Overwinning Lula wordt onvermijdelijk

LulaBrasilia

Een victorie van ex-president Lula (PT) bij de komende presidentsverkiezingen lijkt alsmaar zekerder. Dit wordt toegegeven in diverse middens en zelfs binnen de regering. Het “theater” dat Bolsonaro gisteren opvoerde voor een groep van 40 buitenlandse ambassadeurs wordt door velen gezien als een misser die zijn eigen herverkiezing voorgoed opdoekt.

Echter, zelfs voor deze zielige vertoning waren velen er al van overtuigd dat Lula op een overwinning afstevent. Enkele voortekenen:

Lula wist de steun te vergaren uit diverse hoeken, van de ruralisten tot en met een groot deel van de MDB (waar senator Renan Calheiros openlijk Lula steunt en Simone Tebet, de eigen kandidaat van de partij, volkomen negeert); parlementairen uit de basis van de regering geven eveneens al toe dat Bolsonaro weinig of geen kansen meer maakt. Hijzelf doet al uitspraken als “Ik zal niet naar Lula bellen, integendeel, hij zal mij bellen” (als Lula wint), en: “Reken er maar niet op dat ik de regering zal overdragen met een volle tank”.

De aandacht voor het geforceerde wetsvoorstel van de nieuwe en verhoogde steunuitkeringen met het oog op de verkiezingen, lijkt plots wel verdwenen uit de aandacht die nu gevestigd is op de negatieve agenda die de president zelf op zijn hals haalt.

Lula weet hoe hij het spel moet spelen, en dat is geen nieuwigheid: hij doet het op de achtergrond, bruggen bouwend met mogelijke politieke tegenstrevers.

One man show

De uitgenodigde ambassadeurs reageerden enigszins verbaasd op de filmpjes van de president waarin hij zichzelf toonde tijdens de ondertussen welbekende motociatas (motortreffens), wuivend naar zijn aanhangers naast de wegen. De diplomaten waren uitgenodigd voor een officieel evenement in het Palácio do Alvorada waarbij Bolsonaro (opnieuw) de werking van de elektronische stembussen in twijfel trok (foto hieronder), zonder daar enig ernstig bewijs voor te leveren. Hierbij noemde hij de namen van de ministers van het kieshof die volgens hem de boel saboteren opdat Lula zou verkozen worden.

BolsoAmbass

De agenda van Bolsonaro was het tegenovergestelde van wat het kieshof TSE onlangs deed, toen de ambassadeurs uitgenodigd werden om de veiligheid van de elektronische urnes aan te tonen, tegen de leugens in van de president. Deze diplomaten wonen echter allemaal in Brazilië en horen hem al twee jaar tekeer gaan tegen het kiessysteem van zijn eigen land, waardoor notabene hijzelf al verscheidene malen werd verkozen, inclusief in 2018 als president. Het is wel zeer onwaarschijnlijk dat hij ernstig genomen wordt. De reacties in de pers en de sociale media op de one man show liegen er niet om: Bolsonaro gooit zijn eigen ruiten in, voor zover die nog geen gaten vertonen.

Bronnen: Metrópoles – Folha de São Paulo

Foto: Clauber Cleber Caetano/PR - Fotos Públicas - Gabriel Paiva

Lava Jato: onder het tapijt ermee!

100LavJat

Ex-president Lula is de meest begunstigste van de afbraak van het Lava Jato onderzoek, een afbraak die gebeurde onder het goedkeurend oog van president Bolsonaro. De huidige president, net zoals de leider van de arbeiderspartij PT, probeerde om de strijd tegen de corruptie ongeloofwaardig te laten schijnen met het oog op de verkiezingen van volgend jaar, hiermee alle witteboordcriminelen bevoordelend die in de voorbije jaren veroordeeld werden.

Het thema van de strijd tegen corruptie was beslissend bij de vorige verkiezingen, in 2018, en zal ook belangrijk zijn in 2022, maar dan op een andere manier. De reeks nietigverklaringen van veroordelingen die de afgelopen jaren zijn toegepast tegen politici – beschuldigd van verduistering van miljarden – heeft het electorale landschap veranderd en zorgde voor de rehabilitatie van politici die er enkel maar van droomden terug te keren naar het middelpunt van het debat. Lula leidt de lijst van begunstigden, alsmede de stemintentie peilingen. Jair Bolsonaro, die op de anti-corruptiegolf surfte, zal moeten uitleggen waarom hij de ontmanteling van de Lava Jato en de begrafenis van projecten in het Congres voor de bestrijding van witteboordencriminaliteit heeft gesponsord. En voormalig rechter Sergio Moro, architect van de grootste operatie in de geschiedenis tegen deze misdaden, probeert zichzelf in de politiek te lanceren door de slinkende erfenis van de operatie te verdedigen – en zijn eigen biografie.

De ontmanteling creëerde een nieuw tijdperk van straffeloosheid en bevrijdde invloedrijke autoriteiten en zakenlui reeds van bijna 300 jaren gevangenisstraf, een domino-effect dat begon in het 2de panel van het hooggerechtshof (STF) en uitliep naar het voltallige hof dat oordeelde dat rechter Sérgio Moro partijdig was toen hij Lula veroordeelde. De voormalige president loopt voorop in de rij van politici die wraak willen en het einde van al deze processen toejuichen, ook al betekenen de nietigverklaringen niet dat ze onschuldig zijn. Die nietigverklaringen kwamen er enkel maar door procedurefouten, wijzigingen in de jurisprudentie en herinterpretaties van bevoegdheden.

De namen van de begunstigden zijn te vinden bij rechts en bij links: de bolsonaristen Kamervoorzitter Arthur Lira (PP) en stafchef Ciro Nogueira (PP), de voormalige Kamervoorzitter Eduardo Cunha (MDB), de voormalige gouverneur van Rio de Janeiro Sérgio Cabral en allerlei topmanagers die al vergeven werden, of nog in blijde verwachting zijn om vergeven te worden voor hun wandaden.

Sinds het STF het werk van Moro in juni van dit jaar praktisch begroef, hebben de hogere rechtbanken in hetzelfde kielzog gevolgd en alleen al in 2021 veroordelingen ingetrokken met betrekking tot 14 processen van de Lava Jato, die samen 222 jaar elimineren in de gevangenis van de doelwitten van deze acties.

FarsaJato

Afgelopen week heeft Lula er weer van geprofiteerd. Het Federale Openbare Ministerie (MPF) verzocht om archivering van het Guarujá triplex-onderzoek, een emblematische zaak die resulteerde in de eerste veroordeling van de PT in Lava Jato en hem in april 2018 naar de gevangenis bracht. Er werd geen bewijs geëvalueerd nadat het onderzoek opnieuw moest worden opgestart, nogal straf. Het federale openbare ministerie vroeg om de indiening onder verwijzing naar de verjaringstermijn in de zaak, aangezien Lula niet langer tijdig zal kunnen worden berecht omdat hij 76 is.

Lula ontsnapte reeds aan 8 jaar en 10 maanden gevangenisstraf in dit proces en 17 jaar in het geval van het buitenverblijf in Atibaia, die ook nietig werd verklaard nadat de zaak uit Curitiba was verwijderd en naar de TRF-1 in Brasília was gestuurd. Het werd weer een propere lei. Het was niet de enige ‘petista’ die dergelijke voordelen behaalde. Eerder deze maand herriep het STJ (Superior Tribunal de Justiça) de veroordelingen van voormalig PT-penningmeester João Vaccari Neto, voormalig minister Antonio Palocci en 11 andere beklaagden. Ze werden verdacht van deelname aan een ingewikkelde betalingsregeling voor omkoping tussen Odebrecht en PT-leden, met steekpenningen ter waarde van R$ 200 miljoen. Ook met het argument van Moro’s verdenking van partijdigheid, vroeg het openbaar ministerie in São Paulo dat het onderzoek dat Fábio Luís Lula da Silva, de zoon van Lula, wordt afgesloten. Dat onderzoek betrof illegale overdrachten door telefoon operator Oi aan bedrijven in de Gamecorp-groep van Lula’s zoon.

“Het is zonder meer duidelijk dat het systeem zichzelf heeft gereorganiseerd en terugkeert naar de toestand van absolute straffeloosheid voor de machtigen, bedreigd door het Lava Jato onderzoek. Het gevolg hiervan is de demoralisatie van het rechtssysteem en het groeiende diskrediet in de politiek”, bekritiseert senator Alessandro Vieira (Cidadania). Vieira is een collega van andere parlementsleden die er mogelijk baat door hebben.

MoroPetrobrasRJ

Bondgenoten van de president en leiders van de groep van centrumpartijen, Kamervoorzitter Arthur Lira en stafchef Ciro Nogueira werden bevoordeeld nadat het tweede panel van de STF de klacht had afgewezen over een proces dat een vermeend plan van misbruik van middelen onderzocht bij Petrobras ten gunste van parlementairen van de partij Progressistas dat een verlies van R$ 29 miljard veroorzaakte.

Senatoren Renan Calheiros (MDB) en Jader Barbalho (MDB) hopen ook te profiteren van Moro’s verdenking (dit begrip had enkel betrekking op de rechtszaken van Lula, maar de advocaten van de beklaagden willen het uitbreiden naar de andere zaken). En ze hebben reden om optimistisch te zijn.

In juni van dit jaar riep de procureur-generaal (PGR) op tot beëindiging van de onderzoeken tegen de twee op verdenking van het betalen van R$ 864 miljoen aan steekpenningen aan aannemers in ruil voor contracten voor de bouw van de waterkrachtcentrale van Belo Monte. De zaak moet volgend jaar door het Hooggerechtshof worden geanalyseerd en zou Renan nog een overwinning kunnen opleveren, die zich in de loop van de jaren al bevrijdde van diverse processen.

CunhaEduardo Cunha

Een andere veroordeelde die weet te ontsnappen aan vervolging is ex-Kamervoorzitter Eduardo Cunha (MDB). Het derde panel van de 2de gerechtelijke instantie TRF-1 vernietigde het vonnis dat tegen hem en voormalig plaatsvervanger Henrique Eduardo Alves (MDB) was uitgesproken. Beiden waren veroordeeld tot respectievelijk 24 jaar en 8 jaar gevangenisstraf, in een onderzoek naar corruptie bij de overheidsbank Caixa Económica Federal. In september van dit jaar verlaagde het STF reeds de lat voor Cunha door een andere veroordeling, opgelegd door Sérgio Moro, na een beschuldiging van het aannemen van steekpenningen van een lobbyist die bij Petrobras werkte. In beide gevallen werd misbruik gemaakt van een vastgestelde jurisprudentie: misdrijven als corruptie en witwassen moeten door het kiestribunaal worden beoordeeld, indien het gaat om financieringen met zwart geld (caixa dois).

Deze tendens bij de gerechtelijke instanties bevoordeelt ook ex-gouverneur Sérgio Cabral, de enige belangrijke politicus die veroordeeld werd in het Lava Jata onderzoek en nog altijd opgesloten zit, verbitterd. Cabral was het doelwit van 21 veroordelingen, neerkomend op 400 jaren opsluiting. Eerder deze maand werd hij door het STF vrijgesproken van enkele vonnissen met betrekking tot corruptie in de gezondheidszorg. Voor de ministers van het hof hoorden die onderzoeken thuis bij een andere rechter omdat ze geen verband hielden met het 7de hof dat toen onder het bevel stond van rechter Marcelo Bretas (een magistraat die ook het doelwit is van de beklaagden, evenals Moro, omdat ook hij diverse uitspraken deed in het Lava Jato onderzoek). De zaak zal naar verwachting een maas in de wet openen om andere veroordelingen tegen Cabral terug te draaien.

ANeves

De golf van nederlagen van het Lava Jato onderzoek in het Hooggerechtshof was ook gunstig voor Aécio Neves (foto), een van de belangrijkste PSDB-politici. In augustus beval het tweede panel van het Hof de afwijzing van een onderzoek naar de vermeende praktijk van een misdaad van “caixa dois” in 2014, het jaar waarin de “tucano” kandidaat was voor het presidentschap. De toenmalige senator zou R$ 6 miljoen ontvangen hebben van het bedrijf Odebrecht, aan het licht gekomen en ondersteund door gerechtelijke akkoorden in het kader van het Lava Jato proces. Neves werd ook aangeklaagd wegens de ontvangst van R$ 2 miljoen aan smeergeld door de groep JBS. Zelfs de voormalige gouverneur Wilson Witzel (Rio de Janeiro) die ontzet werd uit zijn functie, en nu zijn rekeningen goedgekeurd zag door de provincieraad, zegt dat hij werd vrijgesproken door de raad en vraagt om teruggave van zijn mandaat.

De gevolgen van de reeks nietigverklaringen hebben de hoop gewekt bij JBS, evenals bij verschillende andere bedrijven die door het Lava Jato onderzoek zijn getroffen, om de zware boetes die door de veroordelingen werden opgelegd, kwijt te raken. De groep van de broers Batista zoekt naar manieren om het bedrag van de boete die met de procureur-generaal onderhandeld werd, van meer dan R$ 10 miljard, te verlagen. Zij beweren het niet eens te zijn met de criteria die het openbaar ministerie gebruikte, om de berekeningen te maken.

Apoio

Ondanks de verontwaardiging van vele Brazilianen, worden de annuleringen gevierd bij de verdediging van de beklaagden. Advocaat van tientallen machtige politici, onderzocht in het Lava Jato proces, Antônio Carlos de Almeida Castro, bekend als Kakay, voert openlijk campagne tegen de taskforce en Sérgio Moro. “Alles wat er nu gebeurt, zal de gerechtelijke macht enorm in diskrediet brengen. En dat vindt zijn oorsprong in de politieke vastberadenheid van Moro’s groep”, zegt Kakay. “Hij arresteerde Lula, de belangrijkste tegenstander van Bolsonaro in 2018, en was de grootste steunpilaar van de huidige president. Toen, terwijl hij zijn toga nog steeds over zijn schouders droeg, aanvaardde hij minister van justitie te worden. Dit heet corruptie.”

MoroS

Moro (foto) bekritiseert de annuleringen: “Het gerecht faalt wanneer het toestaat dat misdaden worden voorgeschreven en wanneer het, als gevolg van buitensporig formalisme, de nietigverklaring van veroordelingen toestaat, zoals in de gevallen van Sergio Cabral, ex-president Lula en Eduardo Cunha. Ondanks al het bewijsmateriaal dat door operaties is verzameld, is dit routine in de rechtbanken. Helaas keren we terug naar straffeloosheid”, zo verklaarde hij tegen het tijdschrift Istoé.

Leden van de Lava Jato werkgroep veroordelen de tegenslag: “Een moment was er hoop dat gerechtigheid de politiek zou overheersen en veranderen. Maar het is de politiek die de macht controleert. Uiteindelijk verandert de politiek het rechtssysteem, zodat alles blijft zoals het altijd is geweest”, veroordeelt Deltan Dallagnol, voormalig coördinator van de Lava Jato in Curitiba, die van plan is deel te nemen aan de verkiezingen van volgend jaar.

LavJatMor

Sérgio Moro zal in zijn kiescampagne de erfenis van de Lava Jato moeten verdedigen, maar ook zijn besluit om zich aan te sluiten bij de regering van Bolsonaro, die in de praktijk begon met de ontmanteling van de operatie. Essentiële voorstellen om straffeloosheid te bestrijden, zoals het wetsvoorstel van strafuitvoering na een veroordeling in 2de instantie of die van geprivilegieerde rechtspraak, werden in het Parlement geblokkeerd met de hulp van de regering toen hij minister van Justitie was.

De grote sponsor van de Lava Jato afbraak was echter president Bolsonaro. Hij wees Augusto Aras, een Lava Jato-criticus, aan als de procureur-generaal van de republiek, die reeds aan het begin van zijn ambtstermijn aankondigde dat hij het Lava Jato onderzoek wilde bestrijden. Dit was zeven maanden voordat minister Edson Fachin Lula’s veroordelingen in de Lava Jato vernietigde, met het argument dat de federale rechtbank van Curitiba niet bevoegd was om de voormalige president te oordelen (hoewel deze kwestie al in drie gerechtelijke instanties was opgelost). Deze overwinning van de garantievleugel in het tweede panel van de STF, geleid door Gilmar Mendes, veranderde de loop van de onderzoeken naar corruptie.

Al deze gevallen van corruptie maken slachtoffers, maar ook het ganse land lijdt onder de juridische onzekerheid, zelfs met gevolgen voor investeringen. De ontmanteling van het Lava Jato onderzoek is emblematisch, maar is niet het eerste geval in zijn soort. Operatie zoals Castelo de Areia (Zandkasteel) in de jaren 2000, werden ook geannuleerd wegens procedurefouten, hoewel er voldoende bewijzen verzameld werden. Het Petrolão schandaal, de PP en MDB bende, naast andere schandalen, stevenen eveneens af op straffeloosheid. Na het Mensalão schandaal, een keerpunt bij het STF, zei Lula dat hij verraden werd. Maar hij werd opnieuw verkozen en zorgde ervoor dat de PT nog eens 9 jaar aan de macht bleef. En nu werden alle pilaren onder het Lava Jato onderzoek opgeblazen, gesteund door de hogere rechtbanken.

MOdebrechtMarcelo Odebrecht, een van de machtigste ondernemers van Brazilië, tot aan zijn nek betrokken in het Lava Jato onderzoek.

Het gevoel dat er ingegrepen wordt in bepaalde gevallen, ten gunste van machtige en politieke groeperingen, is onvermijdelijk. Het Lava Jato onderzoek werd door zijn aanhangers aangekondigd als een nieuw tijdperk in de strijd tegen het wegsluizen van overheidsgeld. Een dergelijke drastische verandering wordt van geen enkele operatie verwacht, maar een verbetering van het wettelijk kader en betere praktijken kunnen en moeten de misdaden verminderen die de groei van het land belemmeren. En dat is vooralsnog niet het geval.

Bron: Istoé

Foto's: Fotos Públicas - Edu Guimarães - Orlando Kissner - Pedro França/Agência Senado - José Cruz - Marcello Casal Jr - Fabio Rodrigues Pozzebom/Agência Brasil - Cicero Rodrigues/ World Economic Forum - Jefferson Rudy/Agência Senado

Massamoord

Flamingos2

Wat de mooie vogels op de foto hierboven te maken hebben met de wekelijkse samenvatting van het nieuws uit Brazilië, leest u onderaan. De foto staat bovenaan omdat het niet altijd een politicus moet zijn die in de schijnwerpers staat, bovendien zijn die dieren veel mooier. Het bericht staat onderaan maar we kunnen alvast verklappen dat het om een massamoord gaat, niet crimineel, maar door de wet van de sterkste in de natuur.

In de politiek geldt eveneens de wet van de sterkste, dikwijls vertaald in “wie de grootste bek heeft”. Het kan ook fout lopen. Dat ondervond de arbeiderspartij deze week.

PT kraait victorie over dictatuur in Nicaragua

De partijkoepel van de Partido dos Trabalhistas, de partij van ex-president Lula, nam het ongelukkig besluit om victorie te kraaien over de overwinning van de Nicaraguaanse dictator Daniel Ortega (76). In een publieke nota werd hij gefeliciteerd omdat hij voor de vierde keer de “verkiezingen” won, zonder enige concurrentie, met de uitdrukking dat het hier ging om een “grote en democratische manifestatie” van zes miljoen Nicaraguanen.

De telling van de stemmen was nog maar net begonnen. Ortega en zijn vrouw, vicepresident Rosario Murillo, stonden al aan de top met 75% van de geldige stemmen.

Door de overwinning te omschrijven als een “grote en democratische manifestatie” liet de directie van de Braziliaanse arbeiderspartij duidelijk merken dat ze in een paralelle wereld leven. De werkelijkheid is anders.

Acht op tien Nicaraguanen gingen niet eens stemmen, zo informeert de organisatie Urnas Abiertas die de gemiddelde nationale afwezigheid berekende op 81,5%. Met andere woorden: slechts 2 op 10 Nicaraguanen brachten hun stem uit. En daarbij was er nog een aanzienlijk deel dat weigerde te stemmen op het echtpaar Ortega.

De bureaucratie van de ‘petistas’ koos voor een collectieve blindheid door te spreken over “de steun van de bevolking voor een politiek project van constructie van een land van sociale gelijkheid en rechtvaardigheid”.

Ortega en Murillo hadden geen tegenstrevers: ze werden allemaal opgepakt. In twee maanden tijd werden 7 tegenstanders aangehouden, samen met minstens 130 van hun sympathisanten. Ze stelden hun veto tegen de registratie van kandidaturen uit de oppositie. Op het laatste uur van de laatste dag van de wettelijke termijn – 2 augustus – kondigde de partij Ciudadano por la Libertad de inschrijving aan van twee kandidaten: Oscar Sobalvarro en kandidaat vicepresident Berenice Quezada. Het Nicaraguaanse kieshof ontbond de partij en verklaarde de kandidaturen gewoon ongeldig, vier dagen later.

OrtegaMaduroDictators Daniel Ortega en Nicolás Maduro.

Het huzarenstukje van de PT is niet de eerste in zijn soort: in januari van 2019 stuurde de partij afgevaardigden naar de viering van de overwinning van dictator Nicolás Maduro in buurland Venezuela. Maduro is tot nog toe de enige Latijns-Amerikaanse politicus die onderzocht wordt bij het Internationale Hof van Den Haag voor misdaden tegen de mensheid.

Partijvoorzitster Gleisi Hoffman haastte zich om te verkondigen dat de nota niet voorafgaandelijk gelezen en goedgekeurd werd door de partijleiding. De nota werd snel verwijderd uit de website van de partij. Maar het kwaad was geschied.

De PT doet nooit aan zelfkritiek. Enkele andere partijen gaven soms toe dat ze fouten maakten. Lula verkondigt dat de PT al zoveel kritiek krijgt dat het niet meer nodig is om aan zelfkritiek te doen. Slim bedacht, maar telt niet als excuus. De nota was een blunder van formaat, een geschenk voor de bolsonaristen dat zelfs de uitspraak van volksvertegenwoordigster Carla Zambelli overtreft. Die twitterde enkele maanden geleden: “Mocht links zo goed zijn, dan zou Jesus niet aan de rechterkant van God de Vader gaan zitten”. Het kwam niet op in het hoofd van Zambelli dat God de Vader zich dus links van Jesus bevond. Zo slecht zal het dan ook wel niet geweest zijn.

Lula naar Europa

Ex-president Lula vertrok donderdag voor een reis naar Europa waar hij vier landen gaat bezoeken. Reeds met het oog op de verkiezingen van volgend jaar, passeert hij langs Duitsland, België, Frankrijk en Spanje, en zal er diverse politieke leiders ontmoeten.

LulaBerlin
Lula in Duitsland

De samenkomsten verenigen leiders uit Europa en Latijns-Amerika, inclusief de ex-eerste minister van Spanje José Luis Rodríguez Zapatero, de burgemeesters Claudia Sheinbaum (Mexico) en Claudia López Hernández (Bogota). Er komt ook een gezamenlijke persconferentie met de Spanjaard Iratxe Barcía, de leider van de S&D in het Europees parlement. Lula wordt vergezeld door vier raadgevers en drie lijfwachten.

Ana Paula Henkel, commentariste bij het programma “Os Pingos Nos Is” van het rechtse medium Jovem Pan News, zei dat Lula naar Europa trekt omdat hij niet door de straten van Brazilië kan lopen zonder uitgejouwd of uitgescholden te worden: “Hij moet Brazilië verlaten. Om campagne te voeren voor de PT-kiezers in Brazilië moet hij naar Europa trekken. Om Lula of Sérgio Moro ernstig te nemen in het politieke scenario van 2022, moet Lula de straat op en moet Moro beginnen met antwoorden te geven, als een ex-rechter, over de grondwettelijkheden van het hooggerechtshof STF. Zolang dat niet gebeurt, kan geen van beiden ernstig genomen worden”, aldus de commentariste.

Yes, we can

De slogan van voormalig president Barack Obama werd in 2016 overgenomen door de Braziliaanse partij PTN (Partido Trabalhista Nacional) die er “Podemos” van maakte. De partij heeft iets meer dan 408.000 leden en staat hierdoor op de 13de plaats in de ranking van grootte. In de Senaat staan ze op de derde plaats met 9 senatoren (van 81). Ze hebben 10 federale volksvertegenwoordigers en 104 burgemeesters.

Volgens de top van de partij is de ideologie noch links, noch rechts, maar wel “vooruit”. Podemos wil meer inspraak van de bevolking in het nemen van beslissingen. Politieke analisten beschouwen Podemos als een centrum of een centrum-rechtse partij. Podemos neemt een sterke anti-corruptie houding aan, wil dat er een einde komt aan het ‘Foro Privilegiado’ (parlementaire onschendbaarheid), is voorstander van de strafuitvoering na een uitspraak door de 2de instantie, wil meer transparantie in de publieke rekeningen en is tegen de verhogingen van het kiesfonds en het partijfonds. Brazilië-kenners zullen meteen begrijpen dat ex-Lava Jato rechter Sérgio Moro perfect in hun beeld past. Deze week sloot hij zich officieel aan bij Podemos. Er kwam een toespraak, netjes afgelezen van een teleprompter, gevolgd door (hoe kan het ook anders) een reeks commentaren van zijn toekomstige politieke tegenstrevers.

MoroPodemos
Ex-rechter Sérgio Moro sluit zich officieel aan bij de partij Podemos.

Ook de pers gaf nogal wat kritiek op zijn woorden. El País vond dat hij 4 jaar telaat kwam met zijn uitspraken. De krant Folha de São Paulo schreef dat Moro een “Bolsonaro is die weet hoe hij met mes en vork moet eten”.

“Genoeg met de corruptie, genoeg met de mensalão, genoeg met de petrolão, genoeg met rachadinhas. Gedaan met de geheime begroting. Tenslotte, het moet gedaan zijn met overal voordeel te willen uithalen en met de bevolking te bedriegen”.

Met deze woorden gaf hij een veeg uit de pan aan Lula en Bolsonaro, zijn voornaamste tegenstanders.

Moro is er zich wel van bewust dat hij geen politieke ervaring heeft en gaf dat ook toe. Maar zei erbij dat hij te vertrouwen is en dat hij dat bewezen had door zijn optreden tegen de corruptie.

MoroPodemosDiscurso
De toespraak van de nieuwe presidentskandidaat.

Uiteraard kwam de grootste kritiek uit de linkse hoek met uitdrukkingen als “indrukwekkend cynisme”. Bolsonaro formuleerde het anders: “Moro weet niet wat het is om president te zijn, noch minister. Hij leerde niets in een jaar en vier maanden dat hij in de regering zat”. De PT interpreteert zijn aansluiting bij Podemos als een bevestiging van de thesis dat het Lava Jato onderzoek een farce was met de bedoeling om Lula onderuit te halen voor de verkiezingen van 2018.

Bolsonaristas scholden hem de huid vol via de sociale media en schreven dat Moro een “verrader” is.

Pré-kandidaat Ciro Gomes (PDT): “Hij vermomde zich destijds als een rechter en nu als een politicus”.

In de peilingen verschijnt hij wel op de derde plaats, ongeveer op gelijke hoogte met Ciro Gomes, en een confrontatie met Lula (die de peilingen leidt) in de tweede kiesronde is dus zeker niet uitgesloten.

Van toga naar pak & das

De intrede in de politiek van Sérgio Moro gebeurt vier jaar na het legendarische Lava Jato onderzoek. De sterren van dat onderzoek keren terug naar het politieke debat, maar deze keer ver verwijderd van de gerechtelijke tribunalen, bovenop het podium van politieke campagnes. Sérgio Moro wil president worden. Procureur Deltan Dallagnol streeft naar een zetel in de Kamer. Rodrigo Janot, de toenmalige procureur-generaal, die een boek schreef waarin hij verklaarde ooit te willen schieten op minister Gilmar Mendes van het hooggerechtshof STF, bestudeert de mogelijkheid om federaal volksvertegenwoordiger te worden. Even het geheugen opfrissen.

Lava Jato

In 2017, een jaar voor de presidentiële verkiezingen, bereikte het “Car Wash” onderzoek een hoogtepunt. Op dat moment stond het hooggerechtshof Supremo Tribunal Federal toe dat 98 politici onderzocht werden, waaronder acht ministers, drie gouverneurs, 24 senatoren en 39 federale volksvertegenwoordigers. Op zoek naar bewijzen gooide de federale politie de huizen overhoop van senatoren Renan Calheiros (MDB), Humberto Costa (PT) en Aécio Neves (PSDB), achtereenvolgens ex-Senaatsvoorzitter, ex-minister van Gezondheid en ex-presidentskandidaat.

Als gevolg van een gerechtelijk akkoord werden Michel Temer, president van de republiek, en nog eens een honderdtal andere autoriteiten, het mikpunt van een onderzoek wegens corruptie. Het hoogtepunt was de veroordeling van ex-president Lula tot een gevangenisstraf. Het gerecht plaveide een nooit eerder geziene weg, soms zelfs wat overdreven.

Zakenlui uit alle rangen raakten achter de tralies. Politieke partijen werden geconfronteerd met bewijzen en enkele biografieën, waaronder enkele veelbetekenend, gingen naar de haaien. Alles wees erop dat er (eindelijk) een einde ging komen aan de traditionele straffeloosheid in het land.

In het zevenjarig bestaan van het Lava Jato onderzoek, werden er ongeveer 300 processen opgestart; 360 personen werden veroordeeld en er werd een totaal van meer dan 4 miljard weggesluisd smeergeld gerecupereerd. Dat is in een land, waar witteboordencriminaliteit getolereerd wordt, bepaald een vooruitgang, op zijn minst.

MendesJanot
Ex-Procureur-generaal Rodrigo Janot (zittend) en minister Gilmar Mendes (STF).

Mensen als Sérgio Moro kregen de status van een internationale beroemdheid. Procureur-generaal Rodrigo Janot, verantwoordelijk voor een vervolging van lui die normaal gesproken genieten van een parlementaire onschendbaarheid, steeg in achting. Het Lava Jato onderzoek werd een referentie in de strijd tegen de corruptie. En toen kwamen de verkiezingen van 2018.

Sérgio Moro sloot zich aan bij Jair Bolsonaro. Die werd verkozen omdat vele kiezers de corruptie echt kostbeu waren, inclusief de arbeiderspartij met Lula op kop die eerder al zondigden in het mensalão schandaal, en dat nog eens vermenigvuldigden met factor 10 in het Petrobras schandaal. Moro werd minister van Justitie met de belofte dat hij zijn gang mocht gaan in de voortzetting van de strijd tegen de corruptie en tegen de georganiseerde misdaad. Maar hij werd hierin teleurgesteld en nam ontslag. En nu, een jaar en acht maanden later, dient hij zich aan als een tegenstander van zijn vroegere baas, gekweld door de last van het uitlekken van vroegere boodschappen tussen de leden van het Lava Jato team die erop wijzen dat er politieke motieven in het spel waren bij de jacht op de corrupten, vooral dan op Lula en de PT. De rest van het verhaal is bekend.

Massamoord

Na een aanval door twee jaguars kwamen 170 flamingo’s om het leven in het vogelpark Parque dos Aves in Iguaçu (bekend van de watervallen). Slechts vier flamingo’s overleefden. De dieren werden in 1995 naar het park gebracht vanuit Chili.

Het was in de vroege ochtend van dinsdag 9 november dat 2 jaguars (een moeder met haar jong) over het hek klommen van het park en de flamingo’s aanvielen. Volgens directrice van het park, Luciana Leite, wordt er onderzocht waarom zoveel van de vogels om het leven kwamen: “Onze veterinaire ploeg voert autopsies uit. Het is niet ongewoon dat dergelijke dieren sterven door de stress van de jacht – zogenaamd miopatia -, zonder direct te zijn aangevallen door een jaguar”.

Flamingos1Parque das Aves – Flamingo’s

Het park bestaat al 27 jaar en had nooit te lijden onder een aanval van jaguars. Het lokaal beschikt over een beschermingssysteem tegen jagers omdat de plek deel uitmaakt van het Nationale Park van Iguaçu, met pulserende lichten en camera’s om te vermijden dat grote felino’s het vogelpark binnendringen. Het onderzoek moet uitwijzen waarom de wilde jagers er toch in slaagden.

De flamingo’s werden vanuit Chili naar het park gebracht in 1995; de eerste nakomelingen werden geboren in 2001. Volgens de administratie van het park gingen jaren van verzorging verloren door de aanval. Die aanval werd vastgelegd door de veiligheidscamera’s maar de directie van het park gaf de beelden niet vrij.

Foto boven: de flamingo’s in het ‘Parque das Aves’ van Iguaçu zoals ze daar dagelijks konden bewonderd worden.

Bronnen: CNN Brasil – Terra – Folha de São Paulo – G1 – Metrópoles – Estadão – Carta Capital – Istoé – Veja

Foto's: L2B - Carolina Antunes/PR - Fotos Públicas - Lula Marques - Twitter - Facebook - Ricardo Stuckert

De grote beslissing

CPI-Relatorio

Het werk van de parlementaire onderzoekscommissie m.b.t. de pandemie zit erop. Het eindrapport werd vorige dinsdag voorgelezen door senator Renan Calheiros (foto boven) en goedgekeurd door een meerderheid van de senatoren die deel uitmaakten van de commissie. Het gaat om meer dan 1.000 bladzijden die netjes ingebundeld werden, en nu in handen zijn van Augusto Aras, de procureur-generaal van de republiek voor het deel van de conclusies en beschuldigingen die in latere instanties moeten beoordeeld worden door hogere gerechtshoven, en het andere deel voor mensen die eventueel voor een gewone rechtbank in hun eigen deelstaat moeten verschijnen.

Aras heeft een geschiedenis van verdediging van de president en vertoonde al vaak een pro-regering gedrag, in vele situaties. Hoe hij dit dossier zal beoordelen, is voorlopig nog een incognito. Tijdens de PT-regeringen werden procureurs-generaals altijd uitgekozen uit een lijst van drie, zoals de traditie dat wil, en keerden zij zich later herhaaldelijk tegen de regering die hen benoemden. Aras is een persoonlijke keuze van Bolsonaro en maakte geen deel uit van de lijst van drie. Zijn gedrag stuurde signalen uit dat hij de president zal verdedigen.

CPI-Aras
Het rapport werd overhandigd aan procureur-generaal Augusto Aras

De president wordt van tien verschillende misdaden beschuldigd door de senatoren. Zelfs indien de commissie hier of daar een uitschuiver maakte, kan de verantwoordelijkheid van Bolsonaro voor een deel van de covid-slachtoffers niet ontkend worden. Het motief? De opzettelijke vertraging bij de vaccinatie van de Brazilianen.

De beslissing van Aras is nog belangrijker omdat 2022 een verkiezingsjaar is, en omdat de bom net kan ontploffen op het moment dat de president al zijn krachten nodig heeft om herverkozen te worden. Indien de procureur-generaal met een verrassing op de proppen komt, dan opent hij de deur voor een lang en ernstig proces tegen Bolsonaro.

CPI-Senado
De overhandiging van het eindverslag aan Senaatsvoorzitter Rodrigo Pacheco.

Indien hij doet wat in de verwachtingen ligt en de regering beschermt, dan mag hij zich verwachten aan een zeer harde kritiek. Daarnaast is de kans niet gering dat de president de verkiezingen verliest, en bijgevolg ook zijn voorrecht om door een hogere instantie beoordeeld te worden. Op die manier kan zijn proces bij de eerste instantie terechtkomen en kan hij daardoor zelfs achter de tralies belanden.

Of hij nu wel of niet de verkiezingen verliest, verliezen deed hij sowieso al. En Aras heeft dat zeker begrepen. De president verliest aan geloofwaardigheid door beschuldigd te worden van zware misdrijven, waarbij zelfs zijn digitale verzegeling werd opgeheven, en door te zien dat senatoren en vele duizenden Brazilianen naar antwoorden zoeken die hij niet wil geven, maar uiteindelijk niet anders zal kunnen.

CPI-STF
Ook minister Alexandre de Moraes van het STF kreeg een exemplaar.

Het kabinet van de procureur-generaal ziet veel roekeloosheid en onnodig lawaai in het onderzoek van de Senaatscommissie, maar daarnaast ook een overvloed van bewijzen, verzameld in de zes maanden dat de commissie actief was, vooral dan via de opheffing van bankgeheimen en andere verzegelde informatie. Aras beloofde alvast de “nodige vlotheid” om vooruitgang te maken in het onderzoek bij de beschuldigden die genieten van gerechtelijke onschendbaarheid en enkel kunnen beoordeeld worden door het hooggerechtshof STF, zoals president Bolsonaro.

Buiten het hekje

De Braziliaanse president kreeg deze week een voorproefje van de harde manier waarop hij kan aangepakt worden, buiten het beschermende hekje van de presidentiële residentie Palácio do Alvorado, of ver weg van de verkiezingscampagnes, door zijn aanhangers opgezet, en waar hij voluit een dodelijk virus kan promoten, homofobische uitspraken kan doen of leugens vertellen en toch nog nog als een mythe beschouwd wordt door de volgelingen.

Tijdens een interview in het programma Pânico, op de première van de televisieuitzendingen van Jovem Pan (voorheen enkel radio), meende hij wellicht dezelfde rust te vinden als bij de dagelijkse praatjes met journalisten in Brasília. Het was toen dat hij plots geconfronteerd werd met de vraag van humorist André Marinho of hij vindt dat “een rachador gevangenisstraf verdient”. Marinho, zoon van Paulo Marinho – vroegere bondgenoot van Bolsonaro en suplente (opvolger) van senator Flávio Bolsonaro mocht die om een of andere reden zijn ambt niet kunnen uitvoeren – verwees eigenlijk naar het inmiddels welbekende ‘rachadinho-schandaal’ waar zonen Flávio en Carlos zich (verondersteld) aan bezondigden.

De humorist verpakte zijn vraag in een grapje, onderzoeken citerend die verwijzen naar veronderstelde gevallen van wegsluizen van overheidsgeld door de arbeiderspartij PT in Rio de Janeiro, vragend wat Bolsonaro hiervan vond. Die antwoordde geïrriteerd dat Paulo Marinho (vader) uit was op de stoel van Flávio. Paulo Marinho keerde zich tegen Bolsonaro na de verkiezingen van 2018, voelt zich in de steek gelaten door de president en werd een criticus.

Het interview werd een voorbeeld van het verlies van respect voor het presidentsschap, en wel door de eigen schuld van de kapitein. Gedurende de 34 maanden (tot nog toe) van zijn regering deed Bolsonaro er alles aan om het imago van de president van de republiek te ondermijnen: van dreigingen tegen de rechtsstaat, het manipuleren van de instituten om zichzelf en zijn zonen te verdedigen, en last but not least door zijn macht in te zetten om de strijd tegen het coronavirus te saboteren, zoals leugens vertellen over de connectie tussen vaccins en het oplopen van Aids.

Bolsonaro stond recht en onderbrak het interview. André Marinho liet zich niet onbetuigd: “Antwoord op mijn vraag kerel. Waarom? Of wil je enkel ondervraagd worden door vleiers?”, en: “Tegen een humorist hang je de tijger uit, tegen het STF (hooggerechtshof) ben je een tchutchuca (iemand die nederig toegeeft)”. En tenslotte: “Mijn vader gaat niet uithuilen in de badkamer” (Bolsonaro gaf onlangs toe dat hij soms staat te huilen in zijn badkamer en dat zijn echtgenote Michelle dat niet wist).

Nog meer ‘rachadinha’

Een reportage in de nieuwste uitgave van het weekblad Veja onthult een ‘rachadinha’ schema in het kabinet van senator Davi Alcolumbre. Zes raadgeefsters vertellen hoe zij in dienst werden genomen met een salaris van R$ 4.000 tot R$ 14.000 per maand, maar niet werkten en slechts een klein deel van dat salaris kregen. Het totale bedrag van de fraude loopt op tot R$ 2 miljoen.

De reporters van Veja namen contact op met de senator die zegt dat hij zich niet herinnert wie die ex-medewerkers van zijn kabinet zijn, en dat het de voormalige chef van het kabinet Paulo Boudens was, die destijds de administratie van de senator afhandelde. Boudens werd bedankt voor zijn diensten in 2020.

Davi

Alcolumbre (foto) was de voorzitter van de Senaat tot het begin van dit jaar. Momenteel leidt hij de niet onbelangrijke “Comissão de Constituiça e Justiça”. Het is hij die bepaalt wanneer André Mendonça, de “verschrikkelijk evangelische” bolsonarist die aangeduid werd voor een zetel bij het hooggerechtshof STF door president Bolsonaro, uitgenodigd wordt voor een ondervraging door de senatoren die nadien moeten stemmen of hij al dan niet geschikt is voor het ambt. Alcolumbre blokkeert dit nu al meer dan 4 maanden waardoor de kansen van Mendonça gekelderd werden. Het is dus wellicht niet toevallig dat dit alles nu plots aan het licht komt.

De zes vrouwen, allemaal van eenvoudige afkomst, huisvrouwen, studenten, poetsvrouw, werkloos, vertellen allemaal hun verhaal dat gelijklopend is: het kleine deel dat zij kregen van de riante vergoedingen, hielp hen om te overleven, ondanks hun beschaamdheid omdat ze heel goed wisten dat het om een frauduleuze praktijk ging.

Tussen de gevonden papieren zijn er bankuittreksels die bewijzen dat iemand de rekening van de raadgeefsters meteen plunderde nadat de maandelijkse vergoeding uitbetaald werd. Zij kregen dan 1/10 of minder van het totaalbedrag. Het geld werd telkens afgehaald via een bankautomaat op 200m afstand van het kabinet van de senator.

Rachadinha: Komt van het woord ‘racha’ (barst, scheur) of het werkwoord ‘rachar’ (breken). De politicus “scheurt” de vergoeding van zijn raadgever die dat uiteindelijk met hem deelt, een win/win situatie. Rachadinha is een verkleinwoord (scheurtje, barstje), als het ware een ironische omschrijving van een daad van corruptie die door sommigen goedgepraat wordt door te stellen “Ja maar iedereen doet het, dat is geen misdaad”. Echter, de overgrote meerderheid van dergelijke raadgevers voeren geen klap uit, werden enkel aangeworven voor dit doel.

De verrijzenis

Het overlijden van pastoor Huber Carlos Rodrigues veroorzaakte veel ophef in Goiatuba (Goiás), op 180 km van de hoofdstad Goiânia, dit na de bekendmaking van een brief die hij in 2008 schreef. In die brief voorspelde hij dat hij zou verrijzen uit de dood, drie dagen na het overlijden, net zoals de Bijbel vertelt over Jesus Christus.

Huber-Carlos-Rodrigues

Omwille van dat document besloot de weduwe van de pastoor om de begrafenis niet toe te laten, en om drie dagen af te wachten zoals voorspeld in de brief. En dat werd een sanitair probleem voor de lokale gemeente. Huber Carlos overleed op vrijdag 22 oktober en werd pas begraven op de ochtend van dinsdag 26 oktober, nadat de weduwe zeker was dat haar echtgenoot niet meer tot leven zou komen. In die brief van 13 jaar geleden schreef Rodrigues dat zijn fysieke integriteit “volledig moest bewaard worden”:

“Ik zal drie dagen dood blijven, maar terug keren naar het leven op de derde dag om 23h30. Mijn lichaam zal in die drie dagen geen slechte geur verspreiden, noch ontbinden”.

Op de vooravond van de uiteindelijke teraardebestelling trokken velen naar het funerarium om te wachten op de verrijzenis die niet gebeurde. Er werd ook een live opname gemaakt, uitgezonden via Facebook, met meer dan 11.000 bezichtingen.

Kies uw zijde

Soms volstaat een onnozele tweet om de stompzinnigheid aan te tonen van de twitteraar in kwestie, in dit geval een twitteraarster.

De compleet van de pot gerukte Bolsonaro aanbidster, volksvertegenwoordigster Carla Zambelli, publiceerde deze week een plaatje waarop beide kemphanen getoond worden in een situatie die niets aan de verbeelding overlaat. Jair Bolsonaro stapt op naast Jesus Christus, gevolgd door een pak aanhangers met de Braziliaanse vlag. Aan de linkse kant staat Satan, hand in hand met een breed lachende Lula, voor een vuur waarin het hamer & sikkel symbool afgebeeld wordt. Bovenop staat de titel: “Kies uw zijde”. Volgens Zambelli was de strijd tussen goed en kwaad nooit eerder zo evident.

LulDiaboBolCris

De volksvertegenwoordigster doet hier een poging om de religieuze gevoelens van de Braziliaanse kiezers te manipuleren, gebruik makend van het Christus beeld en zijn antithese Satan om een electoraal spel te spelen waar velen met open ogen in trappen. Brazilië is tenslotte een seculiere staat en er is hier duidelijk sprake van misbruik van de gelovigen. Het gaat te ver om Lula te identificeren als een ‘partner in crime’ van Satan (ook al is hij verre van heilig), en het gaat heel zeker niet op om het gedrag van Bolsonaro parallel te laten lopen met dat van Christus.

Columnist Matheus Leitão (Veja) vindt dan ook dat de PT Carla Zambelli voor de rechter moet sleuren.

Hoe het ook zij, de publicatie toont aan dat er nu al “duivels tewerk gegaan wordt” in het licht van de verkiezingen van volgend jaar, en de campagne is (officieel) nog niet eens begonnen. Wat ook aangetoond wordt, is het erg lage niveau van de bolsonaristas.

We wensen de Brazilianen veel wijsheid toe.

Domme astronaut

Paulo Guedes, minister van Economie, zei op een besloten vergadering (maar niet zó besloten dat het niet uitlekte) dat er geen geld ontbreekt in Brazilië, maar wel een goed beheer. Het was in zijn eigen kantoor dat hij de collega’s van de regering onbekwaamheid verweet, en dat hij daarbij verwees naar minister voor Wetenschap en Technologie, ex-astronaut Marcos Pontes, zeggende dat hij “dom is” en dat “hij zich soms zelfs afvraagt wat die hier eigenlijk doet”.

PontMarcos Pontes

Guedes deed deze uitspraken in aanwezigheid van de leden van de Kamercommissie voor Wetenschap en Technologie, die wensten dat de R$ 600 miljoen die Guedes eerder afnam van de begroting van Marcos Pontes, terug beschikbaar komt. In deze context bevestigde de economieminister dat er veel incompetentie betrokken is in het beheer van het geld van de belastingbetaler, dat de ministers de beschikbare fondsen niet gebruiken en laten stilstaan.

Guedes had het hierbij voornamelijk over het ministerie van Wetenschap en Technologie, zonder de naam te noemen van Pontes, maar wel verwijzend naar hem als “de astronaut”. Hij gaf te kennen dat zijn collega “in de ruimte zweeft” en geen flauwe notie heeft van een goed beheer. Volgens Guedes werd 50% van de projecten van het ministerie van Pontes tot nog toe niet uitgevoerd, en bevestigde dat hij investeringen in de wetenschap verdedigde, maar dat het geld besteed werd aan “raketten”. Het was op dat moment dat hij het woord “dom” gebruikte.

Guedes gaf gelijkaardige kritiek op het beleid van Rogério Marinho (Regionale ontwikkeling) en Onix Lorenzoni (Arbeid). Een aanwezige verweet Lorenzoni om geld te besteden aan voetbalvelden en wedstrijden, iets waar Guedes onmiddellijk mee akkoord ging.

Guedes is niet de enige die het niet zo hoog op heeft met Pontes. Bolsonaro liet zich ontvallen: “Pontes ging naar de ruimte maar liet er zijn hersens achter”.

De kritiek en de plannen van Doria

João Doria, gouverneur van de staat São Paulo, en pré-kandidaat voor de PSDB voor de verkiezingen van volgend jaar, zei dat hij van plan is om de Banco do Brasil en Petrobras, twee staatsbedrijven, te privatiseren indien hij verkozen wordt als president.

Doria-Roda-Viva

“Ik ben voorstander (van de privatisering), niet om een privaat monopolie te maken van een publiek monopolie, maar wel een model waarbij Petrobras kan opgedeeld worden in verschillende bedrijven die geveild kunnen worden op de beurs. Dat is hetzelfde model als wat in de Vernigde Staten gevolgd wordt”, zo zei hij.

Voor de gouverneur is het noodzakelijk dat er een reguleringsagentschap opgericht wordt om de prijzen van brandstoffen en gas in evenwicht te brengen, als die prijzen omhoog gaan op de internationale markten.

Hij zei erbij dat hij niet “in naam van de PSDB” kan spreken, maar dat de privatisering van de overheidsbank Banco do Brasil op zijn agenda staat: “Indien ik win, dan zal de Banco do Brasil geprivatiseerd worden. De instelling beschikt over goede professionals en een goede structuur. Maar er is geen nood aan twee overheidsbanken (Caixa Económica en Banco do Brasil). De BNDES daarentegen moet blijven. Die kan opnieuw gestructureerd worden opdat ze effectief de rol vervult van een bank voor de sociale en economische ontwikkeling, vooral dan voor micro-, kleine- en middelgrote bedrijven”.

Doria gaf ook kritiek op de regering Bolsonaro: “Dat is de slechtste regering uit de geschiedenis van Brazilië, een complete ramp. Kijk maar naar de inflatie. Verhoging van keukenolie met 30%; rijst, 36%; suiker, 12%; meel, 15%. Allemaal met twee cijfers. Er zijn geen nieuwe investeringen. Wat is dan de grote economische politiek van Brazilië? Die is er niet. Er is geen project, net zo min als voor de opvoeding. De gezondheidszorg is een voorbeeld van onbekwaamheid voor de rest van de wereld. En dan het milieu: Brazilië is vandaag een geïsoleerd land in de internationale gemeenschap door de agressies tegen het milieu. Een verschroeide aarde, echt verschroeid”.

Petrobras waardeloos over 30 jaar

De overheidsreus Petrobras kondigde deze week een nieuwe verhoging aan van de brandstofprijzen. Dit betekent voor de benzine R$ 3,19/liter voor de distributeurs, een verhoging van 7%. Diesel gaat met 9% omhoog, naar R$ 3,34/liter. President Bolsonaro zei dat Petrobras “in de radar verscheen” van de regering.

Gued

Minister van Economie Paulo Guedes verdedigde eveneens het idee van privatisering en bevestigde dat met de diversificatie van de energiebronnen, het oliebedrijf “over dertig jaar niets meer zou waard zijn”. Die verklaring animeerde de financiële markt en de aandelen van Petrobras op de beurs stegen met 7,1%.

Ze kunnen helemaal niets

“Je kan de mensen hun Bolsa Família niet afnemen, zoals sommigen wensen. Het gaat om 17 miljoen mensen die nergens meer terechtkunnen op de arbeidsmarkt. Met alle respect, maar ze kunnen helemaal niets. Wat heeft de jeugd geleerd onder bijna 14 jaar regering van de PT, met (Fernando) Haddad als onderwijsminister?”, aldus president Bolsonaro bij een interview door de bolsonaristische Sikêra Jr. in het programma Alerta Nacional, van TV A Critica (Manaus).

51633394597_895a06cc28_c

De commentaar kwam er door de foto die in de voorbije dagen het internet rondgaat, en waarop te zien is hoe mensen in een vrachtwagen met rundsbeenderen zoeken naar iets eetbaars. Bolsonaro zei hierbij dat hij veel kritiek krijgt op de beslissing om de uitkering Bolsa Família, nu Auxílio Brasil, te verhogen tot R$ 400: “Iedereen zag die foto waar mensen scharrelen tussen een hoop rundsbeenderen op een vrachtwagen. En dan komen ze bij mij aankloppen: ‘Kijk eens hoe het volk honger lijdt’. Ik antwoord daarop door te zeggen dat ik de Bolsa família zal verdubbelen – van nu R$ 192 naar een gemiddelde van R$ 400 – en dan klinkt het weer ‘Kijk eens naar zijn onverantwoordelijkheid’. Als ik zwijg, dan dood ik de bevolking; als ik de uitkering wil verhogen – dan hangt dat af van de stemming in het parlement over de precatórios (publieke schulden als gevolg van rechtszaken waarbij deelstaten, gemeentes of de federale overheid de verliezer waren. Die schulden werden nooit betaald en zijn inmiddels opgelopen tot een totaal van 89 miljard reais). In de Kamer zie ik geen problemen, in de Senaat weet ik niet”.

Auxilio-Brasil

Ook kwam hij terug op de isolerende maatregelen tijdens de pandemie: “Zij die een lockdown afkondigden, bezorgden veel miserie aan het volk. En daar betalen we nu een prijs voor: ‘de economie bekijken we later wel’. En dan geven ze kritiek op mij. Wacht even, ik sloot geen enkele kroeg”. Hij zei hierbij niets over de meer dan 607.000 doden.

De pandemie trof de economie overal ter wereld, maar Brazilië staat op de derde plaats wat de inflatie betreft, tussen de 20 grootste economieën van de planeet, enkel achter Argentinië en Turkije. In september werd de grens van 10% overschreden in 12 maanden tijd.

Bronnen: UOL Notícias – Folha de São Paulo – Estadão – G1 – Veja – Metrópoles – O Globo – G1

Foto’s: Facebook – Twitter – YouTube – Fotos Públicas – Gustavo Bezerra – Edilson Rodrigues – Jefferson Rudy/Agência Senado – Antonio Augusto/Secom/MPF – Isac Nóbrega – Alan Santos – Clauber Cleber Caetano/PR – Pedro França/Agência Senado

Kost wat kost

KWK

De regering bevestigde deze week dat de uitkering Auxílio Brasil, de nieuwe naam van de Bolsa Família, zal uitbetaald worden vanaf volgende maand, ter waarde van R$ 400 (vandaag € 61). De aankondiging werd gedaan door de minister van Burgerschap João Roma die geen details gaf over de herkomst van het geld (hij weet het gewoon niet, evenmin als de rest van de regering).

Tijdens een evenement zei minister van Economie Paulo Guedes (foto boven) dat het programma kan worden gefinancierd met R$ 30 miljard, boven het uitgavenplafond. Volgens Guedes moet de regering een ‘waiver’ (een tijdelijk pardon) aanvragen voor het afwijken van dat plafond. Ondanks deze wankele uitleg belooft hij dat het fiscaal compromis zal nageleefd worden.

De financiële markten reageerden als verwacht, met een verhoging van de intresten. Paulo Guedes  is de economische vertrouweling van president Bolsonaro, de Chicago boy die er belang aan hecht om de inhoud van de publieke koffers in evenwicht te houden, zo klonk het toch in 2018. Maar dat is al lang geleden. Nu het doorbreken van het uitgaven plafond verdedigen betekent het einde van de fiscale hoop van het land, voor wie dat nog had.

Sheik
Zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro maakte intussen een uitstapje naar Dubai waar hij zich liet fotograferen als een sheik, samen met zijn echtgenote en kind. Er kwam erg veel kritiek op het plaatje, voornamelijk met verwijzingen naar de kosten op de nek van de belastingbetaler op een moment van een economische crisis in een land waar weer honger geleden wordt (zie lager).

Het worden moeilijke dagen voor de investeerders, ook al is het niet de eerste keer dat de financiële markt praat over een dollarkoers van R$ 6, aldus de krant Folha de São Paulo. Ook de Amerikanen zullen het deze keer niet oplossen.

Het is zoals Dilma Rousseff het ooit zei: “Bij verkiezingen mag men duivels tewerk gaan”. Het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Pandemia zorgt voor een bijzonder negatief beeld van de president, zijn zoontjes en het clubje fanatieke aanhangers, dit bovenop de desastreuze resultaten van de peilingen. Het imago moet dan ook omhoog gekrikt worden, kost wat kost. In de dromen van eender welke politicus drogen de geldbronnen immers nooit op, en als de rekening later gepresenteerd wordt, dan is die meestal voor de opvolgers in het volgende mandaat (bij voorkeur politieke tegenstrevers).

Het mag dan ook geen wonder heten dat de dollar op vrijdag een koers haalde van R$ 5,75 en dat de beurs van São Paulo een klap kreeg van 4,5%, vooral nadat bekend werd dat enkele spilfiguren van het ministerie van Economie er de brui aan gaven en opstapten. Collega’s van Paulo Guedes steken het niet meer weg dat ze ook hem liever zien gaan, maar daar is tot op dit moment nog geen sprake van, ook al liep er een vals bericht via de sociale media dat hij zijn ontslag ingediend had en dat dit bevestigd was door CNN Brasil, die dat op zijn beurt snel ontkende.

PT-leider en ex-president Lula wil inmiddels geen kritiek horen op de uitkering die Bolsonaro wil toekennen aan de Brazilianen die dat het meest nodig hebben, vooral zij die in het noordoosten wonen en bereid zijn om op hem te stemmen. Dat is volgens hem geld van het volk, en dat moet dus terugstromen naar de bevolking, behalve dat hij R$ 400 nog te weinig vindt. Naar verwachting zal de arbeiderspartij een uitkering van R$ 600 verdedigen, en daar ook voor vechten in het parlement en in eender welk tribunaal als dat nodig is, zelfs … al zou Bolsonaro daar profijt uit trekken.

Volgens Lula begrijpt het volk niets van een uitgavenplafond en intereseert het hen ook niet als dat doorbroken wordt. Eergisteren stemde de partij massaal in de Kamer om een wetsvoorstel goed te keuren dat de bevoegdheden van het openbaar ministerie omlaag haalt. Maar ze werden verslagen.

Het doek valt

Gedurende zes maanden via uren en uren live uitzendingen, kon gans Brazilië met veel spanning kijken en luisteren naar het relaas van vele getuigen, en het bekgevecht tussen de leden van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19. De commissie, waarvan de meerderheid samengesteld was uit leden van de oppositie, deden verontwaardigd verwoede pogingen om te bewijzen dat vele duizenden doden konden vermeden worden, mocht de regering de protocols gevolgd hebben, en niet zolang getreuzeld hebben om de Brazilianen te vaccineren.

De pro-regeringsleden van de commissie probeerden aan te tonen dat het ministerie van Gezondheid er werkelijk alles aan deed om de pandemie te bestrijden, inclusief de doorgave van honderden miljoenen reais aan deelstaten en gemeenten. De CPI (Comissão Parlamentar de Inquérito) vormde een spektakel waardoor enkele senatoren plots een bekendheid kregen die ze voordien nooit hadden.

RC

Vorige woensdag presenteerde rapporteur Renan Calheiros (foto) het eindverslag, verwoestend voor het imago van de regering als geheel, en voor president Jair Bolsonaro in het bijzonder. Hij wordt beschuldigd van charlatanerie, valsheid in geschrifte en verscheidene andere strafbare feiten. Het begrip ‘genocida’ werd verwijderd uit het rapport door Renan Calheiros. De leden van de commissie, waarvan enkelen een alternatief rapport opstelden, hebben tijd tot volgende woensdag wanneer er gestemd wordt. Pas daarna zal het verslag met alle aanklachten ingediend worden bij de bevoegde autoriteiten. Pizza in zicht? (het oude gezegde: in Brazilië eindigt alles in een pizza – ‘acabar em pizza’ = een situatie zonder oplossing, m.a.w. eindigend in straffeloosheid)

Wat er nog voorafging

De parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 liet maandag families van slachtoffers aan het woord die uitvoerig hun beklag deden over overvolle hospitalen, de moeilijkheden van de achterblijvenden, en gaven kritiek op de regering Bolsonaro. Brazilië kende op dat moment 603.324 doden en 21,6 miljoen besmettingen.

Rand

De getuigenissen, bij momenten bijzonder ontroerend, bevatten erg veel kritiek op president Jair Bolsonaro, en verklaringen ten voordele van de vaccinatie. Sinds het begin van de pandemie gaat de president in tegen de wetenschap, samenscholingen veroorzakend, kritiek gevend op het gebruik van mondmaskers, de reeds verworpen thesis van groepsimmuniteit en bevestigend dat hij zich niet zal laten inenten. Nationale en internationale entiteiten bevelen net dergelijke maatregelen aan: vaccinatie, gebruik van mondkapjes, handen wassen, het gebruik van alcohol gel en het vermijden van aglomeraties.

Katia

Katia Shirlene Castilho dos Santos verloor haar ouders aan de ziekte: “De pijn is erg groot, maar de drang naar gerechtelijkheid nog groter.Ik ben vandaag hier om de families te vertegenwoordigen die dezelfde pijn ervaren, en daarom ben ik zo geëmotioneerd. Levens, dromen, geschiedenissen werden afgebroken door zoveel nalatigheden. En wij wensen rechtvaardigheid. Het bloed van alle slachtoffers loopt door de handen van elkeen die het virus onderschatte”.

Studente Giovanna Gomes Mendes da Silva (19), vertelde hoe ze haar vader en moeder verloor, en nu voor haar zusje van 11 moest zorgen. Zij zei tegen de senatoren dat ze een “emotionele en financiële” impact moest verwerken: “Wij hadden twee steunpilaren in ons leven, de mensen die voor ons zorgden, onderhielden, alles voor ons deden. Nu hebben we niemand meer, ook niemand die ons hiermee helpt. Gelukkig zijn er nog enkele familieleden en vrienden van onze moeder die, met het weinige wat ze zelf bezitten, ons begonnen te helpen”.

Verpleegster Mayra Pires Lima verloor haar zus. Mayra woont in Manaus. Haar zus laat vier kinderen na: “In de vijf dagen van de eerste symptomen, moest zij naar de intensive care, maar er was geen bed vrij. De stad Manaus werd een woestijn. De enige mensen die nog te zien waren in Manaus, waren de professionals van de gezondheidszorg, de politie en de essentiële diensten. Wanneer de ganse bevolking ziek wordt, dan mag je grote hoeveelheden zuurstof sturen maar dan lost dat de zaken niet meer op”.

VidaJustica

Een van de getuigen was Antônio Carlos Costa, de leider van de NGO Rio de Paz. Voor hem is Bolsonaro “alles wat je niet verwacht van een president”:

“Ik zag hem nooit één traan laten uit medelijden of uit verdriet voor het Braziliaanse volk. Voor zover wij weten bezocht hij nooit een favela of een hospitaal om de mensen uit de zorg een hart onder de riem te steken. Hij richtte geen enkel woord naar de getroffen families of een poging om hen moed in te spreken”.

Costa zei dat hij “perplex en met verontwaardiging” toekeek hoe Bolsonaro anti-democratische manifestaties steunde die samenscholingen veroorzaakten, hoe hij schold naar journalisten, de bevolking bestempelde als “doetjes”, de draak stak met mensen met ademhalingsmoeilijkheden, tochtjes maakte over het water met een jet-ski, voetbal speelde, een pastel at op straat, een militaire tussenkomst promoveerde, geneesmiddelen aanbeveelde waarvan de werking niet bewezen werd, inging tegen het gebruik van mondmaskers, het houden van sociale afstand afkeurde, de draak stak met de dodelijkheid van het virus.

In het filmpje hieronder ziet u hoe Bolsonaro mensen met ademhalingsmoeilijkheden nabootst – op 1:22

“Vergeef me nog eens deze uitbarsting: belachelijk, belachelijk! Niemand zou dit aanvaarden in eender welke vrije en ontwikkelde natie”, zo besloot Costa.

MarcioAntonio

Een van de meest emotionele getuigenissen kwam van taxichauffeur Márcio Antônio Silva (foto) uit Rio de Janeiro, een lange aanklacht waarbij het doodstil werd bij iedereen in de commissie, en sommigen zelfs hun tranen niet konden bedwingen. Tijdens zijn getuigenis regende het opmerkingen bij Twitter als “Dit kan ik niet langer aanzien of horen”.

Humberto

In juni van vorig jaar ging een legertje dwazen zover om een vredevolle demonstratie van de sociale beweging Rio de Paz aan te vallen, op het strand van Copacabana (Rio de Janeiro). Veertig vrijwilligers plaatsten houten kruisen in het zand aan 100 grafkuilen. Een Bolsonaro aanhanger liep later het strand op en begon de kruisen uit te rukken. Enkele andere aanhangers die toekeken, gaven kritiek op “links”.

Márcio Antônio verloor zijn zoon Hugo in april door covid-19. Hij maakte deel uit van de demonstratie en besloot om in te grijpen. Verontwaardigd liep hij het strand op en stak alle uitgerukte kruisen opnieuw in het zand.

Tegen de leden van de commissie zei hij: “Onze pijn is geen gezeur, wij zijn geen paljassen. Ik denk dat wij een verontschuldiging verdienen van de hoogste autoriteit van het land. Het gaat hier niet om politiek – om deze of gene partij. Wij hebben het hier over mensenlevens. Iedere getuigenis hier draagt bij tot de vorige en de volgende. De laatste keer dat ik bij mijn zoon was, stak hij in een zak. Ik heb moeten bidden om de kracht te vinden om mijn zoon te herkennen, want als vader, was dat het laatste wat ik voor hem kon doen. Ik kon hem niet meer omhelzen. Ik had zelfs kleren bij voor hem. Ik slaagde er niet meer in om een symbolische actie uit te voeren. Ik stond drie uur te wachten aan de poort van de begraafplaats, of zelfs vier, kijkende naar een begrafenisvoertuig, wetende dat hij daarin lag, wachtend om begraven te worden”.

RandolfeSenator Randolfe Rodrigues ondersteunt de wenende Márcio Antônio Silva voor het parlement waar de NGO Rio de Paz 600 witte zakdoeken ophing, ter herinnering aan de meer dan 600.000 slachtoffers van de pandemie.

“En voor alles wat daarna volgde, telkens als dit in het belachelijke getrokken werd, iedere glimlach, ironie, lucht ik hier mijn hart op, maar het was bijzonder moeilijk, ik kan dat niet begrijpen. En daarom is deze commissie zo belangrijk voor mij, omdat er iemand was die zei: ‘So what, wat wil je dat ik doe’. Nu is er iemand die zegt ‘We gaan iets voor u doen’. Het is niet belangrijk of het om een politieke partij gaat, dat wil ik niet eens weten. Dit hier, is geen circus”, aldus Márcio.

Zoon 01, senator Flávio Bolsonaro, gaf commentaar op de getuigenissen via Twitter en schreef dat de getuigen geselecteerd werden om de president in diskrediet te brengen, en: “Deze commissie gaf geen R$ 1 aan zij die honger leden tijdens de pandemie, Bolsonaro hielp wel”…

Wansmakelijk

Als er een prijs zou bestaan voor de meest wansmakelijke grap, dan ging die deze week zonder enige twijfel naar Flávio Bolsonaro.

Gevraagd naar de manier waarop zijn vader, president Bolsonaro, zal reageren op het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie covid-19, antwoordde de senator: “Ik denk dat hij op deze manier zal reageren, kennen jullie zijn schaterlach? Hahahahahahaha (zijn vader nabootsend), want er is geen andere manier om daarop te reageren. Wat senator Renan Calheiros (de rapporteur van de commissie) deed, is een wansmakelijke grap”, en:

“Het verslag, dat meteen als ongrondwettelijk kan beschouwd worden, bevat niets dat van enig nut is. Hij bewees een slechte dienst aan de bevolking. Het grootste corruptieschandaal waar de regering van beschuldigd wordt door de commissie gaat over een vaccin dat niet eens aangekocht werd, waarvoor geen enkele real van de belastingbetaler uitgegeven werd, maar zij praten over corruptie”, aldus Flávio.

Hier kan u het filmpje bekijken.

Recht op antwoord

De advocaat-generaal van de republiek (AGU – Advocacia-Geral da União) stuurde een buitengerechtelijk bevelschrift naar het tijdschrift Istoé met de vraag om een recht op antwoord op de cover van de jongste uitgave waarop de president afgebeeld wordt als Hitler.

Die uitgave verscheen vorige vrijdag met alls titel op de cover “De abominabele praktijken van de koopman van de dood”. Bolsonaro kreeg een snorretje opgeplakt met het woord “genocida”. De reportage van het weekblad ging over het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19 dat voorgelezen werd door rapporteur, senator Renan Calheiros.

In de tekst van het artikel stond te lezen: “Brazilië beleeft zijn Neurenberg moment. Het moment is aangebroken om de afmetingen te tonen van de catastrofe die door de president en zijn aanhangers opgewekt werd. En dat is waar deze commissie mee bezig is”. De vergelijking met de dictatuur van Hitler werd gemaakt omdat het eindrapport uitwijst dat de president praktijken van dat regime toepaste: “Bolsonaro sponsorde onmenselijke experimenten, geïnspireerd door de nazi-verschrikking”.

Het AGU zegt dat het weekblad “niet de waarheid weergeeft van de feiten en dat het beeld van de president van de republiek, als staatshoofd en hoofd van de regering aangetast wordt, in het binnenland en in het buitenland”.

DireitoResposta

Het orgaan wil dat in de volgende uitgave de cover aangepast wordt met het beeld dat zij vooropstellen en dat de titel “Architect van de Tragedie” vervangen wordt door “Levens, werkgelegenheid en waardigheid”. Het beeld toont Bolsonaro tijdens de parade van de nationale feestdag (7 september), omarmd door Brazilianen.

De hongermarkt

De fotograaf Flávio Costa uit Recife – Pernambuco, begon met de publicatie van foto’s met etensresten, netjes verpakt en met een prijsetiket, dit om de honger in Brazilië aan te klagen. Hij zag zich verplicht om de plaatjes te voorzien van de nodige uitleg omdat ze zoveel verontwaardiging opriepen. Hij publiceert de foto’s onder de omschrijving “De hongermarkt”.

Flávio: “Ik wou dat het echt leek, maar de situatie is surreëel. In het Brazilië van vandaag, als je een bordje ziet met etensresten dat te koop wordt aangeboden, zonder de nodige uitleg, dan denk je dat het echt waar is”.

Vorige maandag circuleerde er een video op het internet waarop te zien was hoe arme inwoners van Fortaleza naar voedselresten zochten in een vuilniswagen. De verkoop van rundsbeenderen, die anders weggegeven werden, werd een realiteit in sommige Braziliaanse steden.

Dit alles bracht de fotograaf op het idee van “de hongermarkt”. De polystyreen bordjes zijn dezelfde die gebruikt worden in supermarkten en andere winkels waar levensmiddelen verkocht worden. Hij vult ze met etensresten, pakt het mooi in en kleeft er een prijsetiket op, enkel maar om te fotograferen en om de situatie aan te klagen.

SobraHamburg

De eerste foto toonden de resten van een hamburger en werd gepubliceerd op 10 oktober. De foto kreeg meer dan 14.000 likes en werd meer dan 1 miljoen keer bekeken. Het was na een golf van kritiek dat het nodig was om uitleg te geven.

Flávio Costa: “Het absurde is net dat de getoonde foto er echt uitziet, zonder de nodige bijkomende uitleg”.

Bronnen: G1 – Veja – Folha de São Paulo – Estadão – O Globo – Metrópoles

Foto's: Isac Nóbrega/PR - Fotos Públicas - Flávio Costa - Edilson Rodrigues - Pedro França/Agência Senado

Het Neurenberg moment

Neurenberg

“Gedurende de groei van het nazisme ontbrak het niet aan signalen over de tragedie in ontwikkeling, maar de afmetingen van die tragedie werden pas goed duidelijk na de beoordelingen door het tribunaal van Neurenberg, en het blootleggen van de concentratiekampen die de verschrikking in beeld toonde. Door het naderende einde van de parlementaire onderzoekscommissie Covid-19, kijkt Brazilië tegen zijn Neurenberg moment aan”, zo begint het hoofdartikel in de jongste uitgave van het weekblad Istoé, met als titel “Arquiteto da tragédia” (Architect van de tragedie).

President Bolsonaro en 40 van zijn aanhangers, waaronder ministers en nauwe medewerkers, zullen aangeklaagd worden voor misdaden die geanalyseerd en uitgezocht werden door juristen. Om effectief straffen uit te spreken, zal het nodig zijn om de institutionele barrières te doorbreken die hij wist op te bouwen.

BolsoGeno

Senator Renan Calheiros (MDB), de rapporteur van de commissie, bevestigde dat het eindrapport zal aantonen dat Bolsonaro praktijken toepaste van het nazi regime, en omschrijft hem als “de koopman van de dood”. Hij haalt hierbij twee voorbeelden aan die volgens hem macabere herinneringen oproepen aan het Derde Rijk: de zaak van de ziekenhuisketen Prevent Senior en een experiment met het middel proxalutamida dat 200 vrijwilligers naar de dood leidde in de staat Amazonas.

Calheiros somt een lijstje op van de misdaden waaraan Bolsonaro en zijn volgelingen zich schuldig maakten: het stimuleren van de epidemie met de dood tot gevolg, dood door nalatigheid, genocide tegen de inheemse bevolking, wanbeleid, charlatanerie, misbruik van publieke middelen, overtreding van hygiënische regels, aanzetten tot misdrijven en vervalsing van documenten.

Naast Bolsonaro zullen aangeklaagd worden: Eduardo Pazuello (ex-zorgminister), Marcelo Queiroga (huidige zorgminister), Onyx Lorenzoni (Werk en Sociale Zekerheid), Ernesto Araújo (ex-minister van Buitenlandse Zaken), Wagner Rosário (Rekenhof) e Osmar Terra (ex-minister voor Burgerschap). Verder ook nauwe medewerkers als Fábio Wajngarten (ex-secretaris van Secom – het communicatie orgaan v/d regering), Ricardo Barros (regeringsleider in de Kamer), en zakenlui die thuishoren in de clan Bolsonaro zoals Luciano Hang en Carlos Wizard. Ook de zonen van de president staan op het lijstje: raadslid Carlos Bolsonaro voor de verspreiding van fake nieuws, en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro voor zijn tussenkomt in de financiering van dat netwerk.

Renan Calheiros en de andere leden van de commissie zijn zich heel goed bewust van de kansen dat er pogingen zullen zijn om de aanklachten in de doofpot te steken, niet in het minst door de mogelijke beschermende houding van procureur-generaal Augusto Aras die, dankzij Bolsonaro, net twee jaar verlenging kreeg in zijn functie, en mogelijk zelfs een goede kans maakt op een zetel in het hooggerechtshof STF, de natte droom van eender welke jurist die zichzelf respecteert.

BolsoMercador

Het artikel, dat u hier in zijn geheel kan lezen (Portugees) wordt aangevuld met illustraties die moeten aantonen dat Bolsonaro kan vergeleken worden met Hitler, iets wat extra in de verf gezet wordt op de cover van het blad. Dat leidde alvast tot een forse discussie op de sociale media over ethiek en sensatiezucht. Journalist Ricardo Noblat lanceerde een snelle peiling: “Bolsonaro zegt dat Renan Calheiros een ‘bandiet’ is. Renan omschrijft Bolsonaro als een ‘genocida’. Wie heeft gelijk: Bolsonaro, Renan of allebei?

Lorem ipsum

De officiële website van de federale regering publiceerde vrijdag een pagina, gewijd aan 1.000 dagen van het beleid Bolsonaro. Het einige wat ontbrak was… de inhoud.

Als titel stond er te lezen “Duizend Dagen van een ernstige regering, eerlijk en werkend” en “Duizend dagen van een constitutionele regering, efficiënt en broederlijk”.

LoremIpsum

In plaats van een daaropvolgende tekst met meer uitleg, werd de klassieke Latijnse tekst ‘Lorem ipsum’ gepubliceerd, normaal gebruikt in een grafische omgeving om de tekst te simuleren die er nog moet komen. Ongeveer vier uur na de plaatsing van de Latijnse woorden, werd de pagina verwijderd, ook al is Lorem ipsum wellicht een goede omschrijving voor het beleid van deze regering. Immers, in een uitgave van 1994 van het tijdschrift ‘Before & After’ wordt ‘Lorem ipsum …’ herkend als een verhaspelde Latijnse versie van een passage uit de Finibus Bonorum et Malorum, een verhandeling over de theorie van de ethiek, geschreven door Cicero in 45 v. Chr. De zin ‘Lorem ipsum …’ is ontleend aan de tekst ‘Neque porro quisquam est qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit …,’ die zoveel betekent als ‘Niemand houdt van pijn, zoekt de pijn op en wil pijn hebben alleen om de pijn zelf…’.

Als een duivel in een wijwatervat

“Als het om verkiezingen gaat, dan mag je duivels tekeer gaan”, zo zei ooit Dilma Rousseff, de opvolgster van Lula die het gegeven ook in de praktijk bracht en haar politieke tegenstanders (vooral Marina Silva maar ook Aécio Neves) brutaal onderuit haalde.

Journalist Germano Oliveira:

“Ex-president Lula toonde zich reeds bereid om te breken met eender welke waarde, ethisch, moraal of ideologisch, enkel maar om terug te kunnen regeren. Dit valt onder de noemer “Alles mag bij verkiezingen”. Het meest recente voorbeeld hiervan is de aantrekking tot zijn machtsproject van voormalige “verraders” van de MDB die Dilma ten val brachten, aldus omschreven door de PT.

De overgrote meerderheid van de arbeiderspartij heeft die “MDBistas” nog niet vergeven, maar Lula haalt zijn schouders op voor deze moralisten en staat erop om te dineren met de verraders van destijds, vorige week in Brasília, in de woning van ex-senator (en ex-senaatsvoorzitter) Euníco Oliveira (foto hieronder), onderzocht wegens corruptie, net als hijzelf.

Eunicio-Oliveira

Maar als Lula reeds de spons over het verleden haalde, dan is dat niet het geval voor de kopstukken van de MDB die laten merken dat ze nog steeds de aanvallen op hun persoon niet vergeten zijn, louter omdat ze ex-president Dilma straften voor haar creatieve boekhouding. José Sarney, Renan Calheiros, Romero Jucá en gouverneur Ibaneis Rocha (DF) waren dan ook afwezig.

De kopstukken van de MDB hebben inmiddels wel begrepen dat Lula dit wil gebruiken als een trapladder, om gematigder over te komen, en om hen vervolgens, eenmaal als hij aan de macht is, weer buiten te schoppen. Het volstaat om vast te stellen dat Lula nu al het einde predikt van het uitgavenplafond, in het leven geroepen door Michel Temer (MDB), het stopzetten van de privatiseringen en een herziening van de verschillende hervormingen, de voornaamste vlaggen van zijn partij.

Hetzelfde gebeurt met de centrumpartijen. Lula holt de PP van Ciro Nogueira en Ricardo Barros achterna, alsmede de PL van Valdemar Costa Neto, allemaal onderzocht voor corruptie waarvan vele zaken die gebeurden toen ze geallieerden waren van de PT-regeringen.

Echte ‘petistas’, zoals die van de vakbonden, halen hun neus op voor die toenaderingen, want het waren deze allianties waardoor verscheidenen onder hen achter de tralies belandden, inclusief Lula.

Dirceu-Jose

Nu kunnen mensen als Zé Dirceu (foto), die terugkeerde naar de coördinatie van de Lula-strategie en die tot voor kort ook zelf achter de tralies zat wegens corruptie, zeggen dat dit deel uitmaakt van het pragmatisme van links, zoals gebeurde in 2002, het jaar waarin de PT voor het eerst aan de macht kwam. Dirceu vergeet hierbij dat het imago “Lulinha paz e amor” enkel werkte dankzij de misleidende “Brief aan de Brazilianen” waarin een regering met sociale rechtvaardigheid werd beloofd, maar die in werkelijkheid voornamelijk diende om de zakken te vullen van gewetenloze zakenlui door middel van gesubsidieerde BNDES-leningen. Dit om nog maar te zwijgen over de grootste aanval op de schatkist in de geschiedenis van het land, vooral op de kas van Petrobras.

Het zou correct zijn dat Lula zich verontschuldigt bij de kiezers voor de diefstal die zijn partij pleegde op de natie, een mea culpa voor de excessen die door hem en zijn troepen begaan werden in 13 jaren fraude. Niets daarvan echter: de oude Lula, onder druk van de extreem-linkse fractie van de PT, blijft een regulering van de pers (in werkelijkheid censuur van de vrije pers) verdedigen, het toepassen van een reeks economische maatregelen waardoor het land weer achterstand zal oplopen, en de totale begrafenis van het Lava Jato onderzoek, met daarnaast pogingen om allianties af te sluiten met de oude politiek.

En dat is de reden dat vele kiezers zowel Bolsonaro als Lula blijven afwijzen.”

Vrouwenhater

De uitspraak “Nós podemos fazer o diabo quando é a hora de eleição” (bij verkiezingen mogen we duivels tewerkgaan) komt, zoals vermeld in het vorige bericht, van Dilma Rousseff. Zij sprak deze woorden uit in 2013, in João Pessoa – Paraíba, bij de overdracht van een reeks sociale woningen van het programma “Minha Casa Minha Vida”.

Er is niet veel verbeelding nodig om je daar wat bij voor te stellen, inclusief het zwart maken van politieke tegenstanders, schelden, liegen en bedriegen.

JoaoSantana

De voormalige marketingman van de PT, João Santana, verkocht vier maanden geleden zijn diensten aan de (linkse) partij van presidentskandidaat Ciro Gomes (PDT), voor R$ 250.000/maand. Zijn tussenkomst is duidelijk merkbaar in het spel waarin Gomes nu overal tegelijk lijkt aanwezig te zijn, vooral op de sociale media. Gomes gebruikt hierbij niet zelden grof geschut waarbij zowel gemikt wordt op Jair Bolsonaro als op de arbeiderspartij PT. Hij is immers niet vergeten hoe Lula hem links liet liggen bij de vorige verkiezingen toen de ex-president nog achter de tralies zat, en de voorkeur gaf aan Fernando Haddad die uiteindelijk het onderspit moest delven voor de extreemrechtse kapitein. Ciro Gomes verdween van het toneel na de eerste kiesronde, en vloog naar Parijs, zwaar teleurgesteld door de houding van Lula.

CirG

Ciro verklaarde deze week dat hij het wel gehad heeft met het lulopetisme, en dat hij er zeker van was “dat de ex-president samenzweerde met anderen om zijn eigen opvolgster te laten afzetten door een impeachmentprocedure”. Tegen de krant Estadão zei Gomes dat hij destijds tegen de afzetting was van Dilma Rousseff, maar dat Lula nu weer opnieuw toenadering zoekt tot de mensen van de MDB en de centrumpartijen die destijds de afzetting bewerkstelligden.

DilmaFB

Dilma Rousseff reageerde op zijn uitspraken, beschuldigde Gomes ervan dat hij “schaamteloos loog”. Gomes reageerde op zijn beurt, omschreef haar onder meer als de onbekwaamste president in de geschiedenis van Brazilië wat er uiteindelijk toe leidde dat Dilma zei dat hij een “grote vrouwenhater” is, en hem vergeleek met Bolsonaro door te zeggen dat hij “systematisch de feiten verdraaide, een eigenschap die hij deelde met de huidige president”.

Politieke wetenschappers zeggen dat de uitspraken van Gomes een politieke strategie zijn om te rivaliseren met de PT. Gomes wedt erop dat Bolsonaro de tweede ronde niet zal halen volgend jaar. Hij probeert zich dan ook te verkopen als de meest geschikte figuur voor een derde weg door kritiek te geven op het beleid van Lula en Dilma. Volgens die wetenschappers zal hij blijven doorgaan op de ingeslagen weg tot volgend jaar. Zij vinden ook dat de beschuldiging dat hij een vrouwenhater is, niet opgaat: hij verwerpt gewoon alles wat hij niet in zijn spiegel ziet. Zijn uitspraken zijn er vooral op gericht om de tegenstanders, alle tegenstanders, zwart te maken en uit te schakelen.

Gomes heeft moeilijkheden om betere resultaten te halen in de peilingen. De jongste hiervan door Ipec plaatst Gomes op de derde plaats, met 8% van de intentie stemmen, na Bolsonaro (23%) en Lula (48%). Hij richt zich dan ook vooral op de spijtoptanten van Bolsonaro, kiezers die ook geen uitweg zien via Lula en de PT.

Pazuello: waar hij zit of uithangt, en wat hij (niet) doet

Generaal Eduardo Pazuello, tevens ex-zorgminister, moest opstappen in maart van dit jaar nadat zijn positie niet meer houdbaar was. President Bolsonaro besloot hem politiek te blinderen en stelde hem aan als “speciale secretaris voor strategische onderwerpen” met een maandelijkse vergoeding van R$ 10.166,94 in een 40-uren werkweek. Daarbovenop krijgt hij ook nog eens een salaris van R$ 32.375,16 voor zijn functie als generaal bij de strijdkrachten. Door de beperking van het maandelijkse plafond van ambtenaren van R$ 39.293,32, wordt er op het totaal R$ 3.248,78 ingehouden, maar met een inkomen van € 6.181/maand mag een mens uiteraard niet klagen.

De generaal bekleedt deze functie nu al vier maanden, en volgens de krant Estadão gaat het om een obscure functie met een lege agenda. Pazuello registreerde “interne bezigheden” in 59 werkdagen. Op 13 andere data werd de uitdrukking “zonder officiële afspraken” gebruikt; op 9 andere werkdagen werd helemaal niets geregistreerd. Met andere woorden, op 81 van de 91 werkdagen dat hij die functie bekleedt, 89% van het totaal, is het onbekend wat de generaal eigenlijk uitvoerde.

Ook ambtenaren, tewerkgesteld in het Palácio do Planalto, weten niet wat Pazuello eigenlijk doet. Ze komen hem ook zelden tegen in de gangen van het gebouw.

PazBolsoRJGeneraal Eduardo Pazuello, links naast Bolsonaro, tijdens een politieke meeting in Rio de Janeiro.

Naast die “interne bezigheden” of dagen dat er helemaal niets geregistreerd werd, staan er wel 6 reisjes genoteerd in het kader van zijn functie, met vliegtuigtickets betaald met belastinggeld, en het recht op dagvergoedingen. Twee van die reisjes hadden Manaus als bestemming, waar een deel van zijn familie woont. De motieven van deze verplaatsingen, eentje in juli en de tweede in augustus, worden niet vermeld. Drie andere uitstapjes waren om president Bolsonaro te begeleiden voor een of andere ceremonie, zoals de wissel van het commando voor speciale operaties, in de stad Goiânia, op 27 augustus. Bij die reis kreeg hij een dagvergoeding van R$ 364. Op die manier trok hij samen met Bolsonaro ook naar Roirama en naar Rio de Janeiro.

The Bolsonaros

De familie Bolsonaro vormt het onderwerp van een nieuwe documentaire van BBC Two. In drie afleveringen zal de documentaire zijn première kennen in maart van volgend jaar, in Europa en in de Verenigde Staten.

De BBC publiceerde een verklaring op hun officiële website waarin Bolsonaro als “controversieel” omschreven wordt, en zegt dat zijn familie samengesteld is uit politici.

BolFamFB

Van de vijf nakomelingen van Bolsonaro, besloten er slechts twee om geen politieke carrière na te streven: Renan Bolsonaro, zoon 04 die zichzelf probeert te verkopen als een digitale influencer, en Laura Bolsonaro – 10 jaar oud – die reeds als “zwakjes” omschreven werd door haar vader.

Volgens het Britse magazine Televisual gaat het om een verhaal dat gevuld is met hoge risico-drama’s, wapens en God: “”Dit is het verhaal van een opmerkelijke opkomst uit de vergetelheid, van een briljante maar meedogenloze reis naar de definitieve zetel van de Zuid-Amerikaanse macht, vol drama’s, wapens en God”, zo staat er te lezen, en: “Met personages die Shakespeare waardig zijn, is dit een serie over macht, politiek en het gezin – een verhaal dat zich nog steeds ontvouwt en waarvan de gevolgen niet alleen in Brazilië, maar over de hele wereld voelbaar zullen zijn”.

Welja.

Bronnen: Istoé – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – G1 – Olhar Digital

Foto's: YouTube Roda Viva - Fernando Frazão/Agência Brasil - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Comunicação MST - Wikimedia Commons - Twitter - YouTube - Facebook

De hofnar

BolsoHang2AndersonRiedelPR

De parlementaire onderzoekscommissie die fouten en zelfs mogelijke misdaden in het beleid tegen de pandemie van het coronavirus wil blootleggen, wekte ook deze week weer veel beroering op.

De advocate Bruna Morato die 12 geneesheren vertegenwoordigt die werken voor de ziekenhuisketen Prevent Senior, legde een getuigenis af. Diverse thema’s kwamen aan bod, waaronder de schokkende bewering dat oudere patiënten gebruikt werden als proefkonijnen zonder het te weten. Die proeven moesten dienen om aan te tonen dat de kit covid, een medicijnencocktail die door president Bolsonaro steevast werd aangeprezen als “effectief”, echt werkte. Dit gold ook voor risico patiënten met reeds andere ziektes, de zogenaamde “comorbidades”. De artsen die dat weigerden, werden met ontslag bedreigd. Bruna Morato had het over een “pact” tussen het schaduwkabinet van de regering Bolsonaro en Prevent Senior, met als doel om een lockdown te voorkomen. Ook het ministerie van Economie zou hierbij invloed hebben uitgeoefend.

BrunaMoratoBruna Morato

Minstens negen van de patiënten die op deze manier behandeld werden, overleden, maar er werd geknoeid met hun medische fiches om de werkelijke oorzaak van hun dood te verbergen.

PedroF

Pedro Batista (foto), eigenaar en directeur van de ziekenhuisketen, gaf vorige week in een getuigenis voor de Senaatscommissie toe dat patiëntendossiers werden gewijzigd om elke verwijzing naar covid-19 te verwijderen nadat ze twee weken in het ziekenhuis waren opgenomen. Dat gebeurde omdat ze dan niet langer een besmettingsrisico vormden, beweerde hij. Hij ontkende echter testen met niet-geregistreerd gebruik van geneesmiddelen op patiënten zonder hun medeweten, en zei dat artsen de medicatie voorschreven wanneer patiënten daarom vroegen.

Véio de Havan, de hofnar

De ondernemer Luciano Hang (57) loopt graag rond in een comfortabel pak in de kleuren van Brazilië (geelgroen). Op de sociale media wordt hij door velen aangesproken als “Véio de Havan”, net zoals pubers het soms hebben over hun “ouwe”, verwijzend naar de vader. Vorig jaar zei hij in een interview door BBC Brasil: “Bolsonaro is op de goede weg, niet voor 100%, maar voor 110%. Alles wat hij deed, kan ik onderschrijven. Hij pakt de misbruiken aan, de economie, en hij geeft terug ruimte aan de ondernemers”.

HangHang
Twee bolsonaristische Senatoren (Rogerio Marcos – links, en Jorginho Mello – rechts) leiden Luciano Hang naar de onderzoekscommissie om ondervraagd te worden.

Ook hij werd op het matje geroepen door de commissie omdat hij ervan verdacht wordt om deel uit te maken van het veelbesproken schaduwkabinet dat Bolsonaro raad gaf omtrent de aanpak van de pandemie, inclusief het gebruik van geneesmiddelen waarvan de efficiëntie niet wetenschappelijk werd aangetoond. Hang ontkende dat hij iets te maken had met het groepje raadgevers, ook de verdenking dat hij het verspreiden van fake news financierde. Hij bevestigde wel dat zijn moeder opgenomen werd in het hospitaal met covid-19, en geneesmiddelen nam die deel uit maakten van de kit covid. De vrouw overleed en op haar overlijdenscertificaat stond niets over covid-19.

HangAlgemaInstaEnkele dagen voor zijn ondervraging door de commissie, plaatste Luciano Hang deze foto op de sociale media, met handboeien “opdat de commissie op die manier zou kunnen bezuinigen” op een mogelijke arrestatie.

Een groot deel van de antwoorden van Luciano Hang op de vragen van de senatoren, klopt niet. Hier kan u lezen hoe die ontkracht werden.

LH1
Het was wellicht geen goed idee van rapporteur Renan Calheiros om Luciano Hang te omschrijven als de “hofnar van de regering Bolsonaro”, maar…

LH2
… hij vraagt er wel om.

Hoe het ook zij, volgens de pers was het fout om deze schertsfiguur naar de commissie te halen, gezien zijn reputatie als showman. Senator Renan Calheiros, de rapporteur van de commissie, omschreef hem al vlug als “de hofnar van de regering”. Meer was er niet nodig om de schoktroepen van Bolsonaro, met o.m. senator en zoon Flávio op een beschamende manier uit hun vel te laten vliegen waardoor de commissie al snel leek op een circus. De kijkcijfers scoorden vast erg hoge toppen.

Eindverslag

De bolsonaristische ondernemer Otávio Fakhoury ontkende donderdag dat hij fake news financierde en verspreidde, en dat hij enkel zijn mening uitdrukte. Waartoe zijn manier voor het uitdrukken van een mening kan leiden, werd duidelijk toen senator Fabiano Contarato (Rede) even op de stoel van de voorzitter plaatsnam, naast Fakhoury. Eerder dit jaar publiceerde de zakenman een erg vernederende, homofobische en kwetsende tweet over de senator. Contarado richtte zich beheerst en sereen tot Fakhoury en gaf hem een les in moraal waarbij alle aanwezigen doodstil werden. Als er ooit een moment was waarbij het grote verschil tussen de brutale aanpak van de bolsonaristen en de sereniteit van normale mensen aangetoond werd, dan was het nu wel.

ContaratoSenator Fabiano Contarato (r) geeft een les in moraal aan zakenman Otávio Fakhoury (l).

Voorzitter Omar Aziz kondigde aan dat het eindverslag, afgewerkt door Renan Calheiros, klaar zal zijn op 19 oktober. ’s Anderendaags zal de voltallige commissie erover stemmen.

De gemeenteraad van São Paulo kondigde inmiddels de oprichting aan van een eigen onderzoekscommissie om de acties van ziekteverzekeraar Prevent Senior te onderzoeken. Zoveel te dieper men in de put roert…

Communisme

Jair Bolsonaro en zijn volgelingen laten geen enkele gelegenheid voorbijgaan om te wijzen op de “dreiging die het communisme inhoudt voor Brazilië”. In werkelijkheid bestaan er twee communistische partijen in het land met samen iets meer dan 400.000 leden, gelijk aan 0,2% van de bevolking. Dat “rode leger” verdeelt zich tussen de PCdoB en de PCB.

PCDB

Hun strijd sleept al jaren aan, maar het is een strijd om te overleven. De communisten zijn sterk aanwezig in de verbeelding van de president en zijn aanhangers en vormen enkel maar een element in de kiescampagne. Het ingebeelde rode leger beschikt echt niet over soldaten, tanks en zeker geen artillerie.

De echte dreiging

Het zijn niet de communisten die Brazilië bedreigen, maar wel het klimaat. De niet ophoudende verwoesting van het regenwoud, gelinkt aan de globale klimaat crisis, kan ertoe leiden dat miljoenen Brazilianen in de nabije toekomst zich moeten voorbereiden om te leven onder erg hoge temperaturen, gevoelsmatig tot 34 graden of meer, in de schaduw.

DM1

Deze thermische stress situatie zal vooral het noorden van het land treffen en kan zorgen voor een reeks gezondheidsproblemen voor de lokale bevolking, en veel schade toebrengen in de arbeidsmarkt. Het dodencijfer bij de zwakkeren, ouderlingen, kinderen en mensen met reeds aanwezige ziektes, zal omhoog gaan.

Een en ander wordt duidelijk bij het lezen van de resultaten van een onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Communications Earth & Environment (van de groep Nature), bekomen na het toepassen van berekeningen over het Braziliaanse klimaat.

DM2

De wetenschappers baseerden zich op twee scenario’s, een middelmatige en een meer pessimistische. Hiermee konden de onderzoekers aangeven hoe deze mondiale temperatuurstijging tot het einde van de eeuw verband zou houden met een proces dat omschreven wordt als de “savannisering van het Amazonegebied”. Het idee van dit concept bestaat erin dat, dankzij de ontbossing, het oerwoud zich telkens meer zal ontwikkelen als een savanne. Diverse studies en projecten tonen aan dat, met het huidige ritme van de verwoesting en degradatie van het Amazonegebied, dit scenario niet meer zover verwijderd is.

DM3

Het oerwoud is eigenlijk een reusachtige waterpomp voor de atmosfeer; de savannisering zal de vochtigheid en temperaturen van de regio sterk beïnvloeden, zonder rekening te houden met de regenval in de rest van het continent.

De som van de klimaatcrisis en de savannisering brengt een enorm thermisch risico voor de gezondheid met zich mee. De ergste voorspellingen spreken over dat risico voor meer dan 11 miljoen mensen. Volgens de onderzoekers zullen de mensen minstens 1 uur per dag blootgesteld worden aan deze thermische ervaring.

Paulo Nobre, onderzoeker bij Inpe (Instituto Nacional de Pequisas Espaciais) en een van de auteurs van de studie: “Wanneer de temperatuur in de schaduw oploopt tot 40 graden, waar ga je dan naartoe, waar kan je jezelf verstoppen voor deze hitte”?

U leest de volledige studie hier (Engels).

MTST protesteert voor luxe villa van Flávio

De luxe villa van senator Flávio Bolsonaro, zoon 01 van de president, in de hoofdstad Brasília, kreeg bezoek van een driehonderdtal manifestanten van de MTST, de beweging van de dakloze arbeiders. Zij protesteerden voor de villa, gelegen in de nobele wijk Lago Sul.

“Meer dan 19 miljoen Brazilianen hebben zelfs geen bonen om te eten terwijl de familie van de president geniet van de luxe van deze villa!”

De militaire politie van het Federaal District begeleidde het protest dat zonder enig geweld verliep.

Pief Paf Poef!

Het resultaat van de obsessie van president Bolsonaro om de bevolking van Brazilië te bewapenen, is dat het aantal wapens in het bezit van gewone burgers en de registraties bij de federale politie een nooit eerder gezien cijfer bereikten, meer, zelfs verdriedubbelde.

BolsoCrArm

Onder zijn voorganger Michel Temer werden er 51.027 vergunningen uitgereikt aan burgers. Tijdens het eerste jaar (2019) van de regering Bolsonaro steeg dat cijfer tot 94.064 en liep op tot 177.782 in 2020.

In de eerste zes jaren van 2021 werden er al 97.243 vergunningen uitgereikt, wat aantoont dat het fenomeen zich dit jaar doorzet.

De stijging is algemeen maar de hoogste cijfers werden bereikt in het noorden en het noordwesten van het land, gebieden met een geschiedenis van conflicten met betrekking tot landbezit.

Sérgio for president?

Sérgio Moro, de ex-rechter die Lula (en vele anderen) liet opsluiten in het kader van het Lava Jato onderzoek, is terug in Brazilië en startte gesprekken op met leden van de partij Podemos om zijn toekomst te bepalen. Voorlopig wil hij wachten om een beslissing te nemen tot in november.

Het commando van Podemos, en senatoren Álvaro Dias en Flávio Arns, proberen om hem te overtuigen om zichzelf aan te bieden als de “derde weg”, een alternatief voor de tweespalt Bolsonaro en Lula dat de polarisatie kan doorbreken. Zij menen dat de peilingen goede kansen bieden aan Moro. Maar de voormalige rechter overweegt ook andere mogelijkheden, waaronder een poging om een zetel te veroveren in de Senaat.

De derde optie is verdergaan met zijn huidige activiteiten als consultor en zijn contract met Alvarez & Marsal in Washington te vernieuwen. Het huidige contract eindigt in november.

MoroDoriaMandettaSérgio Moro, João Doria en Luiz Henrique Mandetta

Woensdagavond nam hij deel aan een diner in het gezelschap van João Doria (gouverneur São Paulo) en Luiz Henrique Mandetta, ex-zorgminister. Het trio zal pas iets lanceren na de partij meeting van de PSDB over de verkiezingen van volgend jaar, maar er kwam alvast een toast met de slogan: “Brazilië verenigt ons!”

Volgende week heeft Moro nog diverse ontmoetingen in Brasília, ook met leiders van andere partijen.

Wel wel…

Tijdens een virtueel evenement van de “Escola Nacional de Formação do PT” zei ex-president Lula dat “de partij op bepaalde vlakken niet deugt”, maar dat dit “moet worden hersteld”. Hij zei er niet bij wat er precies moet hersteld worden.

“De PT heeft alle gebreken die wij willen dat de partij heeft. Net zoals kameraad Maria Hermínia Tavares zegt: ‘de PT heeft gebreken, deugt niet op bepaalde vlakken, maar het is mijn partij’. En als er gebreken zijn, dan ga ik die herstellen zodat ze perfect wordt. Wat ik niet mag doen is de partij in de steek laten na iedere uitschuiver”, zo sprak hij tegen de virtueel aanwezigen.

LLa

Lula, die bovenaan de peilingen staat van de verkiezingen van volgend jaar, zegt dat hij “schulden” heeft openstaan bij het Braziliaanse volk en dat hij wil investeren in lonen, in opvoeding en in de levenskwaliteit. Hij deed ook een oproep aan de basis van de partij.

“De PT mag niet bang zijn om de taal van het volk te spreken, van de zwarte, de indiaan, de werkloze, de arbeiders en bedienden van de middenklasse, van de zelfstandigen. Wij mogen niet terugschrikken om die mensen te verdedigen. Indien wij vinden dat we een meer gesofisticeerde houding moeten aannemen, dan worden we een partij als alle anderen en zal het snel afgelopen zijn”.

De Brazilianen wachten inmiddels nog altijd op een minimum aan zelfkritiek over de betrokkenheid van de partij in de schandalen ‘mensalão’ en ‘petrolão’, en willen graag ook wat meer uitleg over de PT en het Lava Jato onderzoek.

Vriendjespolitiek

De Braziliaanse first lady Michelle Bolsonaro kwam persoonlijk tussen om bevriende bedrijven aan noodkredieten te helpen bij de overheidsbank Caixa Económica, tijdens het verloop van de pandemie, zo staat te lezen in een reportage van het tijdschrift Crusoé.

PedroMichellePedro Guimarães en Michelle Bolsonaro

Volgens het medium wijzen documenten uit dat zij in eigen persoon tussenkwam bij de baas van de bank, Pedro Guimarães, een overtuigde bolsonarist die steevast de president vergezelt op zijn uitstapjes. De inhoud van een e-mail van een raadgeefster van Michelle, gepubliceerd door Crusoé, gaat over het sturen van “documenten van kleine bedrijven in Brasília, op zoek naar goedkope kredieten”. De mail maakt ook melding van een telefonisch gesprek tussen Guimarães en Michelle over dit onderwerp.

Volgens het tijdschrift zou de instelling een intern onderzoek geopend hebben nadat het controlesysteem een “verdachte actie” ontdekte. De audit identificeerde in het proces van de aanvraag van een lening, de zegel PEP, acroniem voor ‘pessoa exposta politicamente’, en kwam op die manier uit op een reeks aanbevelingen van de ‘primeira dama’, waaronder de bevriende eigenares van een keten winkels met zoetigheden in Brasília. Crusoé meldt dat de reeks goedgekeurde leningen passen in het programma Pronampe (Programa Nacional de Apoio às Microempresas e Empresas de Pequeno Porte), en dat er geen aanwijzingen zijn dat de bedragen van de financieringen de wettelijk bepaalde grenzen niet overschrijden.

Maar, zo zegt het blad, de processen om deze leningen toe te kennen, weken af van de normale weg en kregen een soort vipbehandeling. De meeste operaties vonden plaats in hetzelfde agentschap in Taguatinga dat volgens Crusoé bezocht werd door controleurs die een map ontdekten in de computers met de titel “Aanduidingen”.

Het programma Pronampe werd vorig jaar ingevoerd als noodmaatregel tegen de negatieve economische impact van de pandemie. Volgens de Caixa werd er R$ 22 miljard toegestaan aan leningen, aan meer dan 240.000 kleine en middelgrote bedrijven.

Bronnen: Folha de São Paulo, Veja, Estadão, O Globo, G1, Metropóles, CNN Brasil, Crusoé

Foto's: Facebook - Fotos Públicas - IAT - Vinícius Mendonça/Ibama - Ascom/Policia Civil - Leopoldo Silva - Edilson Rodrigues - Pedro França/Agência Senado - Ricardo Stuckert - Isac Nóbrega - Marcos Corréa - Carolina Antunes - Anderson Riedel/PR - Twitter

Elf Geboden

BolsoAfter

De nieuwe uitgave van het weekblad Veja bevat een exclusief interview met Jair Bolsonaro. Het beeld dat de president in dat interview schetst van het land, van zichzelf en van zijn regering, lijkt grotendeels op dat wat hij in het begin van de week toonde aan de ganse wereld, in New York. Hij heeft het over de gebeurtenissen van 7 september en verzekert dat er geen enkele kans bestaat om de verkiezingen van volgend jaar te “beïnvloeden”. Hij zegt er ook dat zijn regering het uitgavenplafond zal respecteren, geeft uitleg over zijn houding tegenover de vaccinatie tegen covid-19, spreekt over Lula, gedrukte stembiljetten, de parlementaire onderzoekscommissie Pandemia, politieke crisissen en over de economie.

11 Geboden en evenveel vingers

De president, terug in Brazilië na zijn kort verblijf in New York, t.g.v. de Algemene Vergadering bij de Verenigde Naties, twitterde een samenvatting van zijn toespraak aan de wereld. Hij liet er een affiche van maken waarop hijzelf afgebeeld staat, met de hand op zijn linkerborst, zoals hij vaak te zien is bij officiële gelegenheden waar vlaggen geheven worden, of het nationale volkslied te horen is. Een beetje vreemd is dat hij hier zes vingers heeft i.p.v. vijf zoals iedereen. Het effect ontstond door de editie van de foto, in een poging om een schaduw te creëren.

Bolso-Resumo

Het “polydactylie” effect (Polydactylie – van oud Grieks: veel vingers – is het hebben van meer dan vijf vingers of tenen aan een hand of voet) leverde weer heel wat memes en commentaren op via het internet, zoals:

“Ik wist dat deze man radioactief was, maar niet in deze mate”, en “Zes vingers is de kleinste leugen van deze posting”. Verscheidene Twitteraars oordeelden “dat de foto het ontbrekende bewijs was om aan te tonen dat Bolsonaro de vinger roofde van Lula”(Lula verloor ooit zijn pink bij een werkongeval toen hij nog metaalarbeider was). Nog een andere beweerde dat “nine eleven” vanaf nu een nieuwe betekenis krijgt: van president Lula (met 9 vingers) naar president Bolsonaro (met 11 vingers).

Het was de bedoeling van Bolsonaro om even weer te geven wat de belangrijkste punten waren van zijn toespraak. Hij somde 11 topics op, de “Elf Geboden” van president Bolsonaro:

– Amazonië is van ons
– Wij behouden meer (natuur) dan iedereen
– Onze indianen hebben meer grond dan het gebied van Duitsland en Frankrijk samen
– De president gelooft in God
– De president verdedigt de traditionele familie
– Brazilië produceert voedsel voor meer dan 1 miljard mensen in de wereld
– Brazilië verwerpt terrorisme en socialisme
– Vaccineren mag niet verplicht worden
– Neen aan het sanitaire paspoort
– De media liegen dat het barst
– Vrijheid van godsdienst en meningsuiting

Een internaut vatte de korte en enigszins beschamende aanwezigheid van Bolsonaro in New York op deze manier samen:

– Pizza eten op het trottoir
– Picanha bem passada (staartstuk ‘bien cuit’ – goed doorbakken)
– Geen enkele belangrijke bilaterale samenkomst
– Gevallen van covid-19 besmetting bij het ministerie van Gezondheid
– De Brazilianen staan weer eens voor aap

Straatniveau

Het uitstapje van Bolsonaro en zijn ploeg, naar een receptie in New York, kende even een verwarrend moment toen ze opgewacht werden door een klein groepje anti-Bolsonaro betogers. Een tiental mensen riepen “genocida” en “moordenaar”, recht tegenover het kantoor van de Braziliaanse missie naast de VN, in de Upper East Side. Bolsonaro had er net gedineerd en werd eerder al geconfronteerd met protesten aan de receptie waar hij op reageerde door een kalmerend handgebaar.

Naast de manifestatie op straat was er een kleine vrachtwagen die eerder al rondreed in New York met een beeldscherm waarop zinnen vertoond werden als “Bolsonaro is burning the Amazon”.

Bij het buitenkomen haastte Bolsonaro zich om in zijn voertuig te stappen en om weg te rijden, begeleid door zijn veiligheidsmensen.

Een andere vrachtwagen, bestuurd door manifestanten, probeerde zich voor het gevolg te wringen die in een klein busje zaten.

Enkelen van de genodigden van Bolsonaro antwoordden de manifestanten vooraleer in te stappen, maakten nadien gebaren en sloegen op de ruiten van het busje.

BolsoNY
Er waren ook een handjevol pro-Bolsonaro Brazilianen die de president even kwamen begroeten

Minister van Gezondheid Marcelo Queiroga, in andere tijden een gewaardeerde en gerespecteerde cardioloog, stond op van zijn zetel in het busje en toonde zijn middelvinger aan de manifestanten, die hem op dezelfde manier een antwoord gaven. De excellentie vergeet hierbij dat hij eigenlijk zijn vinger opstak naar de bijna 600.000 covid-doden in Brazilië.

Minister van Buitenlandse Zaken Carlos Alberto Franco França maakte het gekende gebaar en richtte een denkbeeldig wapen naar de betogers.

De president sprak niet met de pers, maar plaatste wel een video van het incident op Facebook met de commentaar: “Een half dozijn breinlozen protesteren tegen Jair Bolsonaro tot grote pret van de Braziliaanse pers”, voegde eraan toe dat ze probeerden om van een mug een olifant te maken, en dat ze “buiten zichzelf” waren: “Deze bende weet niet waarover ze spreken. Die horen thuis in een socialistisch land, niet hier in de USA”, zo schreef hij. Later zei hij nog dat er meer reporters waren dan manifestanten.

BolsoPizza

Bolsonaro en zijn gevolg lieten zich ook opvallen door een pizza te eten op straat omdat ze niet binnen mochten. Bolsonaro weigert nog altijd om zich te laten inenten tegen covid-19. In New York krijgt men geen toegang tot gesloten lokalen zonder een bewijs van inenting te tonen. Dit werd nog eens herhaald voor de ingang van het Braziliaanse grillrestaurant Fogo Do Chão waar de uitbater een afscherming plaatste zodat de president er rustig kon eten. Hij at er ‘picanha bem passado’ (goed doorbakken staartstuk), tot grote afschuw van vele Brazilianen die dat vlees graag ‘saignant’ verorberen bij de ‘churrasco’.

Bill de Blasio, burgemeester van New York, deed een uitspraak waarbij hij zich rechtstreeks richtte tot Bolsonaro: “Indien je je niet wil laten vaccineren, kom dan niet naar New York”.

“Met de geldende protocols, sturen wij een boodschap aan alle wereldleiders, vooral Bolsonaro uit Brazilië, indien je naar hier wil komen, dan moet je gevaccineerd zijn”, zo klonk het. De Blasio zei ook dat de stad gratis vaccinaties tegen covid-19 aanbiedt aan alle deelnemende leiders en medewerkers bij de Algemene Vergadering. De ‘primeira dama’, Michelle Bolsonaro, liet zich inenten.

BolsoNYCMichelle Bolsonaro, de enige met een mondkapje en ook de enige die zich liet inenten, hand in hand met haar echtgenoot in New York.

Na de vaststelling dat twee leden van het gevolg, waaronder zorgminister Queiroga (!) besmet waren met het coronavirus, keerde iedereen weer snel terug naar Brazilië om meteen in quarantaine te gaan. Queiroga bleef achter en zit zijn quarantaine ter plaatse uit in een luxe hotel, op kosten van de Braziliaanse schatkist.

EduCamaraEduardo ‘Dudu’ Bolsonaro in zijn gekende stijl

Vrijdag maakte Eduardo ’03’ Bolsonaro bekend dat ook hij besmet werd met het virus. Eduardo maakte deel uit van het gevolg.

Afschuwelijk

De afkeer tegenover Bolsonaro werd deze week opnieuw beklemtoond via een Ipec peiling, waarvan de resultaten veelbelovend zijn voor Lula en afschuwelijk voor de president.

Volgens deze peiling wordt de manier waarop de huidige regering de zaken aanpakt, door 68% van de Brazilianen afgekeurd; 69% heeft helemaal geen vertrouwen meer in de huidige president. Het zijn schrikwekkende cijfers: twee derde van de Braziliaanse bevolking keurt het beleid van zijn regering af, en vertrouwt niet in Bolsonaro.

De situatie is sowieso allesbehalve rooskleurig: naast de pandemie van het coronavirus zorgt de economische toestand voor extra negatieve scenario’s voor de regering. De inflatie stijgt waardoor de Centrale Bank weeral (reeds de 5de keer) de intresten verhoogt, de Selic vastlegt op 6,25% per jaar, en reeds liet merken dat die stijging zal blijven aanhouden. De regering wordt uitermate slecht beoordeeld en dat zal zo blijven doorgaan.

Of dat nog niet erg genoeg is, krijgt Bolsonaro nog een andere opdoffer: rivaal Lula komt uit de peiling met cijfers die, als ze bevestigd worden, hem een overwinning garanderen in de eerste kiesronde.

Deze peiling toont ook aan dat er weinig ruimte is voor een zogenaamde ‘derde weg’, gefragmenteerd in diverse namen en zonder voldoende kracht om de absolute tweespalt tussen Bolsonaro en Lula te doorbreken.

De terugkeer van de “eerlijkste ziel van Brazilië”

Lula probeert zichzelf inmiddels terug uit te vinden, maar slaagt daar niet in voor de volle 100% in. Binnen de arbeiderspartij PT overheerst de mening dat hij moet ophouden met de discussie over de reglementering van de media, en zich meer moet concentreren op voorstellen voor een ander beleid en kritiek op zijn tegenstrever. Lula’s gezeur over de media stelt hem op gelijke hoogte met Bolsonaro die ook steevast ambras heeft met de pers. Maar er is meer, en dat verklaart wellicht waarom er nog altijd een grote groep Brazilianen bestaat die onder geen beding op hem zouden stemmen. Blogger Ricardo Noblat vatte het zo samen:

“De gunstige gerechtelijke uitspraken met betrekking tot Luiz Inácio da Silva vormden niet alleen aanleiding voor de PT om te zeggen “Zie je wel dat hij onschuldig is”, maar ook om zijn imago op te poetsen. De partij hoopt ook om de andere kant te doen vergeten, een verleden van incompetentie, corruptie en de ontkenning, alsof hij niet een van de voornaamste verantwoordelijken was van dit alles.

De gerechtelijke uitspraken zeggen meer over hun dwalingen dan over de deugden van Lula. Zijn verdediging mikte vooral op procedure fouten en partijdigheid, veel minder of niet over de ware toedracht van de aanklachten. Nooit kwam er een overtuigende uitleg over het triplex appartement, of over het buitenverblijf in Atibaia. Wanneer het hooggerechtshof na jaren een rechter in de 1ste instantie partijdig verklaart, en alle beschuldigingen en aanklachten annuleert, dan wordt hierdoor de electorale fiche van de ex-president weer gezuiverd terwijl de morele fiche nog altijd vlekken vertoont, in afmetingen die verder gaan dan die van de gerechtelijke wereld.

WellingtonLula
Lula begroet gouverneur Wellington Dias (Piauí).

De marketing lui van de PT pakten onlangs uit met een stuk propaganda waarin het beleid van Bolsonaro met dat van Lula vergeleken werd. Het was geen vergetelheid dat het verhaal ophield in 2010. Net zoals Bolsonaro de pandemie van zich af wil schuiven, probeert Lula zich af te schermen van de economische ramp die het decennium van 2010 kenmerkt, met waarschijnlijk het laagste groeicijfer sinds de oude republiek.

Het is geen geheim dat Lula profiteerde van de boom in de commodity’s om het gebruik te stimuleren, het assistentiëel netwerk uit te breiden, en daarbij de voorwaarden negerend voor een duurzame groei zoals de nodige infrastructuur, productiviteit en opvoeding.

De creatieve boekhouding van Dilma Rousseff, de opvolgster waar Lula in alle stilte afstand van neemt, gooide de economie in een gat waarin ze weer moet uitgesleurd worden via een fiscale sanering en een uitgavenplafond dat Lula belooft weer op te heffen.

Wat is erger: het negationisme van Bolsonaro tegenover de medische wetenschap, of dat van Lula tegenover de economische wetenschap?

De erfenis van de PT beperkt zich niet tot de recessie: er is ook nog zoiets als de ‘mensalão’ en ‘petrolão’. De partij beschuldigde het gerecht ervan om de ‘vader van de armen’ te vervolgen, en looft nu zijn eerlijkheid. Ze vergeten wel dat dit zelfde gerecht andere kopstukken van de partij achter de tralies moest zetten wegens roofpartijen op grote schaal. Er kwam nooit uitleg of zelfkritiek op deze volumineuze wandaden. De heren in kwestie blijven geheiligd als “guerreiros do povo brasileiro” (strijders van het Braziliaanse volk)”.

Noblat schrijft verder nog dat “het makkelijk is om gematigd te zijn tegenover een delinquente politicus als Bolsonaro”, maar diezelfde “hoop van de democratie” klaagde er onlangs nog over dat het jammer is dat Brazilië geen partij heeft met dezelfde “kracht en controle” als die van het totalitaire regime in China. Verder vindt hij dat het bolsonarisme in zekere zin een uitvloeisel is van het lulopetismo. Jarenlang predikte hij de filosofie “nós contra eles”, vechtend tegen een imaginair fascistisch regime dat nu werkelijkheid werd. Niemand twijfelt eraan, aldus Noblat, dat de golf stemmen waardoor Bolsonaro verkozen werd, veel eerder gemotiveerd werd door het idee “Neen, niet opnieuw de PT” en niet door het enthousiasme voor de onbestaande programma’s van de kapitein. De journalist eindigt met de stelling “Net zo goed als Bolsonaro verkozen werd door de afkeer van nog eens vier jaren PT, kan Lula, die zichzelf ooit bestempelde als de eerlijkste ziel van Brazilië, rekenen op de afkeer tegen Bolsonaro om stemmen van hem af te pikken: In ruil belooft hij nauwgezet te herhalen wat de lulopetistische regeringen al eerder deden, en wat de weg plaveide voor de economische, politieke en morele ramp die het land nu teistert”.

Fusie DEM en PSL

De fusie tussen de centrumrechtse partijen DEM en PSL openen de weg voor een mogelijke wijziging in het electorale spel van volgend jaar. Indien ze werkelijkheid wordt, dan zal de nieuwe partij gigantisch groot zijn: de grootste basis in de Kamer (82 volksvertegenwoordigers, bijna dertig meer dan de PT die er nu 53 heeft), en dicht bij een half miljard reais uit de schatkist om campagne te voeren. De smelting van beide partijen zou een alternatief vormen voor de centrumrechtse en rechtse kiezers die teleurgesteld werden door Bolsonaro, maar die zich tot nog toe niet identificeren met iemand uit het lijstje van de ‘derde weg’ (Luiz Henrique Mandetta, João Doria e.a.). Volgens Datafolha zal 26% van de Bolsonaro kiezers niet opnieuw op hem stemmen, terwijl 66% niet wil weten van Lula.

CPI dreigt over te koken

Vagebond, boef, dief, oplichter… met deze wederzijdse beledigingen vlogen rapporteur senator Renan Calheiros en diens collega Jorginho Mello, verdediger van de regering, elkaar in het haar, duidelijk makend dat de commissie niet zijn beste moment beleeft en naar het einde toe gaat met onderlinge bedreigingen tussen de eigen leden van de commissie. Renan trapte in de val van de knokploeg van de regering en de uiteindelijke verliezer is de commissie die uiteindelijk in het leven geroepen werd om de negationisten te onderzoeken, en de verantwoordelijken – inclusief Jair Bolsonaro – voor het wanbeleid in de strijd tegen de pandemie, aan te wijzen. Er werd hierbij flink geschoten waarbij zelfs doelen getroffen werden die voorheen niet te zien waren, een primitief schema van bedrijfjes en lobbyers die een poging deden om een ‘graantje’ mee te pikken in de lucratieve handel van vaccins, betaald met geld van de belastingbetaler.

RenanCRenan Calheiros

De getuigenis van Danilo Trento, directeur van Precisa Medicamentos, werd gekenmerkt door, niet alleen het onderlinge bekvechten van de senatoren, maar ook door hun geïrriteerdheid met de getuige die weigerde te antwoorden op vele vragen. Trento zei dat hij niet meedeed aan de onderhandelingen over de aankoop van het Indiase Covaxin, maar gaf wel toe dat hij naar Indië reisde voor een bezoek aan Bharat Biotech, die het vaccin produceert. De commissie, die volgens verwachtingen toch nog 2 weken blijft doorgaan, keurde de oproeping goed van zakenman en bolsonarist Luciano Hang, en de advocate van de artsen die werken voor gezondheidsverzekeraar Prevent Senior. Deze maatschappij zal ook onderzocht worden door het openbaar ministerie van São Paulo, op crimineel vlak.

Zé de Abreu gaat weer door het lint

Volksvertegenwoordigster Tabata Amaral is erg actief op de sociale media, maar ook in haar politieke leven. Zij werd verkozen voor de PDT, verliet die partij en sloot zich nu aan bij de PSB, de partij van haar vriend, de jonge João Campos, burgemeester van Recife. João is de zoon van ex-gouverneur van Pernambuco Eduardo Campos.

AmaralT

Tabata (27) studeerde politieke wetenschappen (aan de universiteit van Harvard) en astrofysica. De jonge vrouw is ook activiste voor het onderwijs. Op de dag van de 100ste verjaardag van onderwijsdeskundige en pedagoog Paulo Freire (mocht hij nog in leven zijn) twitterde Tabata: “De bubbel van links en van rechts moet doorprikt worden om het volk te kunnen bereiken”.

Dat was niet naar de zin van de radicaal linkse acteur José de Abreu die haar meteen uitschold als “canalha” (schurk en soortgelijk, erg beledigend), en later nog een tweet deelde van iemand die de volksvertegenwoordigster “dreigde af te rammelen en pas zou ophouden indien iemand hem daartoe dwong”.

Het is zeker niet de eerste maal dat Abreu op een dergelijke manier in de kijker komt en schokkende uitspraken doet, of zelfs mensen in het gezicht spuwt.

In februari van vorig jaar schold hij de huid vol van de actrice Regina Duarte die net de ongelukkige keuze maakte om de nieuwe speciale secretaris te worden van cultuur, in de regering Bolsonaro (wat overigens niet lang duurde).

zeabreuinstagram

Abreu twitterde toen dat hij de actrice zou “ontmaskeren”: “Weet je nog door hoeveel gays je behandeld werd om je rimpels te verwijderen, of om je witte haar te verven, of om je zodanig te kleden dat je vetrandjes niet meer te zien waren?” . Abreu werd ervan beschuldigd om seksistisch en een vrouwenhater te zijn. De acteur begon kort daarvoor een nieuwe relatie met een vrouw die 51 jaar jonger is dan hij (zie foto hierboven), met dat laatste zal het dus wel meevallen.

Op maandag 26 februari 2019 riep José de Abreu zichzelf uit tot 39ste president van de republiek, een ludieke reactie en protest tegen het besluit van vele landen om Juan Guaidó te erkennen als president van buurland Venezuela. Hij twitterde toen: “Ik heb mezelf net uitgeroepen als president van Brazilië. Wie steunt mij? Laten we respect afdwingen voor mijn besluit net zoals men dat heeft voor Venezuela. Waarom krijgt hij (Guaidó) dat wel en zou ik dat niet krijgen?” , zo ironiseerde hij. Hij liet het daar niet bij en publiceerde een foto van zichzelf, gehuld in het presidentiële lint.

Zé de Abreu is inmiddels 75 en wordt door velen beschouwd als een “linkse bolsonarist”. Mocht Lula volgend jaar de verkiezingen winnen, dan is hij alvast kandidaat minister van Cultuur.

De arbeiderspartij zal vast gelukkig zijn met een dergelijke hardleerse militant in hun kringen. Of dat goed is voor hun, reeds besmeurde reputatie, is twijfelachtig.

Bronnen: Estadão – Folha de São Paulo – Metrópoles – Veja – G1 – O Globo

Foto's: Instagram Gilson Machado - Luis Macedo/Câmara dos Deputados - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Edilson Rodrigues/Agência Senado - Luis Macedo/Câmara dos Deputados - Ricardo Stuckert

United we stand, divided we fall

BolsoThink

De Braziliaanse president gaf een toespraak in Arinos – Minas Gerais, met aanvallen op links en op de PT-regeringen. Bolsonaro zei ook dat hij enkele “waarheden” zou blootleggen bij zijn toespraak op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, volgende dinsdag. Hij specificeerde wel niet welke onderwerpen ter sprake gaan komen.

“We moeten ons verenigen in plaats van ons uit elkaar te laten drijven. We kunnen de politiek van links niet aanvaarden, van ‘wij tegen hen’, homoseksuelen tegen hetero’s, blanken tegen Afrikaanse afstammelingen, inwoners van het noordoosten tegen mannen en vrouwen uit het zuiden, rijk tegen arm, werkgevers tegen werknemers. Wij vormen slechts één volk”, zo zei hij.

De president legde ook de nadruk op het verschil en zei dat “groen/geel alsmaar meer overheerst over rood”, ook al wijst de meest recente Datafolha peiling een record aan wat de afwijzing tegen hem betreft. Aanhangers van Bolsonaro vertonen zich in de gele en groene kleuren van de Braziliaanse vlag tijdens manifestaties, dit terwijl de rode kleur geassocieerd wordt met de arbeiderspartij PT. De peiling geeft een forse voorsprong aan ex-president Lula (PT) inzake de vooruitblik op de verkiezingen van volgend jaar.

Over de PT-regeringen zei Bolsonaro dat hij zou terugkomen over eerdere uitspraken over de investeringsbank BNDES (Banco Nacional de Desenvolvimento Econômico e Social), en dat hij de huidige directeur (Gustavo Montezano) van die instelling zou uitnodigen bij een van zijn lives om uit te leggen dat er “miljarden en miljarden door de PT-regeringen werden doorgesluisd naar bevriende landen met dezelfde ideologie, zoals Venezuela en Cuba”: “En het is daarom dat wij constant aangevallen worden, maar wie mij hier neerpootte was God, en enkel Hij zal mij hier kunnen weghalen”.

BolsoOnu

Over zijn toespraak bij de Verenigde Naties: “Volgende dinsdag ben ik in New York. Jullie kunnen er zeker van zijn dat ik er de waarheid zal zeggen, dat ik de realiteit van Brazilië zal tonen, en datgene wat wij in werkelijkheid betekenen voor de wereld”. Verder ging hij niet in op de onderwerpen die hij er zou behandelen.

In een mededeling, gericht aan diplomaten in de ganse wereld, staat dat de Verenigde Naties een bewijs van inenting tegen covid-19 zullen eisen vooraleer de autoriteiten toegang krijgen tot de zaal waar de 76ste Algemene Vergadering plaatsvindt.

De brief, ondertekend door de voorzitter van de raad, Abdullah Shahid, vermeldt niet of de leiders van de diverse landen ook aan die eis moeten voldoen.

De Braziliaanse president zei in augustus dat hij zich enkel zou laten inenten met een vaccin dat hem toelaat om over gans de wereld te reizen, dit in een kritiek over het vaccin Coronavac.

Bolsonaro laat zich vergezellen bij zijn reis naar de New York door zijn echtgenote Michelle, zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo, BZ-minister Carlos França, Anderson Torres (Justitie), Paulo Guedes (Economie), Marcelo Queiroga (Gezondheid), Joaquim Leite (Milieu), Gilson Machado (Toerisme), Luiz Eduardo Ramos (secretaris-generaal v/d regering) en Augusto Heleno (Institutionele Veiligheid).

Naar verluidt zal hij in zijn toespraak het behoud van de ‘Marco Temporal’ zal verdedigen (de regel die bevestigt dat de inheemse bevolking binnen de grenzen moet blijven van de gebieden die hen in 1988 toegewezen werden), bekritiseerd door leiders van de indianen en milieu-activisten. De zaak is momenteel in behandeling bij het hooggerechtshof waar twee van de ministers reeds stemden, 1 voor en 1 tegen. Minister Alexandre de Moraes vroeg meer tijd om het dossier te bestuderen waardoor het proces weer vastliep voor onbepaalde tijd.

Datafolha peiling

De nieuwe Datafolha peiling wijst niet alleen uit dat de regering Bolsonaro een nieuw dieptepunt haalt, maar ook dat Lula nu zou winnen met 56% tegen 31% in de 2de ronde.

59% zegt dat ze onder geen beding op Bolsonaro zouden stemmen; 38% zegt hetzelfde over Lula.

LulBolsTijdens de recente anti-Bolsonaro manifestaties (vorige zondag 12 september), georganiseerd door de beweging MBL en Vem Pra Rua, waren er poppen te zien van Bolsonaro en Lula. Beiden worden door vele Brazilianen tegelijk afgewezen.

De graad van afwijzing liep op tot 53%, het hoogste cijfer sinds zijn aantreden, en een record na dat van zijn voorganger Fernando Collor die in het laatste jaar dat hij president was, door 68% werd afgewezen.

Het onderzoek werd uitgevoerd tussen 13 en 15 september; 3.667 mensen, ouder dan 16, werden ondervraagd in meer dan 190 steden, in het ganse land.

De afwijzing komt van 51%, vastgesteld bij de vorige peiling in juli. De positieve beoordeling haalde zijn slechtste resultaat. De president wordt als goed of uitstekend beoordeeld door slechts 22% van de ondervraagden, tegen 24% bij de vorige peiling.

Het is zo goed als zeker dat het dreigende stroomtekort met mogelijke rantsoeneringen, de absurd hoge voedselprijzen, peperdure benzine & gas, en het spook van de inflatie ervoor zorgen dat Bolsonaro dergelijke belabberde cijfers haalt. Of hij dat kan oplossen door de IOF (belasting op financiële verrichtingen) te verhogen om aldus de Bolsa Família aan te dikken in de hoop om de stemmen van de armen binnen te halen, is eerder twijfelachtig.

In de Braziliaanse pers wordt herhaaldelijk verwezen naar het werk van de parlementaire onderzoekscommissie die erg dicht op zijn hielen zit wat het (wan)beleid aangaat in de strijd tegen covid-19.

Alsof dit nog niet volstaat staat ook het kieshof klaar om hem onverkiesbaar te stellen wegens vroegtijdige kiescampagnes. De gebeurtenissen van 7 september liggen hierbij alvast onder het vergrootglas.

Steekpartij Bolsonaro opgezet spel?

De krant Folha de São Paulo meldt dat er, met betrekking tot de aanslag met een mes op Jair Bolsonaro, op 6 september 2018, mogelijk sprake is van een valse aanslag, geforceerd door Bolsonaro in eigen persoon, met als doel verkozen te worden.

Die veronderstelling wordt geïnsinueerd in ‘Bolsonaro e Adélio, Uma Fakeada no Coração do Brasil” (Bolsonaro en Adélio, een steekpartij in het hart van Brazilië), een documentaire van 1u en 44 minuten (hieronder). De gefantaseerde stelling wordt gepromoot door parlementairen en mensen uit de koepel van de arbeiderspartij PT via hun sociale media.

De federale politie besloot na een dubbel onderzoek, dat Adélio Bispo, de dader van de aanslag, alleen handelde, zonder enig bewijs van betrokkenheid van anderen of in opdracht van een derde persoon. Het meest recente onderzoek telt negen volumes en een totaal van 1.908 bladzijden.

Adélio hield altijd vol dat hij ageerde op bevel van God, in een poging om Brazilië te bevrijden van een overwinning van Bolsonaro, die hij zag als een bedreiging.

AdelioAdélio Bispo, op weg naar een verhoor.

Het gerecht oordeelde Adélio onontvankelijk na de diagnose van een mentale stoornis die belette dat hij de ernst inzag van zijn misdaad, waardoor hij terechtkwam in de federale strafinstelling van Campo Grande (Mato Grosso) waar hij verzorgd wordt.

De documentaire werd gemaakt door journalist Joaquim de Carvalho die hiervoor naar Minas Gerais en Santa Catarina reisde, en veel mensen interviewde. Tot op dit moment werd de documentaire al meer dan 1 miljoen keer bekeken.

De prent bevat foute informatie, bijvoorbeeld dat Adélio Bispo lid was van de PSD, wat niet klopt, en haalt ook verschillende samenzweringstheorieën aan die hier en daar de ronde doen op het internet. De meeste van die theorieën werden onderzocht door de federale politie en afgeschreven wegens gebrek aan logica, of om andere redenen.

Volksvertegenwoordiger Bohn Gass (PT): “De documentaire toont aan dat de episode in zijn context veel duistere punten blootlegt, die de twijfels die ik hierover al had, laten aangroeien”. Via zijn sociale media looft hij de prent en vraagt aan zijn volgers om hem te bekijken. Hij zei wel niets over de mogelijkheid dat de PT hier hetzelfde doet als wat zij verwijten aan de bolsonaristen, met name het verspreiden van fake news en samenzweringscomplotten die in werkelijkheid niet kunnen worden bevestigd.

MariaRosarioBolsoMaria do Rosário, destijds zwaar aangevallen door, toen nog volksvertegenwoordiger Bolsonaro die zei dat zij “te lelijk was om verkracht te worden”.

Volksvertegenwoordigster Maria do Rosário (PT): “Ik geloof altijd in het slachtoffer. Het is daarom dat ik destijds mijn solidariteit betuigde aan de getroffene. Maar ik geloofde wel dat er meer achter deze aanslag zat en dat de dader dieper moest worden onderzocht. Het feit dat hij dezelfde schietclub bezocht als de zonen (van Bolsonaro) werd nooit in vraag gesteld. Afgezien van deze documentaire, denk ik dat dit een gefundeerde verdenking oproept”.

De film probeert ook de thesis te verkopen dat Adélio in feite meer geallieerd was met het bolsonarisme, en geen sympathie had voor links. In werkelijkheid was hij lid van de linkse PSOL in Uberaba, van 2007 tot 2014, maar nooit als militant. Joaquim de Carvalho haalt wel aan dat hij daarna lid was van de centrumrechtse PSD, van Gilberto Kassab, tot 2016, maar ook dat klopt niet.

Gleisi ‘Crazy’ Hoffmann, partijvoorzitster, zwijgt in alle talen en antwoordt niet op de vraag wat haar stelling is, of de officiële stelling van haar partij.

Lula uitte al eerder zijn twijfels, zeggende dat het om een “vreemde aanslag” ging, omdat er geen bloed te zien was in foto’s of filmbeelden van de steekpartij.

Het artikel van de Folha gaat veel dieper in op deze documentaire, en voegt eraan toe dat Carvalho ook verscheidene fragmenten gebruikte uit “True or Not” een film met videofragmenten van de aanslag. Die video’s suggereren dat Adélio mogelijk handelde met de medewerking van anderen, in het bijzonder privé veiligheidsmensen en agenten van de federale politie die erbij waren op 6 september 2018.

Geen nalatigheid, wel overwogen politiek

Drie juristen waren erg belangrijk in de impeachmentprocedure tegen Dilma Rousseff in 2016: Janaina Passchoal (47), vandaag raadslid in São Paulo, Miguel Reale Jr. (77) en Hélio Bicudo, medestichter van de PT die zich later tegen de partij keerde. Bicudo overleed in 2018 op 96-jarige leeftijd.

MiguelReale
Miguel Reale Jr. overhandigt het impeachment dossier tegen Dilma Rousseff aan de toenmalige Kamervoorzitter Eduardo Cunha (2016)

Reale is niet alleen een gewaardeerde advocaat met een uitgebreide juridische kennis en bagage, maar ook professor en gedurende een korte periode minister van Justitie in de regering Fernando Henrique Cardoso (2002). De jurist is nu ook de coördinator van een groep collega’s die een verslag opmaakte voor de parlementaire onderzoekscommissie die nu al maanden probeert uit te pluizen wat er fout liep in de strijd tegen de pandemie van het coronavirus, vooral dan aan de kant van de federale beleidsvoerders.

Het verslag is eigenlijk een lijst van misdaden, begaan door president Bolsonaro. Volgens Reale promoveerden de acties van de president de verspreiding van het virus: “Jair Bolsonaro trad op ten voordele van de verspreiding van het covid-19 virus in het land gedurende het verloop van de pandemie, en dat was geen nalatigheid maar een wel overwogen politiek”, zo zegt hij, en: “Dat ging zover dat Secom, het secretariaat voor communicatie van de president, een campagne lanceerde met de titel ‘o Brasil não pode parar’ (Brazilië mag niet stilvallen)”.

Reale bevestigt dat Bolsonaro de economie voorrang wilde geven in plaats van het leven en de gezondheidszorg te beschermen, waardoor het land stilviel in intensieve afdelingen en kerkhoven. Hij zegt ook dat ‘de optie van Bolsonaro om voorrang te geven aan de economie, door maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan in te perken, een misdaad is tegen de verantwoordelijkheid. Dat was een foute keuze, ook al omdat in andere landen waar die maatregelen wel toegepast werden, de economie weer vooruitging’.

Voor Miguel Reale, gebruikte Bolsonaro de periode van de uitbreiding van de pandemie, om samen te zweren in het voordeel van het virus: “Het is indrukwekkend, de manier waarop zijn gedrag, zowel vorig jaar als dit jaar, erop mikte om samen te zweren in het voordeel van het virus, het te minimaliseren, de economie voorop te plaatsen in plaats van de bescherming van het leven”.

Het lijstje wordt opgedeeld in verschillende punten:

– Misdaad tegen de verantwoordelijkheid door geweldpleging op de individuele rechten: veroorzaken van samenscholingen, het promoten van inefficiënte geneesmiddelen, kritiek geven op beperkende maatregelen, het niet tijdig aankopen van vaccins.
– Misdaad van de pandemie: publieke manifestaties en uitvaardigen van normen waardoor het virus de vrije weg kreeg.
– Inbreuken tegen sanitaire maatregelen: de uitstapjes van de president, steeds zonder mondmasker, mensen begroetend e.d. meer.
– Charlatanerie: Het stimuleren van de aankoop en het gebruik van chloroquina en andere medicijnen.
– Aanzetten tot misdaden: Het stimuleren van de bevolking om samen te scholen, geen mondmasker te gebruiken, zich niet te laten vaccineren, waardoor de bevolking inging tegen de wetenschappelijke richtlijnen.
– Prevaricação (nalatigheid): de episode dat pogingen tot corruptie werden ontdekt bij de aankoop van vaccins, gemeld aan de president die er niets aan deed.
– Misdaden tegen de mensheid: o.a. een verwijzing naar het gebrek aan zuurstoflessen in Manaus en de opflakkering van besmettingshaarden bij de inheemse bevolking.

Senator Renan Calheiros, de rapporteur van de commissie, liet weten dat zijn verslag waarschijnlijk volgende week zal klaar zijn. Daarna is het de beurt aan de openbare aanklagers om dit alles en veel meer te aanvaarden. Het is nog te vroeg om conclusies te trekken, maar zoals altijd in Brazilië, is ‘eindigen in pizza’ niet uitgesloten.

Geheime politie

De vooruitgang in de verwerking van het project van Jair Bolsonaro inzake terrorismebestrijding, wekt de zorg op dat er een soort KGB van de president op komst is, een staatsapparaat dat onder het mom van de strijd tegen terrorisme sociale bewegingen zal criminaliseren.

Volksvertegenwoordiger Paulo Teixeira (PT): “Wat hier in de maak is, is een geheime politie om tegenstanders te vervolgen. Wij willen dit project van de agenda halen omdat het een risico vormt voor de Braziliaanse democratie”.

BolsoVitorHugoMajor Vitor Hugo en Bolsonaro

Het gaat om een herziening van de antiterrorisme wet, opgemaakt door Major Vitor Hugo (PSL), een vertrouweling van Bolsonaro in de Kamer. De ANC – voluit Autoridade Nacional Contraterrorista – krijgt volledige toegang tot de gegevens van eender welke burger of bedrijf. De ANC zou geleid worden door een politieman en een militair, beiden direct onder het bevel van de president.

Naast de absolute vrijheid om het leven van de burgers uit te kammen die zogezegd betrokken zijn in een activiteit die weliswaar niet als terrorisme kan beschouwd worden, maar wel ‘een gevaar kan betekenen voor mensenlevens’, zullen de agenten van de ANC mensen kunnen doden tijdens het uitoefenen van hun functie, dit omdat het project de zogenaamde “excludente de ilicitude” (een soort ‘licence to kill) inhoudt om het optreden van de agenten mogelijk te maken.

Het voorstel werd eergisteren voorgelezen in de Kamer voor een speciale commissie. Het project omvat 32 artikelen, voorziet de vorming van agenten die acties kunnen nemen in de strijd tegen het terrorisme, inclusief militairen, leden van de militaire politie en van de Braziliaanse geheime dienst Abin (Agência Brasileira de Inteligência).

De tekst voorziet ook dat de agenten van de ANC vervalste documenten mogen gebruiken tijdens de operaties, en mogen infiltreren in bewegingen, naast de bepaling dat het commando gecentraliseerd wordt bij de “Autoridade Nacional Contraterrorisma”, niemand minder dan de president in hoogsteigen persoon.

De hoge commissaris voor Mensenrechten in Zuid-Amerika, Jan Jarab, omschrijft het project als “een zeer uitgebreide formulering met vage omschrijvingen en zonder duidelijke criteria dat gemakkelijk kan misbruikt worden tegen sociale bewegingen”.

Zorgminister cancelt inenting pubers

Minister van Gezondheid Marcelo Queiroga, verklaarde in de live uitzending van zijn baas Bolsonaro dat hij een herziening doorvoerde van het inentingsschema van jongeren, na gesprekken met Bolsonaro. Tijdens de uitzending zei Bolsonaro dat de gesprekken met zijn minister geen opdracht inhielden, maar wel zijn “gevoel” over wat hij “las en zag”.

MarceloQ

Daarvoor riep de minister de pers al samen (foto) om uit te leggen dat jongeren zonder chronische ziektes die reeds een eerste dosis kregen, geen tweede meer nodig hebben. Queiroga verwees naar ongeveer 1.500 gevallen van bijwerkingen (wat bijzonder weinig is op het totaal van het aantal pubers in Brazilië), linkte de stopzetting van de vaccinatiecampagne aan de “wanorde” bij deelstaten en gemeentes, en bevestigde dat de jongeren AstraZeneca, Coronavac en Janssen toegediend kregen. Op dit moment werd enkel Pfizer goedgekeurd door het controlagentschap Anvisa voor jongeren van 12 tot 17 jaar.

Volgens de minister gaat het om een “veiligheidsmaatregel”: wie geen bijkomende ziekte heeft, afgezien van het vaccin dat bij hen toegepast wordt, hebben geen 2de dosis meer nodig, gewoon uit voorzichtigheid. Wie wel een bijkomende ziekte heeft, mag het inentingsschema vervolledigen, zo verklaarde hij.

Er kwam zware kritiek op het besluit van de minister, onder meer door Conass (Conselho Nacional de Secretários de Saúde) en Conasems (Conselho Nacional de Secretarias Municipais de Saúde). Deze organen gaven een nota uit waarin het besluit van de minister betreurd wordt.

Anvisa onderzoekt het overlijden van een jongere van 16 nadat hij ingeënt werd met een eerste dosis van Pfizer, 8 dagen eerder. Het agentschap liet al weten dat er, tot op dit moment, “geen enkel bewijs gevonden werd dat aanleiding geeft tot een wijziging van het vaccinatieprogramma voor jongeren.

Bronnen: Folha de São Paulo – Metrópoles – UOL Notícias – CNN Brasil – Estadão

Foto's: Wilson Dias - Marcelo Camargo/Agência Brasil - Marcos Corrêa - Alan Santos/PR - Fotos Públicas - Walterson Rosa/MS - Twitter

Rooksignaal

Tank

“Er is niet meer nodig dan een korporaal en een soldaat om het hooggerechtshof te sluiten”. De uitspraak komt van Eduardo Bolsonaro, zoon van de Braziliaanse president, die toen al – in de aanloop van de verkiezingen van 2018 waarbij zijn vader als overwinnaar uit de bus kwam – de afkeer van de familie liet blijken voor de bestaande instituten die de democratie in stand houden. Mogelijk heeft de president hieraan gedacht toen hij stond te kijken naar de militaire “parade” die vlak voor het “Palácio do Planalto” voorbij donderde, een stel pantserwagens en soortgelijk militair spul waarbij nogal wat zwarte rook de lucht ingestuurd werd. Als dit bedoeld was als een negatief signaal voor de toestand en het gebrek aan onderhoud van het legermateriaal, dan was de boodschap duidelijk.

Guardian

De Britse krant The Guardian kopte “Bolsonaro’s ‘banana republic’ military parade condemned by critics‘. Het was dan ook een patethische optocht, een zielige vertoning die eerder medelijden opwekte dan de angst voor eender welke militaire tussenkomst in de Braziliaanse democratie.

MP2

Ondanks de ontkenning van het militaire commando, bewerend dat het evenement lang geleden gepland werd, en dat de parade nu net plaatsvond op dezelfde dag dat er in de Kamer zou gestemd worden over het wetsvoorstel om afgedrukte stembiljetten in te voeren (de wens van Bolsonaro) gewoon toeval was, geloofde niemand erin.

MemesGedrukte stemmen gingen in rook op – Disneyland voor Bolsonaro – Soortgelijke memes deden snel de ronde via de sociale media.
Memes2

De operatie Formosa, een militaire oefening, vindt ieder jaar plaats, maar nooit in Brasília. De militaire voertuigen moesten bij deze gelegenheid een omweg maken van 80km naar de hoofdstad, enkel maar om de uitnodiging tot het bijwonen van de oefening, persoonlijk aan de president te overhandigen.

MP4

De reacties van de politieke tegenstanders logen er niet om: de enige indruk die de optocht maakte, was een slechte indruk. De strijdkrachten trapten in de val van Bolsonaro en kwamen eruit met een stevige deuk in hun imago, voor zover dat nog nodig was. En de stemming over het wetsvoorstel?

PEC135

Dat werd, zoals verwacht, naar het archief verwezen, met 229 stemmen voor, en 218 tegen. Om het voorstel erdoor te krijgen, waren minstens 308 stemmen nodig geweest.

Uren later gaf Bolsonaro opnieuw kritiek op de elektronische stembussen: “Met afgeronde cijfers: 450 volksvertegenwoordigers stemden gisterenavond. De stemmen waren verdeeld: 229 voor en 218 tegen. Dat is een duidelijk teken dat de helft van hen niet gelooft in het gepolijste werk van het TSE (Tribunal Superior Eleitoral – het kiestribunaal). Zij geloven niet in de betrouwbaarheid van de uiteindelijke resultaten van de verkiezingen”.

BolFamFBV.l.n.r.: Senator Flávio Bolsonaro, raadslid Carlos Bolsonaro, president Jair Bolsonaro en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro, allemaal verkozen via de elektronische stembus. 

Reporter Gabriel Barreira (G1) deed een onderzoek naar de verkiezingsuitslagen van Bolsonaro en zijn familie die in het totaal 19 keer verkozen werden door het huidige systeem met elektronische stembussen. Dankbaarheid staat niet in hun woordenboek. Mocht dat wel zo zijn, dan zouden ze geen aanvallen richten op de elektronische stembussen die het levensonderhoud van de president en zijn familie garanderen sinds de jaren negentig. Het totaal van het aantal jaren ambtstermijn dat zij hierdoor verkregen, bedraagt 76, extra inkomsten van hun raadgevers via een ‘rachadinha’ systeem hierbij niet meegerekend. Het volledige lijstje vindt u op deze pagina, netjes in een tabel gegoten.

De overige argumenten van Bolsonaro om de betrouwbaarheid van elektronisch stemmen te betwijfelen:

– De volksvertegenwoordigers stemden tegen omdat ze bedreigd werden door minister Luís Roberto Barroso (STF),en bang waren voor toekomstige chantages en mogelijke gerechtelijke vervolgingen.
– De hacker die het systeem van het TSE binnendrong, werd betaald met geld van de Farc rebellen.
– Minister Rosa Weber (STF) vernietigde bewijzen van fraude toen zij de leiding had van het TSE.

De website O Antagonista schreef het volgende, gericht aan de president: “Niet onnozel doen Bolsonaro: indien je geen vertrouwen hebt in het (kies)systeem, stel je dan niet kandidaat”.

José Serra heeft Parkinson

Serra

Senator José Serra (79 – PSDB) kondigde aan dat hij zijn mandaat voor 4 maanden aan zijn ‘suplente’ (plaatsvervanger, ex-volksvertegenwoordiger José Anibal) zal overlaten, dit nadat een diagnose uitwees dat hij de ziekte van Parkinson heeft, nu nog in het beginstadium. De behandeling vraagt een initiële aanpassing aan de medicijnen die ook de slapeloosheid van de senator gaan bestrijden. Serra heeft een lange politieke loopbaan achter de rug, achtereenvolgens als volksvertegenwoordiger, burgemeester, gouverneur, minister (van Buitenlandse Zaken, Planning en Gezondheid), partijvoorzitter en senator.

Universiteit is voor weinigen

Minister voor Onderwijs, Milton Ribeiro, verklaarde tijdens een interview door TV Brasil dat “een universiteit, in werkelijkheid, voor weinigen weggelegd is, dit om van enige nut te kunnen zijn voor de maatschappij”. Volgens de minister zijn de echte “vedetten” van de toekomst federale instituten, in staat om technici te vormen.

“Er zijn veel ingenieurs of advocaten die nu hun kost verdienen als Uber-chauffeur omdat ze niets vinden in hun eigen specialiteit. Mocht het om een technicus gaan in informatica, hij zou snel werk vinden omdat daar een grote vraag naar is”, aldus Ribeiro.

MRibeiroMilton Ribeiro

De minister keert zich tegen de quota’s: “Tenminste in de federale universiteiten, is 50% van de beschikbare plaatsen bestemd voor de jongeren die er recht op hebben. Maar de andere 50% zijn beter voorbereid, studenten die overdag niet hoeven te werken en al hun tijd kunnen gebruiken om te studeren. Ik vind dat correct omdat het net de ‘fils à papa’ zijn die belastingen betalen en de universiteiten in leven houden. Die mogen niet gestraft worden”.

Over de rectoren: “Die mogen niet links zijn, lulista. Volgens mij moet een rector zorgen voor de opvoeding, punt aan de lijn, en respect hebben voor wie er anders over denkt. Federale universiteiten mogen geen politiek comité worden van partij A, een rechtse partij, nog veel minder van links”.

Ribeiro gaf ook kritiek op de leerkrachten van het basisonderwijs waarvan hij sommigen beschuldigt om politiek-ideologische motieven te hebben, en de terugkeer naar de klassen (m.b.t. de pandemie) tegen te houden:

“Spijtig genoeg, enkele slechte leerkrachten (de grote meerderheid wil terug lesgeven in aanwezigheid van de kinderen) wilden eerst gevaccineerd zijn, waar ze in slaagden. Nu willen ze de immunisatie van de kinderen; nadien, met alle respect, voor de hond en voor de kat. Ze willen hoe dan ook een vaccin. In werkelijkheid willen ze de scholen gesloten houden”, zo zei hij.

Temperatuur stijgt in CPI

De leiding van de parlementaire onderzoekscommissie CPIPandemia liet weten dat het eindverslag zo goed als klaar is en dat het onderzoek sneller zal afgerond worden dan verwacht. Het staat nu al vast dat de Braziliaanse president het belangrijkste doelwit vormt van de aanklachten. De koepel van de commissie nam ook het besluit om de huidige minister van landsverdediging, generaal Braga Netto, op te roepen voor een verhoor, dit voor zijn rol als stafchef in de regering Bolsonaro met betrekking tot de pandemie.

BolsoBragaNettoPresident Bolsonaro en minister Braga Netto. In het midden: vicepresident Hamilton Mourão.

RicBarrosRicardo Barros

Deze week donderdag liep de temperatuur op tot grote hoogtes, dit bij de ondervraging van volksvertegenwoordiger Ricardo Barros, leider van de regering in de Kamer. Het tumult begon al tijdens de ondervraging door senator Renan Calheiros, rapporteur van de commissie. Voorzitter Omar Aziz schorste de zitting die enkele uren later hernomen werd. Die hervatting duurde ook niet lang. Barros, een oude rat in de politiek, joeg de oppositie naar het plafond toen hij beweerde dat de commissie eerder de vaccinatie hinderde dan vooruit hielp. Omar Aziz schorste opnieuw de zitting en kondigde aan dat er een nieuwe ondervraging zou komen, deze keer door Barros op te roepen als een getuige, en niet meer als genodigde (wat een groot verschil maakt).

BarrosBezerraFlavio
V.l.n.r.: Volksvertegenwoordiger en leider van de regering in de Kamer, Ricardo Barros (PP), Senator Fernando Bezerra Coelho (MDB) en Senator Flávio Bolsonaro (Patriota).

Journalist Gerson Camarotti (G1 – GloboNews) ziet het agressieve optreden van Barros als een poging om een rookgordijn op te werpen en om de president en zijn gevolg te begunstigen.

Moraes laat zijn tanden zien

Het hooggerechtshof, traditioneel een nest van ijdelheid en onderlinge meningsverschillen, vertoont nu een nooit eerder geziene eensgezindheid. Die concentreert zich vooral rond de figuur van minister Alexandre de Moraes (foto hieronder) die veel polemiek veroorzaakt. Hij wordt nu binnen het hof gezien als de rechter die een forse barrière opwerpt tegen de gekke kuren van president Bolsonaro, ook al omdat hij het voortouw neemt in de processen die de president boven het hoofd hangen. De meest recente actie is de opdracht tot een onderzoek wegens het openbaar maken van informatie in een verzegeld onderzoek van de federale politie.

ADMoraes

Vrijdagochtend kwam er een ander ‘Breaking News’: Moraes gaf de opdracht om Roberto Jefferson (PTB) aan te houden, onder beschuldiging van deelname aan activiteiten van een digitale militie die aanvallen richt op de democratische instellingen. De arrestatie veroorzaakte een schok bij de kern van de bolsonaristische digitale militie die begint te beseffen dat Alexandre de Moraes telkens een stap dichter komt bij hun basis. Het onderzoek van de rechter van het STF is ook gericht op directe medewerkers van de president in het Palácio do Planalto. Bolsonaristen reageren op de arrestatie van de extreemrechtse partijvoorzitter door ze als “dictatoriaal” te bestempelen. Tegenstanders van de president spreken over een “grote dag”.

Columnist Kennedy Alencar (UOL) schrijft dat Jefferson geen conservatieve meningen verkondigde, iets wat getolereerd wordt in een normale democratie, maar wel dat hij via de sociale media en in publieke toespraken het einde predikte van de democratie: “Een democratie mag geen aanvallen tolereren die het einde ervan als objectief hebben. Dit toelaten betekent het einde van een democratie. Het is niet democratisch om te verkondigen dat dictaturen wenselijk zijn en moeten ingevoerd worden, een visie die ook door de president verkondigd wordt”, aldus Alencar die wel toegeeft dat Moraes misschien wat duidelijker moest zijn in de fundamentering van het bevel tot aanhouding. “De misdaden van Roberto Jefferson tegen de democratie zijn echter publiekelijk bekend: hij introduceert de haat in het publiek debat door te poseren met wapens op de sociale netwerken. Hij verdedigt het omverwerpen van de 11 ministers van het hooggerechtshof en vraagt om een militaire interventie”, zo schrijft de columnist.

RJeffersonRoberto Jefferson

Augusto Aras, de procureur-generaal van de republiek (PGR), manifesteerde zich tegen de aanhouding omdat die een “voorafgaandelijke censuur betekent tegen de vrijheid van meningsuiting, iets wat ingaat tegen de grondwet”. Het is al lang geen geheim meer dat het STF vindt dat de procureur-generaal te laks optreedt als het om conflicten gaat waarbij de president betrokken is, rechtstreeks of onrechtstreeks. In het manifest van de PGR staat ook dat” zij niet wensen bij te dragen aan de polarisatie die het land treft, onafhankelijk van welke zijde die vertrekt, een polarisatie die leidt tot de feiten en bewoordingen die conflicten stimuleren”.

De aanhouding zorgde er alvast niet voor dat de gemoederen bedaren. Jefferson schreef op zijn aanhoudingsbevel: “Schurkenstreek van de echtgenoot van dona Vivi” (advocate Viviane Barci, de echtgenote van Alexandre de Moraes die eerder al een rechtszaak won tegen Jefferson wegens morele schade, met een boete van R$ 60.000).

CristianeBrasil

Dochter (van Jefferson) Cristiane Brasil (foto) twitterde: “Waar is nu ‘NU IS HET GENOEG GEWEEST’? De conservatieven worden aangehouden en de mooie jongen doet niets??? De volgende die aan de beurt is, is hij! En als hij niet opgepakt wordt, dan zal hij zich weldra niet meer op straat mogen vertonen! WAKKER WORDEN!!!” (verwijzend naar de president die ooit zei “Genoeg, nu is het afgelopen verdomme! Het kan niet meer toegelaten worden dat bepaalde individuen zomaar in hun eentje dergelijke beslissingen kunnen nemen”, dit na een actie van de federale politie tegen een aantal van zijn vertrouwelingen).

JeffersonInsta

Ex-volksvertegenwoordiger Jefferson is nu voorzitter van de PTB, een hevige bolsonarist die zichzelf graag vertoont op de sociale media met vuurwapens in zijn handen. Hij staat vooral bekend omwille van zijn rol in het mensalão schandaal. Het was Jefferson die in 2005 uitpakte met het nieuws dat de PT-regering van Lula parlementairen omkocht via maandelijkse betalingen van steekpenningen, in ruil voor stemmingen ten gunste van de regering. Jefferson werd hier ook zelf voor veroordeeld tot 7 jaren opsluiting, in 2012. In 2015 mocht hij de rest van zijn straf in open regime uitzitten. Een jaar later werd die straf opgeheven.

Bronnen: CNN Brasil – Estadão – Folha de São Paulo – G1 – UOL Notícias – Istoé

Foto's: Marcos Corrêa - Isac Nóbrega/PR - Wilson Dias - Marcelo Camargo/Agência Brasil - Fotos Públicas - Pedro França/Agência Senado - Roberto Jayme/Ascom/TSE - Gilmar Felix/Agência Câmara - Weleson Nascimento/PTB Nacional - Facebook/Twitter/Instagram

Het kruitvat Brazilië

barrilpolvora

Indien u vaststelt dat deze long read vooral (en alweer) over president Bolsonaro gaat, dan heeft u gelijk. BRNieuws brengt via dit wekelijks overzicht het nieuws uit Brazilië zoals het gemeld wordt door de Braziliaanse media, uit diverse bronnen en belangrijke kranten als de Estadão, Folha de São Paulo, O Globo, UOL Notícias, e.a. online media. Als het nieuws overheerst wordt door de kuren en uitspraken van de Braziliaanse leider, dan weerspiegelt zich dat hier.

ManifestSPManifestaties tegen de Braziliaanse president, vorige zaterdag 3 juli.

BolsonaristasBrasilia090720Bolsonaro kan ondanks alles nog rekenen op de steun van zijn aanhangers. Duizenden van hen manifesteerden gisteren vrijdag 9 juli in Brasília, voor het behoud van de wapendracht en de invoering van gedrukte stembiljetten.

Ondanks de pandemie kan het niet meer ontkend worden dat vrijwel alles wat zich afspeelt in de Braziliaanse politiek, rond de verkiezingen van volgend jaar draait. De ontwikkelingen bij de parlementaire onderzoekscommissie zijn bepaald nefast voor de huidige regering die zich in allerlei bochten wringt om geen terrein te verliezen. De peilingen en straatprotesten brengen nog meer slecht nieuws en de vaststelling dat ook deze regering betrokken is met corruptie, vormt als het ware een genadeslag. Geen wonder dat de president zich gedraagt als een dier dat in het nauw gedreven wordt.

Nieuwe minister bij het STF

President Bolsonaro bevestigde tijdens een ministeriële vergadering dat hij André Mendonça, advocaat-generaal van de republiek, zal aanduiden als opvolger van minister Marco Aurélio bij het hooggerechtshof (STF). Aurélio gaat officieel met pensioen vanaf 12 juli.

BolsoMendonca

Mendonça (foto), omschreven door de president als “verschrikkelijk evangelisch”, wordt goed aanvaard door de overige leden van het hof, maar kan op weerstand botsen in de Senaat waar hij vooraf ondervraagd wordt. Het hangt van de goedkeuring af van de senatoren of hij weldra de toog mag dragen of niet.

Enquête

Een Ipsos-enquête in opdracht van de partij DEM over de presidentsverkiezingen van 2022 toont aan dat als er vandaag een tweede ronde tussen president Jair Bolsonaro en voormalig president Lula zou plaatsvinden, de PT met 58% tegen 25% zou winnen. Blanco en nul-stemmen halen 13%, en 4% gaf geen antwoord. Lula zou ook Sergio Moro, Ciro Gomes, Luiz Henrique Mandetta en Tasso Jereissati verslaan in een eventuele tweede ronde. In de eerste ronde verschijnt de PT met 48% en Bolsonaro met 22%. Ondanks zijn afwezigheid in het nationale politieke scenario, leidt oud-minister Sergio Moro met 5% de zogenaamde ‘derde weg’. Andere kandidaten, bij elkaar opgeteld, halen geen 15%. De enquête ondervroeg 1.500 Brazilianen.

Oneerlijk, leugenachtig, onbekwaam, onvoorbereid, besluiteloos, autoritair en weinig intelligent

Bovenstaande eigenschappen worden toegewezen aan de Braziliaanse president in een andere peiling (Datafolha). De uitslag is de slechtste beoordeling sinds zijn aantreden in januari van 2019: 51% van de ondervraagden vinden hem een slechte of zeer slechte leider, een percentage dat sinds december 2020 blijft stijgen. Het verband tussen deze en de volgende paragraaf lijkt dan ook duidelijk.

Met het vooruitzicht op een nederlaag in het parlement met betrekking tot het invoeren van een afgedrukt stembiljet, verhoogde Bolsonaro zijn kritiek op het gebruik van elektronische stembussen en sprak een nieuwe bedreiging uit: “Ofwel komen er propere verkiezingen in Brazilië, ofwel zullen er geen verkiezingen zijn”, zo zei hij tegen zijn aanhangers voor het Palácio da Alvorada.

BolsoFam
Jair Bolsonaro werd in zijn dertigjarige carrière herhaaldelijk verkozen als volksvertegenwoordiger en tenslotte ook als president via de elektronische stembus. Dat geldt ook voor zijn drie zonen, als gemeenteraadslid (Carlos), volksvertegenwoordiger (Eduardo) en senator (Flávio).

Gezien de slechte resultaten van de peilingen, kunnen vergelijkbare toestanden verwacht worden als die van Donald Trump, vorig jaar. Of erger. Bolsonaro vorige week: “Ik draag het presidentiële lint over aan eenieder die de verkiezingen wint op een propere manier, niet door fraude. Wij streven naar een stemming die controleerbaar is. Deze ‘mandrake’ stemming zal niet goed aflopen (Mandrake: een tovenaar die de macht had om iets te laten verschijnen of verdwijnen wanneer hij dat wilde). We zijn goed op weg naar een ernstig probleem in Brazilië”.

BolsoBarrosoBolsonaro en minister Luíz Roberto Barroso, in betere tijden.

De woede van Bolsonaro richt zich vooral op minister Luís Roberto Barroso van het hooggerechtshof STF, tevens voorzitter van het kiestribunaal TSE, die tegen de invoering is van een afgedrukt stembiljet. Op zich zijn meningsverschillen normaal in een democratie, maar als Bolsonaro er rechtstreeks bij betrokken is, dan vallen er scheldwoorden: “Een idioot. Ik betreur het dit te moeten zeggen over een autoriteit van het Supremo Tribunal Federal. Iemand als hij zou beter thuisblijven”, aldus de president die ook beweerde dat er fraude in het spel was bij de verkiezingen van 2014, toen Aécio Neves (PSDB) verloor tegen Dilma Rousseff, zonder daar enig bewijs voor aan te brengen. Neves zelf reageerde op de uitspraak van Bolsonaro en zei dat hij toen gewoon verloor omdat zijn tegenstreefster meer stemmen haalde (ondanks dat hij destijds, na die verkiezingen, de stemmen wilde laten hertellen).

Ook minister Alexandre de Moraes kreeg een flinke veeg uit de pan (over een mogelijke inzet van het leger): “Als het daar is, dan moet dat gerespecteerd worden. Ook meneer Alexandre de Moraes moet het artikel 142 van de grondwet respecteren (artikel 142 bepaalt dat het leger, marine en luchtmacht bedoeld zijn voor de verdediging van het vaderland, voor de garantie van grondwettelijke bevoegdheden en, op initiatief van een van deze, van de wet en orde). En dan komt die kerel af met AI-5 (wet uit de tijd van de militaire dictatuur met uitzonderlijke bevoegdheden voor de uitvoerende machten waardoor vervolgingen, arrestaties, marteling en zelfs de dood van politieke tegenstanders van het regime, mogelijk werden). Wat betekent AI-5? Dat bestaat niet. En dan zijn er sommigen die denken dat ik een staatsgreep wil plegen. Zeg maar tegen die onnozelaar dat ik al aan de macht ben”.

Minister Barroso reageerde kalmpjes op de uitspraak: “Ik hou mij niet bezig met bekvechten. Ik vervul mijn rol voor het welzijn van Brazilië”. Op de bedreiging van Bolsonaro dat er volgend jaar geen verkiezingen zouden plaatsvinden, antwoordde hij laconiek: “Er komen wel verkiezingen, dat garandeer ik”.

Later volgde er een nota van het TSE waarin Luís Roberto Barroso duidelijk stelde dat eender welke actie om de realisatie van verkiezingen te hinderen, een inbreuk is op de grondwet en beoordeeld kan worden als misdaad tegen de verantwoordelijkheid.

De interne controle van het TSE eist dat Bolsonaro bewijzen voorlegt van fraude in het verkiezingsproces – wat hij tot nog toe niet deed – en verbindt er zich toe om eventuele fraude te onderzoeken.

PachecoColetivo

Rodrigo Pacheco, voorzitter van de Senaat, zei tijdens een persconferentie (foto), dat het parlement geen achteruitgang zal accepteren van de rechtstaat. Hij bevestigde dat een eventuele “frustratie van de verkiezingen van 2022”, zoals gesuggereerd door Bolsonaro, iets is waarmee het parlement niet akkoord zal gaan, en sterk afkeurt.

Ex-zorgminister en pré-presidentskandidaat Luiz Henrique Mandetta drukte het zo uit: “Brazilië is een kruitvat met alcohol, stro en benzine, en Bolsonaro wil roken. Vrijwel alle dagen zegt hij dat er geen verkiezingen zullen zijn, dat de elektronische stembus niet deugt, en heeft het over ZIJN leger”.

Stoomwolken bij de parlementaire onderzoekscommissie

De boodschappen die ontdekt werden in de smartphone van politieagent en zelfverklaarde vertegenwoordiger van een leverancier van geneesmiddelen, Luiz Paulo Dominguetti, die met de regering onderhandelde over de aankoop van vaccins, tonen aan dat hij bevoorrechte informatie verkreeg, rechtstreeks afkomstig van het kabinet van Bolsonaro. In een van de audio opnames zegt hij tegen Cristiano Araújo, CEO van Davati – het bedrijf in kwestie – dat de commissie van de verkoop zou oplopen tot R$ 200 miljoen.

Arrestatie

Een dag later was Roberto Dias aan de beurt, een voormalige directeur van Logistiek bij het ministerie van Gezondheid. Zijn verhoor kan samengevat worden als een opsomming van ontkenningen en onwaarheden. Geciteerd door Dominguetti als operator van een schema waarbij smeergeld gevraagd werd voor de aankoop van vaccins, ontkende Dias de beschuldiging en omschreef de politieman als “picareta” (oneerlijk, charlatan, oplichter, schaamteloos, deugniet, schurk… ).

AzizDias
Het moment waarop CPI voorzitter meldde dat Dias zal weggeleid worden door de politie wegens meineed.

Nadat plots nieuwe audio’s aan het licht kwamen via CNN Brasil, nog tijdens de zitting, waarin bevestigd werd dat de ontmoeting tussen Dias en Dominguetti wel degelijk vooraf gepland werd, verloor commissievoorzitter Omar Aziz zijn geduld en riep de politie van het parlement erbij om Dias in hechtenis te nemen wegens meineed. Een en ander veroorzaakte veel tumult maar Aziz bleef onverbiddelijk en beëindigde de sessie. Zes uur later werd Dias vrijgelaten, na het betalen van een borgsom van R$ 1.100,00. Het bleef echter niet bij dit incident.

Tijdens het verhoor maakte senator Omar Aziz een opmerking aan het adres van de militairen, zeggende: “De goede mensen binnen de strijdkrachten zijn vast beschaamd met enkele van hun collega’s die tegenwoordig de media halen. Het is lang geleden dat Brazilië geconfronteerd werd met de rotte kant van het leger, betrokken met de bedriegerijen van de regering”.

ComandoForcasArmadasabril20
Het commando van de strijdkrachten (land-, zee- en luchtmacht) met minister van landsverdediging Braga Netto en president Bolsonaro.

Het ministerie van Defensie gaf later een nota uit waarin Aziz “een gebrek aan respect voor de militairen” verweten werd, en dat “hij de corruptieschema’s generaliseerde”: “Deze zienswijze die niets te maken heeft met de feiten, treft de strijdkrachten op een verachtelijke en lichtzinnige manier, vooral onverantwoordelijk. Het leger zal geen lichtzinnige aanvallen op de instituten tolereren die de democratie en de vrijheid van het Braziliaanse volk bedreigen”. Volgens niet bevestigde bronnen, wil de legerleiding een vervolging instellen tegen de senator, wegens “collectieve morele schade”. In principe beschikt Aziz over parlementaire immuniteit en kan niet worden vervolgd.

Twee dollar meer per… vaccin

Volgens de website The Intercept gaat de regering Bolsonaro 2 dollar meer betalen per dosis van het Russische vaccin Sputnik, 20% meer dan de prijs die de deelstaten overeen kwamen met de producent, dit door het farmaceutische bedrijf União Química in te zetten als tussenpersoon. Het bedrijf, met een zetel in het Federaal District, is in handen van een zakenman die eerder al een politieke partij financierde (de PSD). De directeur is een ex-volksvertegenwoordiger, en het bedrijf kan rekenen op de steun van lobbyist Ricardo Barros, volksvertegenwoordiger voor de PP in Paraná, en regeringsleider in de Kamer.

Sputnik

Iedere dosis van een totaal van 10 miljoen, gecontracteerd door het ministerie van Gezondheid, zal US$ 11,95 kosten. De regeringen van de deelstaten kopen hetzelfde vaccin aan voor US$ 9,95 per dosis.

De overfacturatie (een verschil van 120 miljoen) werd nog niet geconcretiseerd dankzij het controle agentschap Anvisa dat ernstige bedenkingen heeft over de veiligheid van het Russische vaccin.

Schijt aan de CPI

De leiding van de onderzoekscommissie (senatoren Omar Aziz, Renan Calheiros en Randolfe Rodrigues) stuurden een brief naar de president met de vraag om een definitief antwoord te geven op de beschuldigingen van volksvertegenwoordiger Luis Miranda (Miranda trok samen met zijn broer Ricardo, een ambtenaar bij het ministerie van Gezondheid, naar de president om een poging tot corruptie te melden. Bolsonaro zou daarop bevestigend gereageerd hebben en zelfs 1 of meer namen genoemd. Tot op vandaag bevestigde noch ontkende Bolsonaro het verhaal van Miranda).

BolsoCaguei

Tijdens zijn wekelijkse live (foto) verklaarde Bolsonaro dat hij niet zal reageren op de brief: “Weten jullie wat ik ga antwoorden? Ik ‘schijt’ op deze CPI. Er komt helemaal geen antwoord”. Hij schold de drie senatoren uit voor “hypocriet” (Aziz), “analfabeet” (Rodrigues) en “geallieerde van Lula” (Calheiros). De man met het kroeshaar achter de president is een aanhanger tegen wie hij enkele uren eerder nog een racistische opmerking maakte op een spottende manier: “Dat black power kapsel dient vooral om kakkerlakken te kweken”. Tijdens de live uitzending zei de man dat hij zich niet beledigd voelde.

Het geheime leven van Jair

Ex-schoonzus van president Jair Bolsonaro, Andreia Siqueira Valle, bevestigde dat hij haar broer André afdankte als raadgever nadat die weigerde om het grootste deel van zijn vergoeding terug te geven aan zijn “werkgever”, toenmalige volksvertegenwoordiger Bolsonaro.

Dit raakte bekend door een reeks reportages onder de titel “A Vida Secreta de Jair“, van de journaliste Juliana Dal Piva van UOL (Universo Online) die in het bezit kwam van diverse audio-opnames, waaronder ook eentje van Márcia Aguiar, de echtgenote van duivel-doet-al (voor Bolsonaro), ex-lid van de militaire politie Fabrício Queiroz. Márcia spreekt over “01” om Jair Bolsonaro aan te duiden, en zegt dat hij de grote chef is van het ‘rachadinha’* schema waarbij geld werd weggesluisd van de raadgevers van de diverse kabinetten van de clan. Het ganse verhaal (in afleveringen) van de journaliste kan u hier lezen, of ook volgen via een podcast (Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Amazon Podcasts), of YouTube (Portugees).

*Rachadinha voor Dummies

Een volksvertegenwoordiger mag 5 tot 25 raadgevers aanwerven, allemaal betaald met geld van de belastingbetaler.

Het kabinet van de volksvertegenwoordiger beschikt over een maandelijks budget van R$ 111.675,59.

Een raadgever verdient maandelijks tussen R$ 1.025,12 tot R$ 15.698,32.

Dat is erg veel geld, genoeg om de aandacht te trekken van corrupte politici.

RachadinhaDes

Veronderstel dat een van deze corrupte politici R$ 60.000/maand voor zichzelf wil houden. Dan volstaat het om 10 raadgevers aan te werven, betaald met overheidsgeld. Elk van hen strijkt maandelijks R$ 10.000 op en geeft hiervan R$ 6.000 terug aan de politicus in kwestie: iedereen tevreden, immers de raadgever verhoogt zijn inkomen met R$ 4.000 zonder dat hij daar iets moet voor doen, en de politicus bereikte zijn doel.

Rachadinha: Komt van het woord ‘racha’ (barst, scheur) of het werkwoord ‘rachar’ (breken). De politicus “scheurt” de vergoeding van zijn raadgever die dat uiteindelijk met hem deelt, een win/win situatie. Rachadinha is een verkleinwoord (scheurtje, barstje), als het ware een ironische omschrijving van een daad van corruptie die door sommigen goedgepraat wordt door te stellen “Ja maar iedereen doet het, dat is geen misdaad”. Echter, de overgrote meerderheid van dergelijke raadgevers voeren geen klap uit, werden enkel aangeworven voor dit doel.

Het gaat dus wel degelijk om corruptie, ook omdat het om cash geld gaat, en geld van de belastingbetaler. De raadgever gaat het geld afhalen in een bank en bezorgt het terug aan de parlementair die hem of haar begunstigde. Echter, het gaat hier om geld dat men witwast omdat het niet aangegeven wordt aan de fiscus. De oudste zoon van de president gebruikte hiervoor zijn chocoladewinkel waar aankopen gedaan werden zonder dat er iets geleverd werd, gestaafd door de uitgave van ‘notas fiscais’ (facturen).

Een andere, niet zo slimme manier, is de aankoop van vastgoed, betaald met cash geld.

Bronnen: CNN Brasil – Metrópoles – Folha de São Paulo – UOL Notícias – Estadão – Veja – G1

Foto's: Fotos Públicas - Pedro Gontijo/Senado Federal - Paulo Pinto - Edilson Rodrigues - Casa Rosada - Waldemir Barreto/Agência Senado - Carolina Antunes - Marcos Corrêa/PR - Roberto Jayme/Ascom/TSE - Reproductie Twitter 

Alles onder controle

BolsoExerc

Ook deze week zorgde president Bolsonaro weer voor ophef. Geholpen door een bolsonaristische auditeur bij het Rekenhof (Alexandre Figueiredo Costa e Silva Marques) pakte hij uit met een (vals) rapport waarin gesteld werd dat het aantal doden door covid-19 sterk overroepen was. Later moest hij toegeven dat het rapport niet officieel opgemaakt werd door het TCU (Tribunal de Contas da União), maar bleef desondanks volhouden dat er veel minder mensen sterven aan covid-19 dan de officiële cijfers laten uitschijnen. Epidemiologen, infectiologes en internationale entiteiten achten het veel waarschijnlijker dat het omgekeerde waar is, met name dat er veel meer dodelijke slachtoffers zijn dan wat er dagelijks gemeld wordt in de rapporten.

Ondertussen maakt de parlementaire onderzoekscommissie vorderingen, ondanks de heftige tussenkomsten van bolsonaristische senatoren, en worden de motieven en schuldigen voor de nu bijna half miljoen doden alsmaar duidelijker. Een flink deel van al dat leed had kunnen vermeden worden door eenvoudige maatregelen die inmiddels wereldwijd bekend zijn: het gebruik van mondmaskers, sociale isolatie en vaccinaties. Het kan niet meer ontkend worden dat Bolsonaro zich tegen die maatregelen keerde.

BolsoQueirogaPresident Bolsonaro en zorgminister Marcelo Queiroga.

Donderdag ging hij zover om het einde aan te kondigen van de verplichting tot het gebruik van mondkapjes door mensen die reeds gevaccineerd werden, of eerder geïnfecteerd werden en genazen. Gevraagd naar de waarheid van die bewering antwoordde zorgminister Queiroga dat er een studie gemaakt werd om te zien onder welke omstandigheden en wanneer die verplichting zou worden opgeheven, net als in de Verenigde Staten. In dat land werden echter al meer dan drie keer zoveel mensen volledig ingeënt dan in Brazilië en er is dus geen vergelijk mogelijk. De vraag is dan ook: hoe lang zal Marcelo Queiroga weerstaan aan de druk van zijn baas?

De CPIPandemia

Queiroga legde dinsdag een nieuwe getuigenis af bij de parlementaire onderzoekscommissie. Hij gaf er toe dat geen enkele infectioloog deel uitmaakt van het ministerie van Gezondheid. Ook bevestigde hij dat chloroquine geen enkel bewezen effect heeft in de strijd tegen het coronavirus, en dat hij een einde zal maken aan de pandemie en de vaccinaties zal afwerken. Over de samenscholingen, veroorzaakt door president Bolsonaro, zei de minister dat hij niet “de censor is van de president” en dat “de beelden voor zichzelf spreken”. Hij nam ook de verantwoordelijkheid op zich voor de weigering om de arts Luana Araújo aan te werven voor het secretariaat van de pandemie in zijn ministerie, en dat er een deze week nog een vervanger gekozen wordt. Ook ziet hij geen probleem in de organisatie van het voetbaltornooi Copa América in Brazilië.

Deze laatste kwestie werd ook beoordeeld door het hooggerechtshof STF waar een meerderheid stemde voor de toelating van het tornooi, met dien verstande dat de deelstaten zelf mogen beslissen over het al dan niet toelaten van wedstrijden in hun staat, naargelang de situatie van de pandemie in hun regio.

CPIPa
De leden van de onderzoekscommissie, pratend over de volgende stappen nadat Wilson Lima zijn kat stuurde.

Donderdag was het normaal gesproken de beurt aan gouverneur Wilson Lima (Amazonas) om te komen getuigen, maar die zocht vooraf zijn toevlucht bij het STF waar hem een habeas corpus werd toegekend door minister Rosa Weber. Hij kwam helemaal niet opdagen.

ManausFN2Uitgebrande voertuigen in Manaus.

ManausFN3Bankautomaten tot ontploffing gebracht in Manaus.

ManausFNStraatcontroles in Manaus door leden van de Forca Nacional.

Het was de bedoeling dat hij uitleg kwam geven over het doen en laten van zijn regering, dit nadat de federale politie operatie Sangria opstartte, met betrekking van het gebruik van de financiële middelen die de federale regering toekende in de strijd tegen de pandemie. Lima liet weten dat hij niet kon komen omdat hij belet werd door de jongste gebeurtenissen in Manaus waar criminelen (Comando Vermelho) een kleine oorlog opstartten, politiestations aanvielen, voertuigen en bussen in brand staken en bankautomaten ontploften (foto’s) nadat een drugsdealer doodgeschoten werd door de politie. De regering stuurde de Força Nacional naar Manaus om te helpen en om de veiligheid en orde te herstellen. De aanvallen waren zodanig heftig dat zelfs de vaccinatie van de bevolking tijdelijk stopgezet werd.

Kwestie van prioriteiten

Regeren betekent in feite prioriteiten stellen die ten goede komen aan het land en aan de bevolking. Het is voor iedereen duidelijk dat het actiegebied de strijd tegen de pandemie omvat, met het catastrofale cijfer van bijna een half miljoen doden. Ook op economisch vlak is er een prioriteit, met name de nodige inspanningen leveren om het cijfer van meer dan 14 miljoen werklozen te verminderen.

Geconfronteerd met dergelijke problemen, is het op zijn minst verbazingwekkend dat de Braziliaanse federale overheid veel energie steekt in het oplossen van een niet bestaand probleem: de betrouwbaarheid van elektronische urnes bij de verkiezingen, aangezwengeld door de president die blijft volhouden dat de verkiezingen van 2018 gefraudeerd werden, dat hij al in de eerste ronde had moeten winnen. Hij zegt dat hij daar bewijzen voor heeft, maar toont ze tot op vandaag niet. Bovendien zegt de elementaire logica: als er echt een plan bestond om die verkiezingen te frauderen, hoe komt het dan dat hij won in de tweede ronde? Bolsonaro voorspelt eveneens dat Lula volgend jaar enkel kan winnen door fraude. Dankzij de inspanningen van het Palácio do Planalto kreeg het debat over een terugkeer van gedrukte stembiljetten weer inhoud in het parlement en bestaat er een grote kans dat hij zijn zin krijgt.

Justica-Eleitoral

In Brazilië werden de “urnas eletrônicas” vanaf 1996 getest, en voor het eerst in gebruik genomen in 2000, zonder noemenswaardige problemen. Roberto Barroso, voorzitter van het kiestribunaal TSE omschreef het zo: “Brazilië is echt geen land voor amateurs. Alleen hier klaagt de winnaar van de verkiezingen over fraude”.

Tijdens zijn politieke carrière won Bolsonaro acht opeenvolgende verkiezingen, waarvan zes via de elektronische stembus. De betrouwbaarheid van de machines wordt voortdurend bevestigd door allerlei audits en internationale instanties.

“Het is alsof je wil terugkeren naar telefooncellen in de straten”, aldus Barroso, geconfronteerd met de dreiging van achteruitgang.

Bolsonaristas, dezelfden die volhouden dat de wereld plat is, gebruiken het argument om gedrukte stembiljetten terug in te voeren, als een afleidingspoging voor de daling van de populariteit van de regering. Alles wijst erop dat de Braziliaanse president de stappen van Donald Trump wil volgen. In de Verenigde Staten worden nog steeds stembiljetten gebruikt.

De geschatte kosten voor de aanpassingen opdat de kiezer na het stemmen met een “comprovante” (gedrukt biljet met zijn stem dat als bewijs kan gelden) naar huis kan keren, lopen op tot 2 miljard reais.

Nieuwe “motociata”

Wat voorafging:

Bolsonaro maakte van de gelegenheid gebruik tijdens zijn wekelijkse live via de sociale media, om nog maar eens zwaar uit te halen naar gouverneur João Doria (São Paulo). Zonder hem bij naam te noemen schold hij hem uit voor “hypocriet”. Hij deed dat omdat de gouverneur aankondigde dat de president zou beboet worden indien hij deelneemt aan manifestaties in de straten van São Paulo, zonder gebruik van een mondmasker: “Ga je de president van de republiek bedreigen? Hypocriet. Je respecteert je bevolking niet, je respecteert niemand”.

BolsoLiveFBTijdens de live uitzending kreeg Bolsonaro een geschenk, een sculptuur van een vuurwapen, overhandigd door kolonel Antônio Aginaldo de Oliveira van de militaire politie, echtgenoot van de bolsonaristische volksvertegenwoordigster Carla Zambelli (PSL).

Het uitstapje

Aanhangers van de president kondigden eerder deze week een manifestatie aan met de moto in São Paulo. Bolsonaro bevestigde zijn aanwezigheid. Het evenement kreeg de naam ‘Acelera para Cristo’, gepromoveerd via de sociale netwerken door een evangelische handelaar. Jackson Vilar, eigenaar van een meubelwinkel, vroeg aan de motorrijders om zich vooraf te registreren en beloofde een splinternieuwe motor uit te loten onder de deelnemers. Niet alle motorclubs gingen akkoord met het idee, maar er kwamen niettemin vele duizenden opdagen op zaterdagmorgen.

Carreata3

Bolsonaro stelde de gouverneur niet teleur en kwam aan zonder zichzelf en anderen te beschermen door het dragen van een mondmasker. De regering van São Paulo, onder leiding van gouverneur Doria, schreef meteen een boete uit van R$ 552,71 voor de president, zoon en volksvertegenwoordiger Eduardo Bolsonaro en minister van Infrastructuur Tarcísio Gomes de Freitas.

Moto2
Vele duizenden motorrijders staan klaar om te vertrekken, wachtend op de president.

BolsopotGedurende het uitstapje, een traject van 129km, droeg de president een helm type ‘coquinho’ (kokosnoot) die niet voldoet aan de wettelijke vereisten voor motorrijders omdat hij te weinig bescherming biedt en geen vizier heeft. Het gebruik van een dergelijke helm wordt beschouwd als een zware inbreuk op de verkeerswetgeving.

MOTOC
Dat het om erg veel deelnemers ging, is hier duidelijk te zien.

Senator Renan Calheiros, rapporteur bij de parlementaire onderzoekscommissie CPIPandemia, twitterde: “Tussen moto’s en doden, voert Bolsonaro een processie aan van de pandemie. Het evenwicht dat de president-motorrijder hier vertoont, ontbreekt bij de president bovenop die motor”.

Senator Humberto Costa (PT – oppositie) plaatste onderstaande tekening op Twitter.

Het zal Bolsonaro allemaal worst wezen. Onderweg op de Rodovia Bandeirantes hield hij halt voor 20 minuten en veroorzaakte meteen een gigantische samenscholing van motorrijders die hun steun betuigden aan de president. Op het moment dat gouverneur João Doria uitgescholden werd door de menigte, stak Bolsonaro zijn armen omhoog als een dirigent van een orkest. Later klom hij bovenop zijn motor en omhulde zich met de nationale vlag terwijl de omstaanders riepen “Onze vlag zal nooit rood kleuren”.

Na afloop van het uitstapje, nabij het bekende park Ibirapuera, sprak de president de omstaanders toe, keerde zich opnieuw tegen het gebruik van maskers en het houden van sociale afstand, en voor het gebruik van geneesmiddelen zonder bewezen efficiëntie. Ook zei hij opnieuw dat er overdreven werd wat het aantal covid-19 doden betreft.

Alles onder controle

Met die titel en als ondertitel “Bolsonaristische troepen maken vooruitgang met de bezetting van de Braziliaanse staat” omschrijft columnist Balaio do Kotscho een “zachte” staatsgreep die volgens hem reeds geslaagd is.

“Langzaam, heel langzaam en stapje voor stapje, bezetten de bolsonaristische troepen de Braziliaanse staat, zonder enige tegenstand en zonder tanks in de straten.

Eerst waren de federale politie en Abin (geheime diensten) aan de beurt; vervolgens de procureur-generaal van de republiek, het AGU (Advocacia-Geral da União) en het CGU (Controladoria-Geral da União), het ministerie van Gezondheid, de voorzitters van Kamer en Senaat, tot en met de strijdkrachten.

Azevedo-e-SilvaGeneraal Fernando Azevedo e Silva: hij stond in de weg.

D-Day en H-Hour zoals de pathetische generaal Eduardo Pazuello pleegt te zeggen, was de plotse vervanging van de minister van Landsverdediging, generaal Fernando Azevedo e Silva, de enige die nog weerstand bood aan de kleine staatsgreepjes van de kapitein.

Hij werd vervangen door de bolsonaristische generaal Braga Netto terwijl stafchef Luíz Eduardo Ramos goedkeurend knikte en generaal Augusto Heleno, chef van het kabinet voor Institutionele Veiligheid, glunderde op de achtergrond.

Deze drie generaals overtuigden de kapitein om Azevedo e Silva weg te werken en hem te vervangen door een bolsonaristische militair commando, ten dienste van de regering.

Vervolgens zorgde Braga Netto ervoor dat de drie bevelhebbers van de strijdkrachten eveneens vervangen werden, waardoor hij de sterke man werd van de regering.

De enige instelling die tot nog toe ontsnapte aan de stille staatsgreep, is het hooggerechtshof, het Supremo Tribunal Federal, waar binnenkort een zetel ingenomen wordt door een “verschrikkelijk evangelische” bolsonaristische vertrouweling.

Het hooggerechtshof vormde dan ook een echt doelwit van de anti-democratische manifestaties en van de digitale militie van de kapitein, die op volle stoom verder draait, alvast met het oog op de verkiezingen van volgend jaar.

Na dit alles denkt de kapitein dat hij alles mag, en geeft hij niets om de grondwet, of om datgene wat anderen denken of zeggen. Hij creëerde zijn eigen waarheden, gelovend in de leugens die hij dagelijks verkondigt.

In de column ‘Ciranda de Mentiras’ (cirkel van leugens) van de krant Folha de São Paulo, omschrijft journalist Bruno Boghossian hoe de president zijn eigen record verbreekt: “Tijdens een preek van 19 minuten bij een kerkdienst, dropte hij foute informatie over de veiligheid van verkiezingen, de effecten van het medicijn chloroquine, de effectiviteit van vaccins en het werkelijke aantal slachtoffers van covid-19. De president verzon een eigen cirkel van leugens om zichzelf te zuiveren, een straf te ontlopen en om herverkozen te worden”.

Mochten we in normale tijden leven en alle instituten normaal functioneren, dan zou een van deze misplaatste uitspraken al volstaan om een proces te openen wegens een misdaad tegen de verantwoordelijkheid, een aanslag op het gezondheidsbeleid en op de democratie.

Onverschillig tegenover een pandemie die meer dan 2.000 slachtoffers oplevert per dag, in totaal reeds dicht bij een half miljoen doden, is de president meer bezorgd om nog maar eens een uitstapje met een groep motorrijders te organiseren, met duizenden volgers, om de straten van São Paulo te vullen, alleen maar om eraan te herinneren wie het voor het zeggen heeft in Brazilië, een land dat door God vergeten werd. “De ene beveelt, de andere gehoorzaamt” (uitspraak van ex-zorgminister Pazuello nadat Bolsonaro hem verbood om vaccins aan te kopen).

KathlenKathlen Romeu, het jongste slachtoffer van een politiekogel in Rio de Janeiro. Kathlen was interieur designer, 24 jaar oud en 14 weken zwanger. Zij kreeg een kogel in de borst. De politie ontkent dat het projectiel afkomstig is van een van hun wapens.

Iedere dag vallen er opnieuw slachtoffers door politiekogels, zwarte vrouwen, kinderen die allemaal in de statistieken belanden waar ze ook kunnen ‘aangepast’ worden door een of andere bolsonaristische auditeur, geïnfiltreerd in het Rekenhof, of een zoon van een bolsonaristische kolonel die ooit nog op de schoolbanken zat met Bolsonaro en bij Petrobras belandde, een staatsbedrijf dat nu geleid wordt door een bolsonaristische generaal. Waar infiltreerden ze eigenlijk niet?

NettoRamosHelenoGeneraals Braga Netto, Luíz Eduardo Ramos en Augusto Heleno

Bij de ‘drie militaire koningen’, Braga, Ramos en Heleno, moeten – naast de 400.000 leden van de strijdkrachten, ook nog eens 800.000 manschappen van de militaire politie en van de privé bewakingsbedrijven geteld worden, die allemaal gehoorzamen aan de bevelen van de kapitein, om het niet te hebben over de milities die telkens meer bewapend zijn.

Wie niet tevreden is, mag gaan klagen bij de bisschoppen, maar ook die volgen de president in blind vertrouwen.

Alles is onder controle in de bolsonaristische republiek.

Indien iemand – toevallig – deze tekst leest over 100 jaar, hij zal niet geloven dat Brazilië in 2021 op deze manier bestond. Als Brazilië dan nog bestaat…

En dat is nog niets. Er zijn slechtere tijden op komst. Maar het leven gaat door”.

Bovenstaande (pessimistische) visie kan u hier vinden.

Balaio do Kotscho is trouwens niet de enige journalist die in deze zin schrijft. Fernando Gabeira:

“Bijna alle recente boeken die handelen over bedreigingen tegen de democratie, wijzen erop dat staatsgrepen niet meer functioneren zoals voorheen. Geen militaire uitspraken meer, geen tanks meer in de straten. De auteurs van dergelijke boeken zeggen dat de democratie van binnen uitgehold wordt en dat de instituten op een progressieve manier in elkaar stuiken, op een dusdanige manier dat de mensen zich pas rekenschap geven van een autoritair regime nadat het reeds geïnstalleerd werd. Iets dergelijks is momenteel gaande in Brazilië”.

De rest van zijn artikel kan u hier vinden.

Ook BBC Brasil wijdde een stuk aan dit thema. Correspondent Rafael Barifouse sprak hierover met reserve-kolonel Marcelo Pimentel (54) die kritiek heeft over de militairen in de politiek.

Pimentel: “De muur tussen de strijdkrachten en de regering, tussen de militair en de politicus, zorgvuldig opgebouwd door onze generatie, wordt afgebroken. Indien de militairen partij kiezen, dan kunnen ze niet meer het ganse land vertegenwoordigen bij een verdediging van Brazilië”, zo vindt hij.

Exer

Hij gelooft ook dat de militairen in de lagere rangen enkel het voorbeeld volgen van hun oversten, van de generaals die hij omschrijft als de “Partido Militar”: “Van de 17 generaals die deel uitmaken van het opperbevel van het leger, bekleden 15 posities van de eerste orde. Er zijn militairen aanwezig in de directe administratie, de ministeries, alsook in de staatsbedrijven, autarchieën en controle-instanties. De mensen zien dat niet omdat deze groep aan de macht kwam zonder een institutionele breuk. Maar zij vormen wel het hoofd, de romp, de ledematen, de ingewanden en de ziel van de regering”.

Deze militairen bereiden zich nu voor om aan de macht te blijven, met of zonder Bolsonaro, aldus Pimentel.

Het volledige artikel kan u hier lezen.

Bronnen: Estadão – UOL Noticias – BBC Brasil – CNN Brasil – G1 – Veja – Folha de São Paulo

Foto's: Fotos Públicas - Renato Alves/Agência Brasília - Tony Winston/MS - Alberto César Araújo/Amazônia Real - Edilson Rodrigues/Agência Senado - Isac Nóbrega - Marcos Corrêa - Carolina Antunes - Alan Santos/PR - Facebook - Twitter