). Deze beschuldiging is niet van vandaag maar kwam er jaren geleden, bij een “delação premiada”, een getuigenis in ruil voor versoepeling van de straf, destijds goedgekeurd door minister Celso de Mello van het STF. Het bericht vertelt in details over de moord (in 2002) op burgemeester van Santo André, Celso Daniel, een misdaad die tot op vandaag omringd is door mysteries. Het verhaal wil dat hij vermoord werd omdat hij een dossier opmaakte over smeergelden die betaald werden aan de PT. Lula in hoogsteigen persoon zou toen opdracht hebben gegeven tot de betaling van R$ 6 miljoen om debetrokkenen het zwijgen op te leggen.

Angst

Bolsonaro vreest ervoor dat hij het pleit van de verkiezingen al kan verliezen in de eerste kiesronde. Enkele recente peilingen wijzen in die richting. Andere rapporten laten uitsschijnen dat dit onwaarschijnlijk is.

Maar zelfs als dit nog niet het geval zou zijn op 2 oktober, blijven de president en zijn volgelingen erg bezorgd om in de 2de kiesronde te belanden met een grote achterstand op Lula, meer dan 10 percentuele punten. Vandaar de beslissing om de schatkist te openen in een poging om meer kiezers te overtuigen uit het armste deel van de bevolking, en ook bij de vrouwen.

Een nauwe medewerker van de president zei: “Voorheen werd ik tegengehouden door rechtse kiezers met verklaringen van sympathie voor de president. Enkele mensen in de regering slaagden erin om de erfenis van het “Plano Real” te vernietigen, en dat zet de mensen nu tegen de muur, de kiezer, in de supermarkten”, dit in een poging om de radicale maatregelen tegen de inflatie te verdedigen.

Het offensief van de president komt er niet alleen omdat hij bezorgd is voor de vernieuwing van zijn mandaat. Bolsonaro is bang dat hij of zijn zonen achter de tralies belanden na de verkiezingen. In de voorbije dagen verspreidden geallieerden van de president het bericht over de arrestatie van Jeanine Añêz, ex-president van Bolivia, veroordeeld tot 10 jaar opsluiting, beschuldigd van een staatsgreep tegen Evo Morales. Eduardo Bolsonaro twitterde: “Begrijpen jullie nu welke gevaren Brazilië bedreigen?”. Hij schreef “Brazilië” maar bedoelde Bolsonaro & Co.

Bron

Foto: Facebook

Kost wat kost

KWK

De regering bevestigde deze week dat de uitkering Auxílio Brasil, de nieuwe naam van de Bolsa Família, zal uitbetaald worden vanaf volgende maand, ter waarde van R$ 400 (vandaag € 61). De aankondiging werd gedaan door de minister van Burgerschap João Roma die geen details gaf over de herkomst van het geld (hij weet het gewoon niet, evenmin als de rest van de regering).

Tijdens een evenement zei minister van Economie Paulo Guedes (foto boven) dat het programma kan worden gefinancierd met R$ 30 miljard, boven het uitgavenplafond. Volgens Guedes moet de regering een ‘waiver’ (een tijdelijk pardon) aanvragen voor het afwijken van dat plafond. Ondanks deze wankele uitleg belooft hij dat het fiscaal compromis zal nageleefd worden.

De financiële markten reageerden als verwacht, met een verhoging van de intresten. Paulo Guedes  is de economische vertrouweling van president Bolsonaro, de Chicago boy die er belang aan hecht om de inhoud van de publieke koffers in evenwicht te houden, zo klonk het toch in 2018. Maar dat is al lang geleden. Nu het doorbreken van het uitgaven plafond verdedigen betekent het einde van de fiscale hoop van het land, voor wie dat nog had.

Sheik
Zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro maakte intussen een uitstapje naar Dubai waar hij zich liet fotograferen als een sheik, samen met zijn echtgenote en kind. Er kwam erg veel kritiek op het plaatje, voornamelijk met verwijzingen naar de kosten op de nek van de belastingbetaler op een moment van een economische crisis in een land waar weer honger geleden wordt (zie lager).

Het worden moeilijke dagen voor de investeerders, ook al is het niet de eerste keer dat de financiële markt praat over een dollarkoers van R$ 6, aldus de krant Folha de São Paulo. Ook de Amerikanen zullen het deze keer niet oplossen.

Het is zoals Dilma Rousseff het ooit zei: “Bij verkiezingen mag men duivels tewerk gaan”. Het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Pandemia zorgt voor een bijzonder negatief beeld van de president, zijn zoontjes en het clubje fanatieke aanhangers, dit bovenop de desastreuze resultaten van de peilingen. Het imago moet dan ook omhoog gekrikt worden, kost wat kost. In de dromen van eender welke politicus drogen de geldbronnen immers nooit op, en als de rekening later gepresenteerd wordt, dan is die meestal voor de opvolgers in het volgende mandaat (bij voorkeur politieke tegenstrevers).

Het mag dan ook geen wonder heten dat de dollar op vrijdag een koers haalde van R$ 5,75 en dat de beurs van São Paulo een klap kreeg van 4,5%, vooral nadat bekend werd dat enkele spilfiguren van het ministerie van Economie er de brui aan gaven en opstapten. Collega’s van Paulo Guedes steken het niet meer weg dat ze ook hem liever zien gaan, maar daar is tot op dit moment nog geen sprake van, ook al liep er een vals bericht via de sociale media dat hij zijn ontslag ingediend had en dat dit bevestigd was door CNN Brasil, die dat op zijn beurt snel ontkende.

PT-leider en ex-president Lula wil inmiddels geen kritiek horen op de uitkering die Bolsonaro wil toekennen aan de Brazilianen die dat het meest nodig hebben, vooral zij die in het noordoosten wonen en bereid zijn om op hem te stemmen. Dat is volgens hem geld van het volk, en dat moet dus terugstromen naar de bevolking, behalve dat hij R$ 400 nog te weinig vindt. Naar verwachting zal de arbeiderspartij een uitkering van R$ 600 verdedigen, en daar ook voor vechten in het parlement en in eender welk tribunaal als dat nodig is, zelfs … al zou Bolsonaro daar profijt uit trekken.

Volgens Lula begrijpt het volk niets van een uitgavenplafond en intereseert het hen ook niet als dat doorbroken wordt. Eergisteren stemde de partij massaal in de Kamer om een wetsvoorstel goed te keuren dat de bevoegdheden van het openbaar ministerie omlaag haalt. Maar ze werden verslagen.

Het doek valt

Gedurende zes maanden via uren en uren live uitzendingen, kon gans Brazilië met veel spanning kijken en luisteren naar het relaas van vele getuigen, en het bekgevecht tussen de leden van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19. De commissie, waarvan de meerderheid samengesteld was uit leden van de oppositie, deden verontwaardigd verwoede pogingen om te bewijzen dat vele duizenden doden konden vermeden worden, mocht de regering de protocols gevolgd hebben, en niet zolang getreuzeld hebben om de Brazilianen te vaccineren.

De pro-regeringsleden van de commissie probeerden aan te tonen dat het ministerie van Gezondheid er werkelijk alles aan deed om de pandemie te bestrijden, inclusief de doorgave van honderden miljoenen reais aan deelstaten en gemeenten. De CPI (Comissão Parlamentar de Inquérito) vormde een spektakel waardoor enkele senatoren plots een bekendheid kregen die ze voordien nooit hadden.

RC

Vorige woensdag presenteerde rapporteur Renan Calheiros (foto) het eindverslag, verwoestend voor het imago van de regering als geheel, en voor president Jair Bolsonaro in het bijzonder. Hij wordt beschuldigd van charlatanerie, valsheid in geschrifte en verscheidene andere strafbare feiten. Het begrip ‘genocida’ werd verwijderd uit het rapport door Renan Calheiros. De leden van de commissie, waarvan enkelen een alternatief rapport opstelden, hebben tijd tot volgende woensdag wanneer er gestemd wordt. Pas daarna zal het verslag met alle aanklachten ingediend worden bij de bevoegde autoriteiten. Pizza in zicht? (het oude gezegde: in Brazilië eindigt alles in een pizza – ‘acabar em pizza’ = een situatie zonder oplossing, m.a.w. eindigend in straffeloosheid)

Wat er nog voorafging

De parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 liet maandag families van slachtoffers aan het woord die uitvoerig hun beklag deden over overvolle hospitalen, de moeilijkheden van de achterblijvenden, en gaven kritiek op de regering Bolsonaro. Brazilië kende op dat moment 603.324 doden en 21,6 miljoen besmettingen.

Rand

De getuigenissen, bij momenten bijzonder ontroerend, bevatten erg veel kritiek op president Jair Bolsonaro, en verklaringen ten voordele van de vaccinatie. Sinds het begin van de pandemie gaat de president in tegen de wetenschap, samenscholingen veroorzakend, kritiek gevend op het gebruik van mondmaskers, de reeds verworpen thesis van groepsimmuniteit en bevestigend dat hij zich niet zal laten inenten. Nationale en internationale entiteiten bevelen net dergelijke maatregelen aan: vaccinatie, gebruik van mondkapjes, handen wassen, het gebruik van alcohol gel en het vermijden van aglomeraties.

Katia

Katia Shirlene Castilho dos Santos verloor haar ouders aan de ziekte: “De pijn is erg groot, maar de drang naar gerechtelijkheid nog groter.Ik ben vandaag hier om de families te vertegenwoordigen die dezelfde pijn ervaren, en daarom ben ik zo geëmotioneerd. Levens, dromen, geschiedenissen werden afgebroken door zoveel nalatigheden. En wij wensen rechtvaardigheid. Het bloed van alle slachtoffers loopt door de handen van elkeen die het virus onderschatte”.

Studente Giovanna Gomes Mendes da Silva (19), vertelde hoe ze haar vader en moeder verloor, en nu voor haar zusje van 11 moest zorgen. Zij zei tegen de senatoren dat ze een “emotionele en financiële” impact moest verwerken: “Wij hadden twee steunpilaren in ons leven, de mensen die voor ons zorgden, onderhielden, alles voor ons deden. Nu hebben we niemand meer, ook niemand die ons hiermee helpt. Gelukkig zijn er nog enkele familieleden en vrienden van onze moeder die, met het weinige wat ze zelf bezitten, ons begonnen te helpen”.

Verpleegster Mayra Pires Lima verloor haar zus. Mayra woont in Manaus. Haar zus laat vier kinderen na: “In de vijf dagen van de eerste symptomen, moest zij naar de intensive care, maar er was geen bed vrij. De stad Manaus werd een woestijn. De enige mensen die nog te zien waren in Manaus, waren de professionals van de gezondheidszorg, de politie en de essentiële diensten. Wanneer de ganse bevolking ziek wordt, dan mag je grote hoeveelheden zuurstof sturen maar dan lost dat de zaken niet meer op”.

VidaJustica

Een van de getuigen was Antônio Carlos Costa, de leider van de NGO Rio de Paz. Voor hem is Bolsonaro “alles wat je niet verwacht van een president”:

“Ik zag hem nooit één traan laten uit medelijden of uit verdriet voor het Braziliaanse volk. Voor zover wij weten bezocht hij nooit een favela of een hospitaal om de mensen uit de zorg een hart onder de riem te steken. Hij richtte geen enkel woord naar de getroffen families of een poging om hen moed in te spreken”.

Costa zei dat hij “perplex en met verontwaardiging” toekeek hoe Bolsonaro anti-democratische manifestaties steunde die samenscholingen veroorzaakten, hoe hij schold naar journalisten, de bevolking bestempelde als “doetjes”, de draak stak met mensen met ademhalingsmoeilijkheden, tochtjes maakte over het water met een jet-ski, voetbal speelde, een pastel at op straat, een militaire tussenkomst promoveerde, geneesmiddelen aanbeveelde waarvan de werking niet bewezen werd, inging tegen het gebruik van mondmaskers, het houden van sociale afstand afkeurde, de draak stak met de dodelijkheid van het virus.

In het filmpje hieronder ziet u hoe Bolsonaro mensen met ademhalingsmoeilijkheden nabootst – op 1:22

“Vergeef me nog eens deze uitbarsting: belachelijk, belachelijk! Niemand zou dit aanvaarden in eender welke vrije en ontwikkelde natie”, zo besloot Costa.

MarcioAntonio

Een van de meest emotionele getuigenissen kwam van taxichauffeur Márcio Antônio Silva (foto) uit Rio de Janeiro, een lange aanklacht waarbij het doodstil werd bij iedereen in de commissie, en sommigen zelfs hun tranen niet konden bedwingen. Tijdens zijn getuigenis regende het opmerkingen bij Twitter als “Dit kan ik niet langer aanzien of horen”.

Humberto

In juni van vorig jaar ging een legertje dwazen zover om een vredevolle demonstratie van de sociale beweging Rio de Paz aan te vallen, op het strand van Copacabana (Rio de Janeiro). Veertig vrijwilligers plaatsten houten kruisen in het zand aan 100 grafkuilen. Een Bolsonaro aanhanger liep later het strand op en begon de kruisen uit te rukken. Enkele andere aanhangers die toekeken, gaven kritiek op “links”.

Márcio Antônio verloor zijn zoon Hugo in april door covid-19. Hij maakte deel uit van de demonstratie en besloot om in te grijpen. Verontwaardigd liep hij het strand op en stak alle uitgerukte kruisen opnieuw in het zand.

Tegen de leden van de commissie zei hij: “Onze pijn is geen gezeur, wij zijn geen paljassen. Ik denk dat wij een verontschuldiging verdienen van de hoogste autoriteit van het land. Het gaat hier niet om politiek – om deze of gene partij. Wij hebben het hier over mensenlevens. Iedere getuigenis hier draagt bij tot de vorige en de volgende. De laatste keer dat ik bij mijn zoon was, stak hij in een zak. Ik heb moeten bidden om de kracht te vinden om mijn zoon te herkennen, want als vader, was dat het laatste wat ik voor hem kon doen. Ik kon hem niet meer omhelzen. Ik had zelfs kleren bij voor hem. Ik slaagde er niet meer in om een symbolische actie uit te voeren. Ik stond drie uur te wachten aan de poort van de begraafplaats, of zelfs vier, kijkende naar een begrafenisvoertuig, wetende dat hij daarin lag, wachtend om begraven te worden”.

RandolfeSenator Randolfe Rodrigues ondersteunt de wenende Márcio Antônio Silva voor het parlement waar de NGO Rio de Paz 600 witte zakdoeken ophing, ter herinnering aan de meer dan 600.000 slachtoffers van de pandemie.

“En voor alles wat daarna volgde, telkens als dit in het belachelijke getrokken werd, iedere glimlach, ironie, lucht ik hier mijn hart op, maar het was bijzonder moeilijk, ik kan dat niet begrijpen. En daarom is deze commissie zo belangrijk voor mij, omdat er iemand was die zei: ‘So what, wat wil je dat ik doe’. Nu is er iemand die zegt ‘We gaan iets voor u doen’. Het is niet belangrijk of het om een politieke partij gaat, dat wil ik niet eens weten. Dit hier, is geen circus”, aldus Márcio.

Zoon 01, senator Flávio Bolsonaro, gaf commentaar op de getuigenissen via Twitter en schreef dat de getuigen geselecteerd werden om de president in diskrediet te brengen, en: “Deze commissie gaf geen R$ 1 aan zij die honger leden tijdens de pandemie, Bolsonaro hielp wel”…

Wansmakelijk

Als er een prijs zou bestaan voor de meest wansmakelijke grap, dan ging die deze week zonder enige twijfel naar Flávio Bolsonaro.

Gevraagd naar de manier waarop zijn vader, president Bolsonaro, zal reageren op het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie covid-19, antwoordde de senator: “Ik denk dat hij op deze manier zal reageren, kennen jullie zijn schaterlach? Hahahahahahaha (zijn vader nabootsend), want er is geen andere manier om daarop te reageren. Wat senator Renan Calheiros (de rapporteur van de commissie) deed, is een wansmakelijke grap”, en:

“Het verslag, dat meteen als ongrondwettelijk kan beschouwd worden, bevat niets dat van enig nut is. Hij bewees een slechte dienst aan de bevolking. Het grootste corruptieschandaal waar de regering van beschuldigd wordt door de commissie gaat over een vaccin dat niet eens aangekocht werd, waarvoor geen enkele real van de belastingbetaler uitgegeven werd, maar zij praten over corruptie”, aldus Flávio.

Hier kan u het filmpje bekijken.

Recht op antwoord

De advocaat-generaal van de republiek (AGU – Advocacia-Geral da União) stuurde een buitengerechtelijk bevelschrift naar het tijdschrift Istoé met de vraag om een recht op antwoord op de cover van de jongste uitgave waarop de president afgebeeld wordt als Hitler.

Die uitgave verscheen vorige vrijdag met alls titel op de cover “De abominabele praktijken van de koopman van de dood”. Bolsonaro kreeg een snorretje opgeplakt met het woord “genocida”. De reportage van het weekblad ging over het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 dat voorgelezen werd door rapporteur, senator Renan Calheiros.

In de tekst van het artikel stond te lezen: “Brazilië beleeft zijn Neurenberg moment. Het moment is aangebroken om de afmetingen te tonen van de catastrofe die door de president en zijn aanhangers opgewekt werd. En dat is waar deze commissie mee bezig is”. De vergelijking met de dictatuur van Hitler werd gemaakt omdat het eindrapport uitwijst dat de president praktijken van dat regime toepaste: “Bolsonaro sponsorde onmenselijke experimenten, geïnspireerd door de nazi-verschrikking”.

Het AGU zegt dat het weekblad “niet de waarheid weergeeft van de feiten en dat het beeld van de president van de republiek, als staatshoofd en hoofd van de regering aangetast wordt, in het binnenland en in het buitenland”.

DireitoResposta

Het orgaan wil dat in de volgende uitgave de cover aangepast wordt met het beeld dat zij vooropstellen en dat de titel “Architect van de Tragedie” vervangen wordt door “Levens, werkgelegenheid en waardigheid”. Het beeld toont Bolsonaro tijdens de parade van de nationale feestdag (7 september), omarmd door Brazilianen.

De hongermarkt

De fotograaf Flávio Costa uit Recife – Pernambuco, begon met de publicatie van foto’s met etensresten, netjes verpakt en met een prijsetiket, dit om de honger in Brazilië aan te klagen. Hij zag zich verplicht om de plaatjes te voorzien van de nodige uitleg omdat ze zoveel verontwaardiging opriepen. Hij publiceert de foto’s onder de omschrijving “De hongermarkt”.

Flávio: “Ik wou dat het echt leek, maar de situatie is surreëel. In het Brazilië van vandaag, als je een bordje ziet met etensresten dat te koop wordt aangeboden, zonder de nodige uitleg, dan denk je dat het echt waar is”.

Vorige maandag circuleerde er een video op het internet waarop te zien was hoe arme inwoners van Fortaleza naar voedselresten zochten in een vuilniswagen. De verkoop van rundsbeenderen, die anders weggegeven werden, werd een realiteit in sommige Braziliaanse steden.

Dit alles bracht de fotograaf op het idee van “de hongermarkt”. De polystyreen bordjes zijn dezelfde die gebruikt worden in supermarkten en andere winkels waar levensmiddelen verkocht worden. Hij vult ze met etensresten, pakt het mooi in en kleeft er een prijsetiket op, enkel maar om te fotograferen en om de situatie aan te klagen.

SobraHamburg

De eerste foto toonden de resten van een hamburger en werd gepubliceerd op 10 oktober. De foto kreeg meer dan 14.000 likes en werd meer dan 1 miljoen keer bekeken. Het was na een golf van kritiek dat het nodig was om uitleg te geven.

Flávio Costa: “Het absurde is net dat de getoonde foto er echt uitziet, zonder de nodige bijkomende uitleg”.

Bronnen: G1 – Veja – Folha de São Paulo – Estadão – O Globo – Metrópoles

Foto's: Isac Nóbrega/PR - Fotos Públicas - Flávio Costa - Edilson Rodrigues - Pedro França/Agência Senado

Het Neurenberg moment

Neurenberg

“Gedurende de groei van het nazisme ontbrak het niet aan signalen over de tragedie in ontwikkeling, maar de afmetingen van die tragedie werden pas goed duidelijk na de beoordelingen door het tribunaal van Neurenberg, en het blootleggen van de concentratiekampen die de verschrikking in beeld toonde. Door het naderende einde van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19, kijkt Brazilië tegen zijn Neurenberg moment aan”, zo begint het hoofdartikel in de jongste uitgave van het weekblad Istoé, met als titel “Arquiteto da tragédia” (Architect van de tragedie).

President Bolsonaro en 40 van zijn aanhangers, waaronder ministers en nauwe medewerkers, zullen aangeklaagd worden voor misdaden die geanalyseerd en uitgezocht werden door juristen. Om effectief straffen uit te spreken, zal het nodig zijn om de institutionele barrières te doorbreken die hij wist op te bouwen.

BolsoGeno

Senator Renan Calheiros (MDB), de rapporteur van de commissie, bevestigde dat het eindrapport zal aantonen dat Bolsonaro praktijken toepaste van het nazi regime, en omschrijft hem als “de koopman van de dood”. Hij haalt hierbij twee voorbeelden aan die volgens hem macabere herinneringen oproepen aan het Derde Rijk: de zaak van de ziekenhuisketen Prevent Senior en een experiment met het middel proxalutamida dat 200 vrijwilligers naar de dood leidde in de staat Amazonas.

Calheiros somt een lijstje op van de misdaden waaraan Bolsonaro en zijn volgelingen zich schuldig maakten: het stimuleren van de epidemie met de dood tot gevolg, dood door nalatigheid, genocide tegen de inheemse bevolking, wanbeleid, charlatanerie, misbruik van publieke middelen, overtreding van hygiënische regels, aanzetten tot misdrijven en vervalsing van documenten.

Naast Bolsonaro zullen aangeklaagd worden: Eduardo Pazuello (ex-zorgminister), Marcelo Queiroga (huidige zorgminister), Onyx Lorenzoni (Werk en Sociale Zekerheid), Ernesto Araújo (ex-minister van Buitenlandse Zaken), Wagner Rosário (Rekenhof) e Osmar Terra (ex-minister voor Burgerschap). Verder ook nauwe medewerkers als Fábio Wajngarten (ex-secretaris van Secom – het communicatie orgaan v/d regering), Ricardo Barros (regeringsleider in de Kamer), en zakenlui die thuishoren in de clan Bolsonaro zoals Luciano Hang en Carlos Wizard. Ook de zonen van de president staan op het lijstje: raadslid Carlos Bolsonaro voor de verspreiding van fake nieuws, en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro voor zijn tussenkomt in de financiering van dat netwerk.

Renan Calheiros en de andere leden van de commissie zijn zich heel goed bewust van de kansen dat er pogingen zullen zijn om de aanklachten in de doofpot te steken, niet in het minst door de mogelijke beschermende houding van procureur-generaal Augusto Aras die, dankzij Bolsonaro, net twee jaar verlenging kreeg in zijn functie, en mogelijk zelfs een goede kans maakt op een zetel in het hooggerechtshof STF, de natte droom van eender welke jurist die zichzelf respecteert.

BolsoMercador

Het artikel, dat u hier in zijn geheel kan lezen (Portugees) wordt aangevuld met illustraties die moeten aantonen dat Bolsonaro kan vergeleken worden met Hitler, iets wat extra in de verf gezet wordt op de cover van het blad. Dat leidde alvast tot een forse discussie op de sociale media over ethiek en sensatiezucht. Journalist Ricardo Noblat lanceerde een snelle peiling: “Bolsonaro zegt dat Renan Calheiros een ‘bandiet’ is. Renan omschrijft Bolsonaro als een ‘genocida’. Wie heeft gelijk: Bolsonaro, Renan of allebei?

Lorem ipsum

De officiële website van de federale regering publiceerde vrijdag een pagina, gewijd aan 1.000 dagen van het beleid Bolsonaro. Het einige wat ontbrak was… de inhoud.

Als titel stond er te lezen “Duizend Dagen van een ernstige regering, eerlijk en werkend” en “Duizend dagen van een constitutionele regering, efficiënt en broederlijk”.

LoremIpsum

In plaats van een daaropvolgende tekst met meer uitleg, werd de klassieke Latijnse tekst ‘Lorem ipsum’ gepubliceerd, normaal gebruikt in een grafische omgeving om de tekst te simuleren die er nog moet komen. Ongeveer vier uur na de plaatsing van de Latijnse woorden, werd de pagina verwijderd, ook al is Lorem ipsum wellicht een goede omschrijving voor het beleid van deze regering. Immers, in een uitgave van 1994 van het tijdschrift ‘Before & After’ wordt ‘Lorem ipsum …’ herkend als een verhaspelde Latijnse versie van een passage uit de Finibus Bonorum et Malorum, een verhandeling over de theorie van de ethiek, geschreven door Cicero in 45 v. Chr. De zin ‘Lorem ipsum …’ is ontleend aan de tekst ‘Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit …,’ die zoveel betekent als ‘Niemand houdt van pijn, zoekt de pijn op en wil pijn hebben alleen om de pijn zelf…’.

Als een duivel in een wijwatervat

“Als het om verkiezingen gaat, dan mag je duivels tekeer gaan”, zo zei ooit Dilma Rousseff, de opvolgster van Lula die het gegeven ook in de praktijk bracht en haar politieke tegenstanders (vooral Marina Silva maar ook Aécio Neves) brutaal onderuit haalde.

Journalist Germano Oliveira:

“Ex-president Lula toonde zich reeds bereid om te breken met eender welke waarde, ethisch, moraal of ideologisch, enkel maar om terug te kunnen regeren. Dit valt onder de noemer “Alles mag bij verkiezingen”. Het meest recente voorbeeld hiervan is de aantrekking tot zijn machtsproject van voormalige “verraders” van de MDB die Dilma ten val brachten, aldus omschreven door de PT.

De overgrote meerderheid van de arbeiderspartij heeft die “MDBistas” nog niet vergeven, maar Lula haalt zijn schouders op voor deze moralisten en staat erop om te dineren met de verraders van destijds, vorige week in Brasília, in de woning van ex-senator (en ex-senaatsvoorzitter) Euníco Oliveira (foto hieronder), onderzocht wegens corruptie, net als hijzelf.

Eunicio-Oliveira

Maar als Lula reeds de spons over het verleden haalde, dan is dat niet het geval voor de kopstukken van de MDB die laten merken dat ze nog steeds de aanvallen op hun persoon niet vergeten zijn, louter omdat ze ex-president Dilma straften voor haar creatieve boekhouding. José Sarney, Renan Calheiros, Romero Jucá en gouverneur Ibaneis Rocha (DF) waren dan ook afwezig.

De kopstukken van de MDB hebben inmiddels wel begrepen dat Lula dit wil gebruiken als een trapladder, om gematigder over te komen, en om hen vervolgens, eenmaal als hij aan de macht is, weer buiten te schoppen. Het volstaat om vast te stellen dat Lula nu al het einde predikt van het uitgavenplafond, in het leven geroepen door Michel Temer (MDB), het stopzetten van de privatiseringen en een herziening van de verschillende hervormingen, de voornaamste vlaggen van zijn partij.

Hetzelfde gebeurt met de centrumpartijen. Lula holt de PP van Ciro Nogueira en Ricardo Barros achterna, alsmede de PL van Valdemar Costa Neto, allemaal onderzocht voor corruptie waarvan vele zaken die gebeurden toen ze geallieerden waren van de PT-regeringen.

Echte ‘petistas’, zoals die van de vakbonden, halen hun neus op voor die toenaderingen, want het waren deze allianties waardoor verscheidenen onder hen achter de tralies belandden, inclusief Lula.

Dirceu-Jose

Nu kunnen mensen als Zé Dirceu (foto), die terugkeerde naar de coördinatie van de Lula-strategie en die tot voor kort ook zelf achter de tralies zat wegens corruptie, zeggen dat dit deel uitmaakt van het pragmatisme van links, zoals gebeurde in 2002, het jaar waarin de PT voor het eerst aan de macht kwam. Dirceu vergeet hierbij dat het imago “Lulinha paz e amor” enkel werkte dankzij de misleidende “Brief aan de Brazilianen” waarin een regering met sociale rechtvaardigheid werd beloofd, maar die in werkelijkheid voornamelijk diende om de zakken te vullen van gewetenloze zakenlui door middel van gesubsidieerde BNDES-leningen. Dit om nog maar te zwijgen over de grootste aanval op de schatkist in de geschiedenis van het land, vooral op de kas van Petrobras.

Het zou correct zijn dat Lula zich verontschuldigt bij de kiezers voor de diefstal die zijn partij pleegde op de natie, een mea culpa voor de excessen die door hem en zijn troepen begaan werden in 13 jaren fraude. Niets daarvan echter: de oude Lula, onder druk van de extreem-linkse fractie van de PT, blijft een regulering van de pers (in werkelijkheid censuur van de vrije pers) verdedigen, het toepassen van een reeks economische maatregelen waardoor het land weer achterstand zal oplopen, en de totale begrafenis van het Lava Jato onderzoek, met daarnaast pogingen om allianties af te sluiten met de oude politiek.

En dat is de reden dat vele kiezers zowel Bolsonaro als Lula blijven afwijzen.”

Vrouwenhater

De uitspraak “Nós podemos fazer o diabo quando é a hora de eleição” (bij verkiezingen mogen we duivels tewerkgaan) komt, zoals vermeld in het vorige bericht, van Dilma Rousseff. Zij sprak deze woorden uit in 2013, in João Pessoa – Paraíba, bij de overdracht van een reeks sociale woningen van het programma “Minha Casa Minha Vida”.

Er is niet veel verbeelding nodig om je daar wat bij voor te stellen, inclusief het zwart maken van politieke tegenstanders, schelden, liegen en bedriegen.

JoaoSantana

De voormalige marketingman van de PT, João Santana, verkocht vier maanden geleden zijn diensten aan de (linkse) partij van presidentskandidaat Ciro Gomes (PDT), voor R$ 250.000/maand. Zijn tussenkomst is duidelijk merkbaar in het spel waarin Gomes nu overal tegelijk lijkt aanwezig te zijn, vooral op de sociale media. Gomes gebruikt hierbij niet zelden grof geschut waarbij zowel gemikt wordt op Jair Bolsonaro als op de arbeiderspartij PT. Hij is immers niet vergeten hoe Lula hem links liet liggen bij de vorige verkiezingen toen de ex-president nog achter de tralies zat, en de voorkeur gaf aan Fernando Haddad die uiteindelijk het onderspit moest delven voor de extreemrechtse kapitein. Ciro Gomes verdween van het toneel na de eerste kiesronde, en vloog naar Parijs, zwaar teleurgesteld door de houding van Lula.

CirG

Ciro verklaarde deze week dat hij het wel gehad heeft met het lulopetisme, en dat hij er zeker van was “dat de ex-president samenzweerde met anderen om zijn eigen opvolgster te laten afzetten door een impeachmentprocedure”. Tegen de krant Estadão zei Gomes dat hij destijds tegen de afzetting was van Dilma Rousseff, maar dat Lula nu weer opnieuw toenadering zoekt tot de mensen van de MDB en de centrumpartijen die destijds de afzetting bewerkstelligden.

DilmaFB

Dilma Rousseff reageerde op zijn uitspraken, beschuldigde Gomes ervan dat hij “schaamteloos loog”. Gomes reageerde op zijn beurt, omschreef haar onder meer als de onbekwaamste president in de geschiedenis van Brazilië wat er uiteindelijk toe leidde dat Dilma zei dat hij een “grote vrouwenhater” is, en hem vergeleek met Bolsonaro door te zeggen dat hij “systematisch de feiten verdraaide, een eigenschap die hij deelde met de huidige president”.

Politieke wetenschappers zeggen dat de uitspraken van Gomes een politieke strategie zijn om te rivaliseren met de PT. Gomes wedt erop dat Bolsonaro de tweede ronde niet zal halen volgend jaar. Hij probeert zich dan ook te verkopen als de meest geschikte figuur voor een derde weg door kritiek te geven op het beleid van Lula en Dilma. Volgens die wetenschappers zal hij blijven doorgaan op de ingeslagen weg tot volgend jaar. Zij vinden ook dat de beschuldiging dat hij een vrouwenhater is, niet opgaat: hij verwerpt gewoon alles wat hij niet in zijn spiegel ziet. Zijn uitspraken zijn er vooral op gericht om de tegenstanders, alle tegenstanders, zwart te maken en uit te schakelen.

Gomes heeft moeilijkheden om betere resultaten te halen in de peilingen. De jongste hiervan door Ipec plaatst Gomes op de derde plaats, met 8% van de intentie stemmen, na Bolsonaro (23%) en Lula (48%). Hij richt zich dan ook vooral op de spijtoptanten van Bolsonaro, kiezers die ook geen uitweg zien via Lula en de PT.

Pazuello: waar hij zit of uithangt, en wat hij (niet) doet

Generaal Eduardo Pazuello, tevens ex-zorgminister, moest opstappen in maart van dit jaar nadat zijn positie niet meer houdbaar was. President Bolsonaro besloot hem politiek te blinderen en stelde hem aan als “speciale secretaris voor strategische onderwerpen” met een maandelijkse vergoeding van R$ 10.166,94 in een 40-uren werkweek. Daarbovenop krijgt hij ook nog eens een salaris van R$ 32.375,16 voor zijn functie als generaal bij de strijdkrachten. Door de beperking van het maandelijkse plafond van ambtenaren van R$ 39.293,32, wordt er op het totaal R$ 3.248,78 ingehouden, maar met een inkomen van € 6.181/maand mag een mens uiteraard niet klagen.

De generaal bekleedt deze functie nu al vier maanden, en volgens de krant Estadão gaat het om een obscure functie met een lege agenda. Pazuello registreerde “interne bezigheden” in 59 werkdagen. Op 13 andere data werd de uitdrukking “zonder officiële afspraken” gebruikt; op 9 andere werkdagen werd helemaal niets geregistreerd. Met andere woorden, op 81 van de 91 werkdagen dat hij die functie bekleedt, 89% van het totaal, is het onbekend wat de generaal eigenlijk uitvoerde.

Ook ambtenaren, tewerkgesteld in het Palácio do Planalto, weten niet wat Pazuello eigenlijk doet. Ze komen hem ook zelden tegen in de gangen van het gebouw.

PazBolsoRJGeneraal Eduardo Pazuello, links naast Bolsonaro, tijdens een politieke meeting in Rio de Janeiro.

Naast die “interne bezigheden” of dagen dat er helemaal niets geregistreerd werd, staan er wel 6 reisjes genoteerd in het kader van zijn functie, met vliegtuigtickets betaald met belastinggeld, en het recht op dagvergoedingen. Twee van die reisjes hadden Manaus als bestemming, waar een deel van zijn familie woont. De motieven van deze verplaatsingen, eentje in juli en de tweede in augustus, worden niet vermeld. Drie andere uitstapjes waren om president Bolsonaro te begeleiden voor een of andere ceremonie, zoals de wissel van het commando voor speciale operaties, in de stad Goiânia, op 27 augustus. Bij die reis kreeg hij een dagvergoeding van R$ 364. Op die manier trok hij samen met Bolsonaro ook naar Roirama en naar Rio de Janeiro.

The Bolsonaros

De familie Bolsonaro vormt het onderwerp van een nieuwe documentaire van BBC Two. In drie afleveringen zal de documentaire zijn première kennen in maart van volgend jaar, in Europa en in de Verenigde Staten.

De BBC publiceerde een verklaring op hun officiële website waarin Bolsonaro als “controversieel” omschreven wordt, en zegt dat zijn familie samengesteld is uit politici.

BolFamFB

Van de vijf nakomelingen van Bolsonaro, besloten er slechts twee om geen politieke carrière na te streven: Renan Bolsonaro, zoon 04 die zichzelf probeert te verkopen als een digitale influencer, en Laura Bolsonaro – 10 jaar oud – die reeds als “zwakjes” omschreven werd door haar vader.

Volgens het Britse magazine Televisual gaat het om een verhaal dat gevuld is met hoge risico-drama’s, wapens en God: “”Dit is het verhaal van een opmerkelijke opkomst uit de vergetelheid, van een briljante maar meedogenloze reis naar de definitieve zetel van de Zuid-Amerikaanse macht, vol drama’s, wapens en God”, zo staat er te lezen, en: “Met personages die Shakespeare waardig zijn, is dit een serie over macht, politiek en het gezin – een verhaal dat zich nog steeds ontvouwt en waarvan de gevolgen niet alleen in Brazilië, maar over de hele wereld voelbaar zullen zijn”.

Welja.

Bronnen: Istoé – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – G1 – Olhar Digital

Foto's: YouTube Roda Viva - Fernando Frazão/Agência Brasil - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Comunicação MST - Wikimedia Commons - Twitter - YouTube - Facebook